Thủ tục khai sinh khi cha chưa đủ tuổi kết hôn

Nguyễn Thị Hải (huyện Quan Hóa, Thanh Hóa)

Trả lời:

Trước hết, theo quy định tại Điểm a, Khoản 1, Điều 8 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 về điều kiện kết hôn: “Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên”. Vì thế, hai bạn không thể đăng ký kết hôn bây giờ, mà phải chờ cho đến khi bạn nam đủ tuổi theo quy định nêu trên. Tuy nhiên, Điều 11 Luật Bảo vệ chăm sóc và giáo dục trẻ em quy định: “Trẻ em có quyền được khai sinh và có quốc tịch; Trẻ em chưa xác định được cha, mẹ, nếu có yêu cầu thì được cơ quan có thẩm quyền giúp đỡ để xác định cha, mẹ theo quy định của pháp luật”.

Như vậy, khai sinh là một quyền mà trẻ em sinh ra được hưởng không phân biệt được sinh ra trong hoàn cảnh điều kiện nào, kể cả là mẹ của đứa trẻ chưa đủ tuổi kết hôn. Như vậy, gia đình bạn vẫn có thể làm thủ tục để đăng kí khai sinh cho cháu. Việc chính quyền địa phương từ chối khai sinh cho cháu bé là trái quy định của pháp luật.

Theo quy định tại Điều 15 Nghị định số 158/2005/NĐ-CP ngày 27/12/2005 của Chính phủ về thủ tục đăng ký khai sinh: “Người đi đăng ký khai sinh phải nộp Giấy chứng sinh (theo mẫu quy định) và xuất trình Giấy chứng nhận kết hôn của cha, mẹ trẻ em (nếu cha, mẹ của trẻ em có đăng ký kết hôn). Giấy chứng sinh do cơ sở y tế, nơi trẻ em sinh ra cấp; nếu trẻ em sinh ra ngoài cơ sở y tế thì Giấy chứng sinh được thay bằng văn bản xác nhận của người làm chứng. Trong trường hợp không có người làm chứng, thì người đi khai sinh phải làm giấy cam đoan về việc sinh là có thực. Sau khi kiểm tra các giấy tờ hợp lệ, cán bộ Tư pháp hộ tịch ghi vào Sổ đăng ký khai sinh và bản chính Giấy khai sinh, Chủ tịch UBND cấp xã/phường ký và cấp cho người đi khai sinh một bản chính Giấy khai sinh. Bản sao Giấy khai sinh được cấp theo yêu cầu của người đi khai sinh. Trong trường hợp khai sinh cho con ngoài giá thú, nếu không xác định được người cha, thì phần ghi về người cha trong Sổ đăng ký khai sinh và Giấy khai sinh để trống. Nếu vào thời điểm đăng ký khai sinh có người nhận con thì UBND cấp xã/phường kết hợp giải quyết việc nhận con và đăng ký khai sinh”.

Đối với trường hợp của bạn, do hai bạn chưa được đăng ký kết hôn và muốn điền đầy đủ thông tin về người cha trong giấy khai sinh (để con mang họ của cha) thì đồng thời với việc đăng ký khai sinh, bạn nam cần thực hiện thủ tục nhận con. UBND cấp xã/phường sẽ kết hợp giải quyết việc nhận con và đăng ký khai sinh để ghi tên người cha vào giấy khai sinh. Trong thời hạn 3 ngày, kể từ ngày nhận đủ giấy tờ hợp lệ, nếu xét thấy việc nhận cha, mẹ, con là đúng sự thật và không có tranh chấp thì UBND cấp xã/phường đăng ký việc nhận cha, mẹ, con. Trường hợp cần phải xác minh, thì thời hạn nói trên được kéo dài thêm không quá 5 ngày.

Luật sư Vũ Đức Long

(Đoàn Luật sư TP Hà Nội)