Hà Nội
23°C / 22-25°C

Trẻ trầm cảm vì lời chì chiết của người lớn

Thứ bảy, 09:40 01/01/2011 | Gia đình

"Hễ thấy con làm sai cái gì, ba mẹ cũng mắng 'đồ ăn hại, ngu như bò' nên lúc nào con cũng nghĩ mình ngu đần, không dám chơi với các bạn học giỏi", bé Hoa, 12 tuổi thút thít.

Vốn học giỏi, tính tình hoạt bát, song dạo gần đây bé Hoa trở nên ít nói và ngại giao tiếp hẳn. Ngoài những giờ học trên lớp, về đến nhà cô bé chỉ nhốt mình trong phòng không chịu nói chuyện với ai. Đến khi thấy con gái có dấu hiệu bị trầm cảm, chị Lý (mẹ của bé Hoa) mới hoảng hốt đưa con đến gặp chuyên gia tâm lý để được giúp đỡ.

Tại trung tâm tư vấn, khi chuyên viên tâm lý nhẹ nhàng hỏi han, bé Hoa mới chịu bộc bạch những khúc mắc trong lòng, với ánh mặt rụt rè bày tỏ kèm theo lời dặn dò: "nhưng cô phải hứa đừng nói lại cho ba mẹ con nghe nha".
 

Hoa cho biết, em là con thứ hai trong gia đình có hai chị em. Mỗi ngày ba mẹ em đi làm từ sáng sớm đến tối mịt mới về nên cả gia đình có rất ít thời gian nói chuyện và ăn cơm chung với nhau. Đã vậy mỗi lần cô bé làm sai việc gì hoặc làm đổ bể đồ dùng trong nhà, ba mẹ lại to tiếng quát chửi em là "đồ ăn hại, vô tích sự, ngu dốt...", khiến cô nhỏ rất buồn và suy sụp.

"Lúc nào ba mẹ con cũng đem con ra so sánh với chị Hai. Mà con ngu thật hả cô? con chẳng làm được gì nên hồn hết, con buồn lắm", bé Hoa khóc thút thít nói với chuyên viên tâm lý.

Nhìn nhận sự ảnh hưởng từ phát ngôn của người lớn đến tâm trí trẻ, Thạc sĩ Giáo dục Phạm Phúc Thịnh, Chuyên viên tư vấn trung tâm Nhịp cầu Hạnh phúc nhìn nhận, trẻ em dưới 18 tuổi là giai đoạn đang tiếp nhận các yếu tố xã hội để hình thành nên nhân cách. Bởi các em như một tờ giấy trắng với một tâm hồn non nớt và dễ bị tổn thương, nên những lời nói của người lớn có tác động rất rõ rệt trong việc hình thành nhân cách của các em sau này.

"Những lời nói chì chiết của cha mẹ sẽ in sâu vào tâm thức của đứa trẻ và có vai trò rất lớn trong việc định hình nên tính tình của chúng. Sau này các em sẽ dùng chính những lời nói như thế để đối xử 'giao tiếp' với bạn bè và những người xung quanh", ông Thịnh đúc kết.

Ông Thịnh cho rằng, trên thực tế, những đứa trẻ hay bị cha mẹ chỉ trích thường trở nên mất tự tin và có thái độ buông xuôi không muốn học hành hay làm việc. Bên cạnh đó, chính cách hành xử này của người lớn sẽ tạo nên trong trẻ một tâm lý phản kháng ngấm ngầm, có thể ngay lúc đó các em sẽ không cãi lại nhưng sẽ tìm một cơ hội để chống đối cha mẹ. Nếu tình trạng này kéo dài, trẻ sẽ không còn tôn trọng cha mẹ, phá vỡ tình cảm gia đình tốt đẹp.

Như trường hợp của em Hoàng, 17 tuổi (quận Bình Thạnh, TP HCM) kể, cha mẹ hay mắng em là "con bò", "biết đẻ ra mày thà trước đây tao đẻ ra quả trứng luộc ăn cho sướng"..., mãi cho đến bây giờ lớn lên em vẫn không sao quên được.

"Em sống trong gia đình mà chẳng cảm nhận được chút tình thương nào. Nhiều khi em tự hỏi tại sao các bạn lại được cha mẹ yêu thương, chiều chuộng, còn em lúc nào cũng bị mắng chửi không thương tiếc, hay em không phải là con ruột của bố mẹ?", Hoàng buồn bã tâm sự.

Còn với Linh, sinh viên năm 2 trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn thì từ khi còn nhỏ, cô chỉ mong sao được đi khỏi nhà mình bởi bị ám ảnh những tiếng quát chửi, dọa dẫm của người lớn.

"Từ hồi nhỏ em đã sợ bố mẹ. Nhiều khi em muốn bỏ nhà đi cho ba mẹ hối hận phải đi tìm nhưng lại không dám. Cho đến khi đậu đại học vào thành phố, xa quê nhưng em vẫn không thấy nhớ nhà chút nào, chắc là tình cảm trong em đã chết rồi...", Linh đau đáu bộc bạch.

Để tránh những hệ lụy đáng tiếc làm suy mòn tình cảm giữa các thành viên trong gia đình với nhau, chuyên viên Phúc Thịnh cho rằng phụ huynh cũng như giáo viên cần quan tâm đến các em nhiều và sát sao hơn.

Gần đây, các chuyên gia tâm lý Mỹ cũng khuyến cáo về mức độ nguy hiểm của căn bệnh trầm cảm xảy ra ngày càng nhiều ở lứa tuổi học sinh. Tình trạng này diễn ra thường xuyên hơn khi những áp lực học hành đè nặng lên vai trẻ, lại cộng thêm sự thiếu quan tâm từ phía gia đình khiến chúng bị mất định hướng.
 
Các chuyên gia khuyến cáo, khi phát hiện những triệu chứng này, cha mẹ cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ tâm lý hoặc tìm cách nói chuyện giúp các em tháo gỡ những vướng mắc đang gặp phải. Ở đây, cha mẹ cần lưu ý tránh quát chửi to tiếng hay đánh đập trẻ vì sẽ dẫn đến những hành vi bồng bột dại dột hủy hoại bản thân.
 
Một số biểu hiện trẻ bị trầm cảm:
- Thích ở một mình, buồn bã cả ngày, hay cáu giận vô cớ.

- Cơ thể cũng như tâm lý có những dấu hiệu suy nhược.
- Thường nghĩ và đề cập tới chuyện kết thúc cuộc đời và "trăn trối" cho người khác những vật dụng cá nhân của mình.
 
- Bày tỏ cảm giác cho thấy mình là người vô dụng hay người thừa, bằng những câu nói như: "Chẳng ai quan tâm đến tôi cả", "Tôi chẳng làm được gì nên hồn".

- Thường buộc tội mình là nguyên nhân của sự đổ vỡ.
 - Không còn hứng thú với các hoạt động thường ngày.
 
- Nằm li bì trên giường nhưng lại không ngủ được hay không thức dậy đúng giấc.
 
- Khó tập trung tư tưởng để đưa ra các quyết định hay ghi nhớ việc gì.
 
- Gây chuyện với bạn bè hoặc kết quả học tập ở trường sút giảm.
 - Sử dụng nhiều chất kích thích như: bia, rượu hay thuốc lá...

Theo Vnexpress

lehuong
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Cha mẹ khôn ngoan không chỉ nhìn tiền và bằng cấp khi con chọn bạn đời, mà đặc biệt để ý 2 điều này

Cha mẹ khôn ngoan không chỉ nhìn tiền và bằng cấp khi con chọn bạn đời, mà đặc biệt để ý 2 điều này

Gia đình - 7 giờ trước

GĐXH - Khi con cái bước vào chuyện yêu đương, nhiều phụ huynh chỉ chăm chăm nhìn điều kiện bên ngoài. Nhưng người có trải nghiệm sống thường hiểu rằng, thứ quyết định hôn nhân lâu dài không nằm ở bảng lương hay tấm bằng.

68 tuổi, người đàn ông nghỉ hưu an nhàn nhiều năm nhờ một quyết định từ năm 20 tuổi

68 tuổi, người đàn ông nghỉ hưu an nhàn nhiều năm nhờ một quyết định từ năm 20 tuổi

Gia đình - 10 giờ trước

GĐXH - Chính việc chấp nhận thiệt thòi một chút khi còn trẻ đã giúp ông Ngạn đạt được mục tiêu nghỉ hưu sớm từ năm 42 tuổi và tận hưởng cuộc sống an nhàn suốt hơn hai thập kỷ qua.

Những cặp con giáp cưới nhau là đổi vận: Kết hôn càng lâu càng phát tài

Những cặp con giáp cưới nhau là đổi vận: Kết hôn càng lâu càng phát tài

Gia đình - 10 giờ trước

GĐXH - Theo tử vi phương Đông, có những cặp con giáp khi kết duyên không chỉ hòa hợp về tính cách mà còn hỗ trợ nhau trong công việc, tài chính và cuộc sống gia đình.

3 điều phụ nữ nên làm ở tuổi trung niên để tuổi già được an nhàn

3 điều phụ nữ nên làm ở tuổi trung niên để tuổi già được an nhàn

Gia đình - 10 giờ trước

GĐXH - Người ta thường nghĩ tuổi già có hạnh phúc hay không phụ thuộc vào con cái. Nhưng càng sống lâu, tôi càng nhận ra một điều: Tuổi già bình yên không phải là món quà ai đó mang đến, mà là kết quả của những gì chúng ta chuẩn bị từ tuổi trung niên.

Cung hoàng đạo nào ăn chơi quên lối về?

Cung hoàng đạo nào ăn chơi quên lối về?

Gia đình - 15 giờ trước

GĐXH - Mỗi cung hoàng đạo đều có cách tận hưởng cuộc sống khác nhau. Có người thích những bữa tiệc náo nhiệt kéo dài đến tận khuya, có người lại xem công việc là niềm vui lớn nhất.

Cha mẹ càng hay nói 4 điều này, con cái càng dễ tổn thương và xa cách

Cha mẹ càng hay nói 4 điều này, con cái càng dễ tổn thương và xa cách

Nuôi dạy con - 15 giờ trước

GĐXH - Có những câu nói cha mẹ chỉ buột miệng lúc nóng giận nhưng với trẻ nhỏ lại trở thành ký ức khó quên suốt nhiều năm; âm thầm làm trẻ tổn thương, mất tự tin và ngày càng xa cách gia đình.

Được bố mẹ cho hết đất tổ tiên nhưng tôi chỉ dám ngồi im vì điều kiện đính kèm vô cùng khó

Được bố mẹ cho hết đất tổ tiên nhưng tôi chỉ dám ngồi im vì điều kiện đính kèm vô cùng khó

Gia đình - 18 giờ trước

Một cuộc gọi từ quê tháng trước đã khiến cả hai vợ chồng mất ăn mất ngủ, suy nghĩ suốt nhiều tuần.

Người phụ nữ có 3 đặc điểm này thường rất 'vượng phúc': Càng lớn tuổi càng sống an yên, hạnh phúc

Người phụ nữ có 3 đặc điểm này thường rất 'vượng phúc': Càng lớn tuổi càng sống an yên, hạnh phúc

Gia đình - 19 giờ trước

GĐXH - Nhiều người cho rằng phụ nữ có “số hưởng” là do may mắn. Nhưng thực tế, hậu vận của một người thường được quyết định bởi cách sống, cách nghĩ và cách đối đãi với chính bản thân mình mỗi ngày.

Vệt roi rướm máu và lời tự thú muộn màng của người mẹ trẻ bạo hành con: Đứa trẻ không có 'lốp dự phòng'

Vệt roi rướm máu và lời tự thú muộn màng của người mẹ trẻ bạo hành con: Đứa trẻ không có 'lốp dự phòng'

Gia đình - 1 ngày trước

GĐXH - "Tôi ân hận đến tận cùng. Điều khiến tôi đau đớn nhất là đứa trẻ từng bị tôi đánh đập vẫn ôm lấy tôi và gọi một tiếng: Mẹ ơi..."

Người cha có 3 đứa con thiên tài tiết lộ thói quen giúp con vượt trội

Người cha có 3 đứa con thiên tài tiết lộ thói quen giúp con vượt trội

Nuôi dạy con - 1 ngày trước

GĐXH - Khi một hành động mang lại kết quả mong muốn, con người và động vật đều có xu hướng lặp lại hành động đó nhiều lần cho đến khi nó trở thành thói quen.

Top