Thơm mát hoa sen đường về quê Bác

Khung cảnh đường vào quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ảnh: Hồ Hà

 

Tôi nhớ, lần đầu tiên mình được về thăm quê Bác là một ngày tháng 5 nắng vàng rực rỡ. Ngày đó, tôi mới chỉ là một đứa trẻ 8 tuổi đầy háo hức, hân hoan. Để rồi cho đến tận bây giờ, sau hàng chục năm trôi qua, bao nhiêu lần tôi về lại làng Sen, về với nếp nhà tranh đơn sơ mộc mạc, với những kỷ vật bạc màu thời gian, để tưởng nhớ tới Người, để đắm mình trong không gian đầy ân tình ấy… cũng là bấy nhiêu lần tôi chọn một ngày nắng của tháng 5. Cái thời điểm như đánh thức trong tâm khảm mình một nỗi nhớ không tên.

Con đường tỉnh lộ 540 dẫn tôi đi từ “làng Trù quê mẹ” sang “làng Sen quê cha” - xã Kim Liên (huyện Nam Đàn, Nghệ An), nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh cất tiếng chào đời và sinh sống suốt thời thơ ấu. Không biết cái tên làng Sen có tự bao giờ, nhưng nó luôn đọng trong ký ức những người già, nơi đây khi xưa mọc lên rất nhiều sen, trong sình lầy, ở cả ngoài đồng, lẫn trong ruộng lúa; chỗ nào nước cạn thì trồng lúa, chỗ nào rộc sâu thì trồng sen… Tên làng cũng từ đó mà thành. Và trong truyền thuyết xa xưa có một câu “sấm ký” của Trạng Trình (1491-1585): “Thủy trung tàng bảo cái/Thử thị thánh nhân hương” (Nghĩa là: Trong hồ nước có những cây sen đẹp giống như những cây lọng quý. Đó là làng của ông Thánh).

Cách đây mấy năm, những bông sen thưa bóng dần bởi tốc độ đô thị hóa làng quê, bởi hoạt động sản xuất ngày càng phát triển của người dân. Day dứt với hai tiếng “làng Sen” mà sen ngày càng mai một, chính quyền và người dân nơi đây đã đồng lòng tìm cách khôi phục lại hình ảnh làng quê bát ngát hương sen xưa kia. Ông Nguyễn Thế Dũng, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Liên cho biết: “Đầu năm 2012, UBND xã Kim Liên quyết định khôi phục lại cây sen trên đất Kim Liên, thu hồi một số diện tích ao hồ nuôi cá chuyển sang trồng sen. Nhà nước hỗ trợ về giống và kỹ thuật trồng sen. Xã không thu sản lượng, còn nhân dân thì chăm sóc, bảo quản và thu hoạch gương sen bán lấy thu nhập. Nhân dân đều ủng hộ vì mục đích lấy cảnh quan đẹp cho quê Bác”.

Đến nay, người dân xã Kim Liên đã trồng được 4ha sen tại các ao hồ dọc hai bên đường về quê Bác. Giống sen được lấy từ Đồng Tháp Mười về nhưng đã sớm thích nghi với thủy thổ nơi đây, cho ra hoa sớm, nhiều hoa và nở đều. Trong tương lai, xã Kim Liên có kế hoạch tiếp tục phủ kín các ao hồ dọc đường tỉnh lộ 540, đường Xô Viết và các đường liên xã. Cứ đến tháng 5, khi du khách khắp nơi về thăm quê Bác thì cũng là lúc mùa hoa sen bắt đầu nở, mùa lúa chín trên đồng…

 

Bác vẫn sống mãi với quê hương 

 

Những dòng người về thăm quê Bác.

Cùng với sự phát triển chung của cả nước, bây giờ quê hương của Bác đã đổi thay nhiều lắm. Nhưng bao nhiêu năm trôi qua, nếp nhà tranh đơn sơ vẫn thế, như muốn cất giữ, ghi dấu những giá trị văn hóa, lịch sử thiêng liêng. Nơi đây, Bác đã sống một tuổi thơ chan chứa yêu thương của người thân, tình làng nghĩa xóm, nhưng cũng đầy dữ dội của buổi “nước mất nhà tan”, hun đúc trong tâm hồn tình yêu đồng bào, yêu đất nước tha thiết, nung nấu quyết tâm tìm một con đường mới cho dân tộc. Từ mái tranh nghèo ấy, Người đã ra đi tìm đường cứu nước, mang theo tiếng ru của mẹ, lời dạy của cha, bôn ba khắp năm châu bốn biển. Người con làng Sen ấy, sau nửa thế kỷ đời người mới được trở về thăm lại quê hương. Sau bao nhiêu năm, đất mẹ vẫn giữ vẹn nguyên cho người con đi xa trở về được nhìn thấy khung cảnh thân yêu bình dị như xưa với vườn cây, hàng cau già và bờ rào dâm bụt dọc lối đi, đã in sâu trong ký ức tuổi thơ.

Cũng chính nơi này, hơn nửa thế kỷ trôi qua, kể từ ngày Bác ra đi mãi mãi, đã có bao nhiêu bước chân những người con nối bước trở về, cúi mình đi giữa không gian văn hóa – lịch sử, mà lòng rưng rưng một nỗi niềm thương nhớ. Làng Sen nay đã trở thành Di tích lịch sử - văn hóa và Khu di tích Kim Liên còn là Di tích Quốc gia đặc biệt (bao gồm quê nội, quê ngoại Bác Hồ, phần mộ bà Hoàng Thị Loan ở Động Tranh trên dãy Đại Huệ và cụm di tích Núi Chung). Giọng cô thuyết minh vang lên ngọt ngào mà nằng nặng cái chất Nghệ thiết tha, giới thiệu cho khách phương xa từng cuốn sách, chiếc sập gỗ, khung cửi ngày xưa… gắn với tuổi thơ của Bác. Đi qua những giếng Cốc, lò rèn, cây đa… là những câu chuyện kể lại về một người mẹ đã sinh con ra với bầu vú không còn sữa… Có những vị khách, đã không kìm được lòng mà bật khóc.

Bước chân về thăm quê Bác hôm nay, không chỉ có riêng tôi mà còn muôn vàn người khác nữa. Đó là những tấm lòng yêu mến và nhớ thương vị Cha già dân tộc, tìm về quê Bác như tìm về quê chung của tất cả con cháu khắp nơi trên dải đất mang dáng hình chữ S này. Để đi giữa hương sen bát ngát và giữa ân tình những người dân xứ Nghệ, cảm nhận đâu đây vẫn còn hơi ấm của Người. Bác Hồ vẫn sống mãi với quê hương đất nước…

 

Kỷ niệm 124 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, tỉnh Nghệ An tổ chức nhiều hoạt động như: Dâng hoa trước tượng đài Bác Hồ tại Quảng trường Hồ Chí Minh; Dâng hương tại nhà tưởng niệm Bác Hồ, diễu hành từ Quảng trường Hồ Chí Minh về xã Kim Liên quê Bác; Liên hoan tiếng hát làng Sen lần thứ 33; Chiếu phim về đề tài Bác Hồ; Hội trại thanh niên; Hội thi thả diều, đánh đu; Trưng bày triển lãm về đề tài Đảng, Bác Hồ; “50 năm Bảo tàng Xô viết thực hiện lời căn dặn của Người” tại Kim Liên; Các địa phương trong tỉnh tổ chức nhiều hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể thao. Trước đó, ngày 8/5 tại Trường ĐH Vinh cũng đã phát động cuộc thi tìm hiểu thân thế, sự nghiệp và tư tưởng Chủ tịch Hồ Chí Minh.