Tiếp bài: “Tập đoàn dầu khí Việt Nam - Những bất cập tại dự án 1,2 tỷ USD”: Nhà thầu liên danh từng vướng bê bối

Sai lầm này có thể sẽ khiến khu vực phía Nam tiếp tục thiếu điện trong các năm 2015 và 2016. Tiếp tục điều tra vụ việc, phóng viên ghi nhận trong liên danh tổng thầu mà PVN dự kiến, có cả nhà thầu đã từng vướng bê bối trong dự án Nhà máy điện Uông Bí trước đây.

Bối rối vì dự án chậm tiến độ và nhận thấy Tổng Công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC) không đủ năng lực để làm tổng thầu EPC (thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình) cho dự án Nhà máy nhiệt điện Long Phú 1 (Long Phú, Sóc Trăng), chủ đầu tư dự án là Tập đoàn dầu khí Việt Nam (PVN) tìm cách sửa sai bằng việc đề nghị được thay đổi từ tổng thầu EPC sang liên danh tổng thầu EPC gồm: PM- PTG (OJSC Power Machines và BTG Holding S.R.O) và PTSC, trong đó PM – BTG là thành viên đứng đầu liên danh. Thế nhưng, đề xuất của PVN đã bị Bộ Công Thương tại văn bản số 493/BCT-TCNL cảnh báo chủ đầu tư là nhà thầu PM có khiếm khuyết trong dự án đã thực hiện tại Nhà máy điện Uông Bí, Quảng Ninh.

Dự án Nhà máy điện Uông Bí do EVN làm chủ đầu tư, tổng thầu EPC của dự án là Lilama. Để triển khai xây dựng dự án, ngày 26/6/2003, Lilama ký hợp đồng với nhà thầu PM, tổng giá trị hợp đồng là 82.379.000 USD. Nhà thầu PM có nghĩa vụ thiết kế, cung cấp thiết bị, giám sát lắp đặt, chạy thử, đào tạo nhân sự, khởi động và thực hiện các cuộc kiểm tra về độ tin cậy và kiểm tra bảo hành, hỗ trợ bảo hành về hoạt động hệ thống trong vòng 24 tháng… Thời hạn đưa hệ thống điện vào hoạt động và bảo hành là 33 tháng kể từ ngày ký hợp đồng.

Khi triển khai công việc, do trượt giá về sắt thép, quản lý chưa chuyên nghiệp, đội chi phí nhiên liệu khi vận hành chạy thử nhà máy dẫn đến việc PM bị lỗ hàng chục triệu USD khiến nhà thầu này tỏ ra chán nản trong nghĩa vụ hoàn thành hợp đồng theo đúng tiến độ. Tổng thầu Lilama do lo ngại về việc dự án bị chậm tiến độ đã phải rất nhiều lần cử các đoàn công tác đàm phán, thuyết phục nhà thầu phụ này quay lại làm việc. Theo Ban quản lý Dự án Nhà máy điện Uông Bí thì mặc dù đã kiên trì thuyết phục nhưng nhà thầu phụ PM vẫn “làm mình làm mẩy”. Trong tình thế đó, Tổng thầu Lilama buộc phải ký với nhà thầu PM các phụ lục hợp đồng. Theo đó, sẽ cùng thống nhất trình xin chủ đầu tư dự án là EVN hỗ trợ về trượt giá thép và chia sẻ cho một phần tiền thu được từ lượng điện năng sinh ra trong quá trình chạy thử nhà máy là khoảng 45 triệu USD (hỗ trợ chi phí nhiên liệu chạy thử). Mặc dù vậy, dự án vẫn kéo dài đến cuối năm 2009 mới cơ bản được bàn giao, chậm so với tiến độ hơn 3 năm. Các khoản tiền xin trượt giá và hỗ trợ trên của Lilama và PM đến nay chưa được chủ đầu tư là EVN chấp thuận. Không xin được tiền như dự định, đầu năm 2012 PM khởi kiện Lilama ra tòa đòi trên 20 triệu USD tiền trượt giá thép và tiền nhiên liệu phát điện chạy thử.

Yêu cầu khởi kiện này của nhà thầu PM đã bị TAND Tối cao tại Hà Nội (bản án số 88/2012/KDTM-PT, ngày 21/5/2012) bác bỏ và khẳng định: “Việc tổ chức chạy thử nghiệm là trách nhiệm của PM và PM phải chịu toàn bộ chi phí nhiên liệu”. HĐXX buộc nhà thầu PM phải chịu trên 230 triệu đồng tiền án phí.