Tiếng “khẩn cầu” bên dòng Bắc Hưng Hải

Nơi đường ống ngầm chảy ra sông Bắc Hưng Hải là những dòng nước đen kịt, hôi hám. Ảnh: P.B

Ám ảnh bên “dòng sông đen”

Đã nhiều năm nay, bà N.T.H, nhà ở Khu liên cơ, xã Kiêu Kỵ (huyện Gia Lâm, TP Hà Nội) thường xuyên phải bịt khẩu trang bởi mùi hóa chất rất khó chịu từ phía Cụm công nghiệp Tân Quang (xã Tân Quang, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên) mỗi khi có gió thổi qua. “Tôi về ở đây từ năm 1982 nhưng chưa bao giờ thấy không khí và dòng sông ô nhiễm như lúc này. Ban ngày thì còn đỡ, chứ vào ban đêm thì mùi hóa chất và mùi hôi rất khủng khiếp”, bà H bức xúc.

Còn anh N.V.Q, người dân xã Tân Quang, đang làm bảo vệ cho một nhà máy nằm dọc theo sông Bắc Hưng Hải cho biết, khi Cụm công nghiệp Tân Quang chưa có, cá dưới dòng sông này nhiều vô kể. “Thanh niên chúng tôi xuống đi dọc bờ sông một lúc là về có cá để ăn ngay. Nước thì có thể múc lên uống mà không vấn đề gì. Còn bây giờ, như các anh thấy đấy, chỉ lội chân xuống cũng không dám. Những người dân chúng tôi thì đã kiến nghị nhiều rồi, nhưng đến giờ vẫn cứ sống trong khói bụi và mùi hôi thối”, anh Q nói.

Theo chân anh Q, chúng tôi luồn lách qua hàng loạt cây cỏ lau rậm rạp, đến ngay một con mương nhỏ, nơi giáp ranh giữa xã Kiêu Kỵ (Gia Lâm) và Tân Quang (Văn Lâm). Qua quan sát, chúng tôi thấy các thùng nhựa đựng hóa chất vứt chỏng chơ trên bãi cát, nằm cách bờ rào của Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển và Công nghiệp môi trường Việt Nam chỉ khoảng vài mét. Đây là công ty chuyên xử lý rác thải độc hại và rác thải công nghiệp. Giữa cái nắng gay gắt buổi trưa, từ các thùng nhựa này, mùi hóa chất xông lên rất khó chịu. Một số thùng nhựa khác tuy không có mùi, nhưng được ghi trên đó là loại hóa chất tránh tiếp xúc trực tiếp với da, mắt, miệng và cấm thải hóa chất này ra môi trường. Nhìn vào nhãn hiệu cho thấy, đó là một loại “phụ gia trợ nghiền”. Một số thùng khác có ký hiệu 23771 TROP-L và cho biết thông số ảnh hưởng sức khỏe là 2 (thấp nhất là 0, cao nhất là 4).

Dưới đường ống xả thải của Công ty TNHH Nhuộm và Giặt là thời trang quốc tế là bọt trắng đen hòa lẫn vào nhau và mùi hôi nồng nặc.

Cách các thùng hóa chất này không xa là một cống ngầm dưới lòng đất chảy ra sông Bắc Hưng Hải những dòng nước đen kịt, bóng váng mỡ kèm theo mùi hôi thối nồng nặc bốc lên. Theo chỉ dẫn của anh Q, chúng tôi đã lần theo ống cống ngầm này, đi đến một con mương nhỏ và xuyên vào Cụm công nghiệp Tân Quang (xã Tân Quang, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên). Điều khiến chúng tôi tò mò là ở con mương này, phía sau bờ rào của Công ty TNHH Nhuộm và Giặt thời trang quốc tế là một ống nhựa đường kính trên 10cm đang xả thải với khối lượng nước rất lớn. Anh Q lấy chai nhựa múc lên cho chúng tôi xem thì nước có màu đen và bốc mùi như thuốc tẩy quần áo rất khó chịu. Trên mặt nước, từng mảng bọt đen trắng lẫn vào nhau nổi bồng bềnh hoặc bám vào cành cây. “Tôi không biết nguyên nhân vì sao nước lại đen và hôi như thế này. Nhưng các anh có thể nhìn thấy, những nơi dòng nước chảy qua, cây cối đều chết hết. Như thế này thì sinh vật nào sống cho nổi? Liệu khi dòng nước này chảy ra sông Bắc Hưng Hải và ngấm vào lòng đất thì có ảnh hưởng đến sức khỏe con người không? Chúng tôi rất cần sự vào cuộc của các cơ quan chức năng, để trả lại môi trường sống trong sạch cho người dân dọc dòng sông này”, anh Q lo lắng.

Hé lộ nhiều sai phạm

Công nhân làm việc trong môi trường hóa chất độc hại nhưng tay trần, chân đất.

Để xác minh thông tin mà bạn đọc phản ánh, PV Báo GĐ&XH đến Công ty TNHH Nhuộm và Giặt là thời trang quốc tế để làm việc nhưng ông Hoàng Anh, người tự xưng là quản lý Công ty từ chối. Theo ông Hoàng Anh, do xã Kiêu Kỵ không thuộc địa bàn huyện Văn Lâm nên ông không có trách nhiệm phải trả lời. Để làm rõ việc xả thải ra môi trường của công ty này có đúng pháp luật hay không, chúng tôi đã trình báo sự việc với Công an huyện Văn Lâm. Ngay sau đó, lãnh đạo Công an huyện này đã cử hai cán bộ thuộc Đội Hình sự, kinh tế và ma túy, môi trường cùng Công an xã Tân Quang và PV Báo GĐ&XH xuống địa điểm xả thải của Công ty TNHH Nhuộm và Giặt là thời trang quốc tế để ghi nhận thực tế.

Với sự chứng kiến của các cơ quan chức năng, lúc này, ông Hoàng Anh đã hợp tác cung cấp các thông tin về việc xả thải của Công ty. Đồng thời, trong quá trình làm việc, thâm nhập vào xưởng giặt là của công ty này, chúng tôi đã phát hiện hàng loạt vấn đề bất cập mà không hiểu sao, đến nay các cơ quan chức năng của địa phương chưa vào cuộc để xử lý? Mặc dù xưởng giặt là sử dụng rất nhiều hóa chất nhưng hàng chục công nhân đang làm việc không có quần áo, bảo hộ lao động, khẩu trang, găng tay, ủng chân… Nhiều công nhân chỉ làm việc với đôi tay trần, quần áo lót trông rất nguy hiểm và mất vệ sinh.

Không những vậy, theo như lời ông Hoàng Anh thì Công ty đi vào hoạt động từ khoảng tháng 10/2013, đến nay đã là 3 năm nhưng chưa hề được Phòng PCCC & CNCH tỉnh Hưng Yên cấp chứng nhận. Một công ty hoạt động trong môi trường dễ gây ra cháy nổ như vậy (có hai lò hơi nước được đốt bằng than rất lớn và hóa chất, quần áo, vải vóc…) nhưng tại sao 3 năm qua, các cơ quan chức năng của địa phương thường xuyên kiểm tra mà không phát hiện ra? Và cũng không hiểu sao, Công ty chưa được cấp giấy chứng nhận về PCCC mà Biên bản kiểm tra PCCC của Phòng CSCC & CNCH Công an tỉnh Hưng Yên không hề ghi nhận?

Và điều mà chúng tôi thấy kỳ lạ là trong 3 năm hoạt động, mỗi tháng xưởng giặt là của công ty này sử dụng hàng nghìn mét khối nước ngầm nhưng chưa hề được cấp giấy phép khai thác nước ngầm theo quy định của pháp luật. Khi đề cập vấn đề này, ông Hoàng Anh cho biết, mặc dù công ty chưa được cấp phép khai thác nước ngầm, nhưng từ 2014 – 2016, công ty luôn nộp đầy đủ lệ phí với Sở TNMT tỉnh Hưng Yên. Tuy nhiên, trong văn bản mà ông Hoàng Anh cung cấp, đây chỉ là lệ phí Bảo vệ môi trường và nước thải công nghiệp mà thôi.

Ngoài ra, ông Hoàng Anh còn cho biết, Công ty đi vào hoạt động từ tháng 10/2013 và nửa năm sau thì công ty này xây dựng hệ thống xử lý nước thải. Vậy một thời gian trước đó, với hàng chục mét khối nước độc hại thải ra môi trường hàng ngày, ai phải chịu trách nhiệm? Chẳng nhẽ chỉ với mấy chục triệu đồng xử phạt như ông Hoàng Anh nói là xong?

Phùng Bình