Từ vụ tiêu cực điểm thi THPT tại Hà Giang: Chuyên gia chỉ ra “lỗ hổng” trong công tác chấm thi

TS. Quách Tuấn Ngọc (nguyên Cục trưởng Cục CNTT, Bộ GD&ĐT) đánh giá, thời thi các môn theo hình thức tự luận, tiêu cực sửa bài thi là rất khó vì có rọc phách. Nếu dồn túi 2 lần thì "thánh" cũng không tài nào biết bài của ai mà sửa bài thi.

Còn bây giờ, phiếu trả lời trắc nghiệm hoàn toàn không có phách nên bất kỳ ai cũng có thể biết phiếu trả lời này là của ai và dễ dàng tìm ra phiếu của 1 thí sinh nào đấy. Đây là một lỗ hổng lớn.

Phiếu trả lời trắc nghiệm kỳ thi THPT Quốc gia được cho là kẽ hở dễ nảy sinh tiêu cực.

Về quy trình, ông Ngọc cho rằng, phiếu trắc nghiệm và quy trình chấm hiện nay rất thích hợp cho việc một trường đại học tổ chức thi. Còn thi tại địa phương thì có thể nói quy trình đó là chưa hoặc không phù hợp, nhất là khâu chấm và kiểm dò, rất có cơ hội cho con người can thiệp.

Chênh lệch lớn giữa điểm 10 thi tốt nghiệp (màu đỏ) và thi vào đại học (màu xanh) cùng 1 thí sinh năm 2007.

Ông Ngọc còn tâm sự những chuyện đã qua: “Năm 2007, tại một hội nghị, tôi có phát biểu một ý là đừng tin tuyệt đối vào kết quả kỳ thi tốt nghiệp được tổ chức tại địa phương để làm kết quả xét vào đại học. Bởi biểu đồ điểm 10 thi tốt nghiệp THPT thời đó rất cao nhưng đến điểm thi vào ĐH thì nó đổ rạp xuống”.

Kết quả thí sinh dự thi vào đại học năm 2002, điểm cao chủ yếu ở các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ.

Cũng theo TS. Quách Tuấn Ngọc, năm 2002, lần đầu tiên “3 chung” và lần đầu tiên công bố phổ điểm. Trong 13 năm thi “3 chung”, Cục CNTT (Bộ GD&ĐT) thường xuyên xếp hạng, vẽ bản đồ Việt Nam và về nguyên lý, nhóm xếp hạng theo mầu là rất ít thay đổi.

Tốp 10 chủ yếu là các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ. Đứng vị trí nhất thường xuyên là Hà Nội (lúc đó Hà Tây chưa sáp nhập) rồi đến Nam Định, Hải Dương, Vĩnh Phúc... TP. HCM sau mấy năm mới vào được tốp 10.

Thứ tự xếp hạng giữa các tỉnh, thành năm 2012 dựa theo kết quả đại học.

Tuy nhiên, từ ngày thi “2 trong 1” (gộp thi tốt nghiệp THPT và thi đại học), thứ hạng sắp xếp của các tỉnh, thành bị xáo trộn. Nhiều tỉnh ngày xưa ở nhóm dưới, nay nhảy lên sánh vai với top 10, tức là màu xanh trên bản đồ (Bảng xếp hạng theo điểm trung bình 2018 do báo VietnamNet đăng). Nhìn kỹ top 20 thì thấy rõ hơn.

Thứ hạng điểm thi THPT quốc gia 2018 đã thay đổi lớn so với những năm trước đây (Ảnh: Vietnamnet).

Cũng theo TS. Ngọc, từ năm 2015 đã bắt đầu tổ chức kỳ thi “2 trong 1” nhưng có thêm cán bộ coi thi từ các trường ĐH. Tuy nhiên, còn nhiều nơi là do cán bộ địa phương chủ động làm hết nên càng có cơ hội xảy ra tiêu cực, bởi người cùng địa phương, làm tại địa phương kiểu gì cũng có những mối quan hệ riêng tư. Độ tin cậy kết quả kỳ thi đương nhiên có phần suy giảm nếu không muốn nói là không thể tin được.

Từ những lý do nêu trên, TS. Quách Tuấn Ngọc đưa ra đề xuất: “Nên tổ chức chấm thi theo cụm (vùng miền) do một trường ĐH trong vùng chủ trì. Sau khi thi xong, niêm phong túi bài thi, gửi về cho cụm chấm thi. Để đảm bảo chất lượng, các trường đại học cần có khâu thẩm định lại thí sinh thông qua kiểm tra, vấn đáp sẽ biết được điểm 9, 10 của thí sinh có thực chất hay không”.

Cựu Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo nói gì về tiêu cực nâng điểm tại Hà Giang?

GiadinhNet - GS. Viện sĩ Phạm Minh Hạc, nguyên Bộ trưởng Bộ GD&ĐT cho rằng, sự việc xảy ra là hi hữu nhiều năm mới xuất hiện, song đây cũng đáng lên án, cần xử lý nghiêm.

Quang Huy