Hà Nội
23°C / 22-25°C

Trẻ trầm cảm vì lời chì chiết của người lớn

Thứ bảy, 09:40 01/01/2011 | Gia đình

"Hễ thấy con làm sai cái gì, ba mẹ cũng mắng 'đồ ăn hại, ngu như bò' nên lúc nào con cũng nghĩ mình ngu đần, không dám chơi với các bạn học giỏi", bé Hoa, 12 tuổi thút thít.

Vốn học giỏi, tính tình hoạt bát, song dạo gần đây bé Hoa trở nên ít nói và ngại giao tiếp hẳn. Ngoài những giờ học trên lớp, về đến nhà cô bé chỉ nhốt mình trong phòng không chịu nói chuyện với ai. Đến khi thấy con gái có dấu hiệu bị trầm cảm, chị Lý (mẹ của bé Hoa) mới hoảng hốt đưa con đến gặp chuyên gia tâm lý để được giúp đỡ.

Tại trung tâm tư vấn, khi chuyên viên tâm lý nhẹ nhàng hỏi han, bé Hoa mới chịu bộc bạch những khúc mắc trong lòng, với ánh mặt rụt rè bày tỏ kèm theo lời dặn dò: "nhưng cô phải hứa đừng nói lại cho ba mẹ con nghe nha".
 

Hoa cho biết, em là con thứ hai trong gia đình có hai chị em. Mỗi ngày ba mẹ em đi làm từ sáng sớm đến tối mịt mới về nên cả gia đình có rất ít thời gian nói chuyện và ăn cơm chung với nhau. Đã vậy mỗi lần cô bé làm sai việc gì hoặc làm đổ bể đồ dùng trong nhà, ba mẹ lại to tiếng quát chửi em là "đồ ăn hại, vô tích sự, ngu dốt...", khiến cô nhỏ rất buồn và suy sụp.

"Lúc nào ba mẹ con cũng đem con ra so sánh với chị Hai. Mà con ngu thật hả cô? con chẳng làm được gì nên hồn hết, con buồn lắm", bé Hoa khóc thút thít nói với chuyên viên tâm lý.

Nhìn nhận sự ảnh hưởng từ phát ngôn của người lớn đến tâm trí trẻ, Thạc sĩ Giáo dục Phạm Phúc Thịnh, Chuyên viên tư vấn trung tâm Nhịp cầu Hạnh phúc nhìn nhận, trẻ em dưới 18 tuổi là giai đoạn đang tiếp nhận các yếu tố xã hội để hình thành nên nhân cách. Bởi các em như một tờ giấy trắng với một tâm hồn non nớt và dễ bị tổn thương, nên những lời nói của người lớn có tác động rất rõ rệt trong việc hình thành nhân cách của các em sau này.

"Những lời nói chì chiết của cha mẹ sẽ in sâu vào tâm thức của đứa trẻ và có vai trò rất lớn trong việc định hình nên tính tình của chúng. Sau này các em sẽ dùng chính những lời nói như thế để đối xử 'giao tiếp' với bạn bè và những người xung quanh", ông Thịnh đúc kết.

Ông Thịnh cho rằng, trên thực tế, những đứa trẻ hay bị cha mẹ chỉ trích thường trở nên mất tự tin và có thái độ buông xuôi không muốn học hành hay làm việc. Bên cạnh đó, chính cách hành xử này của người lớn sẽ tạo nên trong trẻ một tâm lý phản kháng ngấm ngầm, có thể ngay lúc đó các em sẽ không cãi lại nhưng sẽ tìm một cơ hội để chống đối cha mẹ. Nếu tình trạng này kéo dài, trẻ sẽ không còn tôn trọng cha mẹ, phá vỡ tình cảm gia đình tốt đẹp.

Như trường hợp của em Hoàng, 17 tuổi (quận Bình Thạnh, TP HCM) kể, cha mẹ hay mắng em là "con bò", "biết đẻ ra mày thà trước đây tao đẻ ra quả trứng luộc ăn cho sướng"..., mãi cho đến bây giờ lớn lên em vẫn không sao quên được.

"Em sống trong gia đình mà chẳng cảm nhận được chút tình thương nào. Nhiều khi em tự hỏi tại sao các bạn lại được cha mẹ yêu thương, chiều chuộng, còn em lúc nào cũng bị mắng chửi không thương tiếc, hay em không phải là con ruột của bố mẹ?", Hoàng buồn bã tâm sự.

Còn với Linh, sinh viên năm 2 trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn thì từ khi còn nhỏ, cô chỉ mong sao được đi khỏi nhà mình bởi bị ám ảnh những tiếng quát chửi, dọa dẫm của người lớn.

"Từ hồi nhỏ em đã sợ bố mẹ. Nhiều khi em muốn bỏ nhà đi cho ba mẹ hối hận phải đi tìm nhưng lại không dám. Cho đến khi đậu đại học vào thành phố, xa quê nhưng em vẫn không thấy nhớ nhà chút nào, chắc là tình cảm trong em đã chết rồi...", Linh đau đáu bộc bạch.

Để tránh những hệ lụy đáng tiếc làm suy mòn tình cảm giữa các thành viên trong gia đình với nhau, chuyên viên Phúc Thịnh cho rằng phụ huynh cũng như giáo viên cần quan tâm đến các em nhiều và sát sao hơn.

Gần đây, các chuyên gia tâm lý Mỹ cũng khuyến cáo về mức độ nguy hiểm của căn bệnh trầm cảm xảy ra ngày càng nhiều ở lứa tuổi học sinh. Tình trạng này diễn ra thường xuyên hơn khi những áp lực học hành đè nặng lên vai trẻ, lại cộng thêm sự thiếu quan tâm từ phía gia đình khiến chúng bị mất định hướng.
 
Các chuyên gia khuyến cáo, khi phát hiện những triệu chứng này, cha mẹ cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ tâm lý hoặc tìm cách nói chuyện giúp các em tháo gỡ những vướng mắc đang gặp phải. Ở đây, cha mẹ cần lưu ý tránh quát chửi to tiếng hay đánh đập trẻ vì sẽ dẫn đến những hành vi bồng bột dại dột hủy hoại bản thân.
 
Một số biểu hiện trẻ bị trầm cảm:
- Thích ở một mình, buồn bã cả ngày, hay cáu giận vô cớ.

- Cơ thể cũng như tâm lý có những dấu hiệu suy nhược.
- Thường nghĩ và đề cập tới chuyện kết thúc cuộc đời và "trăn trối" cho người khác những vật dụng cá nhân của mình.
 
- Bày tỏ cảm giác cho thấy mình là người vô dụng hay người thừa, bằng những câu nói như: "Chẳng ai quan tâm đến tôi cả", "Tôi chẳng làm được gì nên hồn".

- Thường buộc tội mình là nguyên nhân của sự đổ vỡ.
 - Không còn hứng thú với các hoạt động thường ngày.
 
- Nằm li bì trên giường nhưng lại không ngủ được hay không thức dậy đúng giấc.
 
- Khó tập trung tư tưởng để đưa ra các quyết định hay ghi nhớ việc gì.
 
- Gây chuyện với bạn bè hoặc kết quả học tập ở trường sút giảm.
 - Sử dụng nhiều chất kích thích như: bia, rượu hay thuốc lá...

Theo Vnexpress

lehuong
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Muốn cuộc sống luôn gặp may mắn, đừng bỏ qua 3 điều tưởng nhỏ này

Muốn cuộc sống luôn gặp may mắn, đừng bỏ qua 3 điều tưởng nhỏ này

Chuyện vợ chồng - 44 phút trước

GĐXH - Không phải may mắn tự nhiên mà có. Nhiều người thay đổi cuộc sống nhờ những điều rất đơn giản, bắt đầu từ cách suy nghĩ và thói quen mỗi ngày.

Top con giáp nam dễ phụ bạc khi sự nghiệp lên cao

Top con giáp nam dễ phụ bạc khi sự nghiệp lên cao

Gia đình - 2 giờ trước

GĐXH - Theo tử vi, có những con giáp nam khi còn khó khăn thì hết lòng vì gia đình, nhưng khi giàu có lại dễ thay đổi, sa vào cám dỗ và khiến hôn nhân rạn nứt.

Nghỉ hưu sớm để tận hưởng, cựu hiệu trưởng hối hận khi mỗi tháng tiêu vượt lương hưu

Nghỉ hưu sớm để tận hưởng, cựu hiệu trưởng hối hận khi mỗi tháng tiêu vượt lương hưu

Gia đình - 3 giờ trước

GĐXH - Nhiều người mơ nghỉ hưu sớm để tận hưởng cuộc sống, nhưng câu chuyện của một cựu hiệu trưởng cho thấy thực tế không hề dễ dàng.

Nghi ngờ hành vi kỳ lạ của bố chồng, con dâu lắp camera thì phát hiện sự thật nghẹn lời

Nghi ngờ hành vi kỳ lạ của bố chồng, con dâu lắp camera thì phát hiện sự thật nghẹn lời

Gia đình - 6 giờ trước

GĐXH - Suốt một tháng, bố chồng ngày nào cũng sang nấu cơm dù căn nhà buổi tối không có ai. Con dâu nghi ngờ xem camera và phát hiện sự thật phía sau.

Nghe là rung động: 3 cung hoàng đạo nói lời yêu ngọt như mật khiến ai cũng 'đổ'

Nghe là rung động: 3 cung hoàng đạo nói lời yêu ngọt như mật khiến ai cũng 'đổ'

Gia đình - 7 giờ trước

GĐXH - Trong tình yêu, những cung hoàng đạo này không ngại bày tỏ cảm xúc, thậm chí còn xem việc nói lời yêu thương là "vũ khí" giúp mối quan hệ thêm bền chặt.

3 kiểu người nên tránh xa sau nghỉ hưu: Càng qua lại nhiều tuổi già càng dễ cô quạnh

3 kiểu người nên tránh xa sau nghỉ hưu: Càng qua lại nhiều tuổi già càng dễ cô quạnh

Gia đình - 7 giờ trước

GĐXH - Không ít người lại thấy những năm tháng sau nghỉ hưu trở nên mệt mỏi, thậm chí trống rỗng hơn trước. Nguyên nhân đôi khi không nằm ở tiền bạc hay sức khỏe, mà đến từ chính những mối quan hệ tưởng chừng thân thiết xung quanh.

Đừng phí thời gian: 5 kiểu người càng ở cạnh lâu càng khiến bạn tụt lùi

Đừng phí thời gian: 5 kiểu người càng ở cạnh lâu càng khiến bạn tụt lùi

Gia đình - 11 giờ trước

GĐXH - Có những kiểu người tưởng vô hại nhưng lại âm thầm kéo bạn tụt lại phía sau. Nhận diện sớm để tránh xa là cách bảo vệ chính mình.

Khi nào nên giúp con về tiền bạc? Người già khôn ngoan đều chọn 3 thời điểm này

Khi nào nên giúp con về tiền bạc? Người già khôn ngoan đều chọn 3 thời điểm này

Gia đình - 23 giờ trước

GĐXH - Có bao giờ bạn cảm thấy bối rối khi cầm cuốn sổ tiết kiệm trong tay? Một bên là nhu cầu dưỡng già của bản thân, một bên là những khó khăn về nhà cửa, con cái của các con.

3 thay đổi nhỏ giúp cuộc sống dần 'đi lên': Không phải ai cũng nhận ra

3 thay đổi nhỏ giúp cuộc sống dần 'đi lên': Không phải ai cũng nhận ra

Nuôi dạy con - 23 giờ trước

GĐXH - Không cần điều gì quá lớn lao, đôi khi chỉ một vài thay đổi trong suy nghĩ và cách sống cũng đủ tạo ra bước chuyển tích cực. Vấn đề là nhiều người thường bỏ qua những điều tưởng chừng rất nhỏ này.

Trời ban phúc lộc: 3 con giáp về già an nhàn, con cái hiếu thảo đủ đầy

Trời ban phúc lộc: 3 con giáp về già an nhàn, con cái hiếu thảo đủ đầy

Gia đình - 1 ngày trước

GĐXH - Theo góc nhìn tử vi kết hợp với chiêm nghiệm đời sống, một số con giáp được cho là có nhiều cơ hội "hưởng phúc" khi về già.

Top