Nợ từ bà bán rau đến các doanh nghiệp
Khoảng hơn một tháng trở lại đây, việc Công ty TNHH Vàng Phước Sơn (gọi tắt là Cty Vàng, thuộc tập đoàn Besra-quản lý hai công ty vàng lớn nhất ở Việt Nam là Phước Sơn và Bồng Miêu) chậm thanh toán, còn nợ hàng loạt doanh nghiệp, đơn vị, cá nhân đã gây chấn động, xáo trộn đời sống cũng người dân thị trấn Khâm Đức (huyện Phước Sơn, Quảng Nam) và một số địa phương lân cận, đồng thời các doanh nghiệp tại Đà Nẵng, Quảng Nam cũng điêu đứng.
Điều đáng nói là Cty Vàng này nợ tiền từ bà bán rau, bán bún và mì sợi, bán mì ổ ngoài chợ… đến các doanh nghiệp dịch vụ nghỉ dưỡng, vận chuyển, xăng dầu, sản xuất, đối tác… từ hàng trăm triệu đồng đến hàng chục tỷ đồng. Kiểu nợ dây chuyền này khiến hàng loạt “chủ nợ” khác cũng “chết” theo (do huy động hoặc vay mượn lại).
|
Bà Bùi Thị Liễu: “25 triệu đồng Cty Vàng chưa trả là khối gia sản lớn với tôi” |
Vẻ mặt buồn rầu, chẳng thiết buôn bán, bà Nguyễn Thị Hoa (62 tuổi, bán rau quả ở chợ Khâm Đức, huyện Phước Sơn) thở dài cho biết: “Trước đây Cty Vàng họ lấy hàng của tôi, giờ đã ngừng lấy hàng vì chưa trả hết nợ. Khi chúng tôi hỏi đòi tiền thì họ cứ hứa hoài, có trả thì cũng nhỏ giọt, đến giờ chốt con số chưa trả lên đến hơn 200 triệu đồng. Để có tiền lấy hàng về bán tôi phải đi vay mượn người quen, giờ họ đòi tôi không có trả. Nói với họ là Cty Vàng đang nợ tiền mua hàng mà chủ nợ của tôi họ không tin. Bây giờ không biết làm sao”.
Đồng cảnh ngộ có chị Lê Thị Bạch Tuyết (SN 1971, bán bún và mì sợi ở chợ Khâm Đức) “nóng” ruột gan bởi Cty Vàng Phước Sơn còn nợ hơn 50 triệu đồng, chị không biết lấy tiền đâu để trả nợ cho người khác. Hay như bà Bùi Thị Liễu (72 tuổi), hoàn cảnh rất khó khăn, gia đình có đứa con trai bị động kinh phải thuê một gian hàng ở chợ Khâm Đức vừa bán hàng tạp hóa, rau quả để kiếm số tiền nho nhỏ sinh sống và chữa bệnh cho con cũng bị Cty này nợ 25 triệu đồng; chị Phùng Thị Thùy Anh (SN 1979) cũng méo mặt khi Cty này nợ 40 triệu đồng…
|
Vợ chồng chị Lê Thị Bạch Tuyết (bán bún mì sợi) cũng bị Cty nợ trên 50 triệu đồng |
Không những nợ những bà, những chị bán rau, hoa quả ở chợ, Cty này còn nợ các doanh nghiệp số tiền lên đến hàng chục tỷ đồng. Điển hình nhất là Công ty Xí nhiệp khai thác vật liệu và xây dựng công trình Quảng An (Cty Quảng An, đóng tại thị trấn Khâm Đức). Đơn vị này tham gia một số hạng mục tại nhà máy vàng Đăksa (thuộc Cty Vàng Phước Sơn), hiện đang cảnh “tiến thoái lưỡng nan”. Số nợ đến cuối tháng 11/2013, Cty Vàng chưa thanh toán cho Cty Quảng An trên 20 tỷ đồng. Được biết, nhiều lần Cty Quảng An trực tiếp đến trụ sở Besra (đóng tại đường Ngô Quyền, TP. Đà Nẵng) để lấy tiền nhưng Besra chỉ trả số tiền không đáng là bao, trong khi đó số tiền chưa thanh toán ngày càng tăng vì đang tham gia sản xuất.
Đặc biệt, nhiều nhà nghỉ, khách sạn ở thị trấn Khâm Đức cho Cty Vàng thuê phòng ở giờ cũng lâm vào cảnh “chủ nợ”. Bà Lê Thị Đô, chủ nhà nghỉ Thành Đô bức xúc: “Sau khi hết hợp đồng từ 1/8/2013, họ ở tiếp mấy tháng mà không trả tiền, sợ bị “sa lầy” nên ngày 25/10/2013, Thành Đô không cho ở nữa. Ông Phan Nhật Quang, trưởng phòng Hành chính của Cty Vàng ký xác nhận, hứa trả sớm, nhưng cứ hứa hoài. Làm dữ lắm mới trả được một ít, hiện Cty Vàng nợ Thành Đô hơn 430 triệu đồng, nhiều lần điện thoại ông Quang thì không bắt máy nữa. Điều oái oăm, trước đây phòng cho Cty thuê hết nên khách quen họ đi nơi khác, giờ phòng trống không ai ở, nợ lâm nợ”. Ngoài ra, các doanh nghiệp ở Đà Nẵng như Cty Người Sành Ăn (cung cấp thực phẩm), Cty Trường Xuân (cung cấp xăng dầu), Cty TNHH MTV Du lịch Đình Nhân (phục vụ xe đưa đón)…hiện Cty Vàng đang nợ với số tiền rất lớn.
Không những thế, Cty Vàng còn nợ thuế nhà nước với lượng tiền lớn. Theo UBND huyện Phước Sơn thì Cty Vàng nợ thuế Nhà nước hơn 140 tỷ đồng, trong đó thuế tài nguyên 132 tỷ đồng, các khoản thuế khác gần 10 tỷ đồng. Ngoài ra, Cty còn nợ huyện Phước Sơn 4 tỷ đồng trong năm 2012 theo cam kết đóng góp địa bàn (áp dụng theo Luật khoáng sản, hai bên có biên bản thỏa thuận). Đó là chưa kể năm 2013 đã sắp hết nhưng Cty vẫn chưa có động tĩnh, bàn thảo về khoản đóng góp địa bàn trên. Cty Vàng cam kết hỗ trợ 2 tỷ đồng/năm cho xã Phước Đức (nơi đóng nhà máy) nhưng năm nay vẫn “im re”.
|
Chợ Khâm Đức thời gian gần đây ảm đạm vì liên quan đến việc nợ nần của Cty Vàng |
Trước tình hình như vậy, theo ông Hoàng Hoa, Chánh Văn phòng UBND huyện Phước Sơn, Quảng Nam thì huyện đã có đề nghị tỉnh Quảng Nam can thiệp để Cty Vàng nghiêm túc thực hiện cam kết nêu trên. Ngoài ra, huyện cũng đề nghị tỉnh can thiệp đề xuất việc thu hẹp diện tích thăm dò của Cty Vàng, vì với diện tích 42km2 (4.200 ha) thì quá lớn, bởi một lần đi thăm dò thì một số đối tượng khai thác vàng trái phép “mò” theo gây mất tình hình an ninh trật tự trên địa bàn. “Ngoài phần trả nợ thuế, trả nợ các khoản như đã cam kết với huyện Phước Sơn, với xã Phước Đức, Cty Vàng dành phần ưu tiên trả nợ cho các Cty, doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân trên địa bàn tránh xảy ra những hệ lụy khó lường”, ông Hoa nói.
Theo đại tá Đào Quang, trưởng Công an huyện Phước Sơn thì vấn đề bức xúc nhất hiện nay là chuyện nợ nần, gây hệ lụy không nhỏ, bởi vậy Cty Vàng phải có hướng trả nợ thích hợp. Các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân giờ phụ thuộc vào việc trả nợ của Cty Vàng chứ không thì điêu đứng hết.
Cty Vàng đang đối mặt với khó khăn!?
Trả lời về những khoản chậm thanh toán và nợ tiền trên, đại diện tập đoàn Besra cho biết, Besra có mặt tại Việt Nam từ năm 1989 và đã đầu tư hơn 100 triệu USD ( khoảng 2.100 tỷ đồng) vào Việt Nam qua hai công ty là Công ty TNHH khai thác vàng Bồng Miêu và Công ty TNHH vàng Phước Sơn. Besra đã đầu tư công nghệ khai thác và tuyển luyện vàng hiện đại vào hai nhà máy vàng Bồng Miêu và vàng Phước Sơn.
“Hiện tại Cty chúng tôi đang đối mặt với nhiều khó khăn về sản xuất cũng như tài chính. Giá vàng đã giảm xuống 35% kể từ đầu năm cho đến nay. Ngoài ra, việc tăng thuế tài nguyên và cách tính thuế khác nhau đã khiến cho Cty gặp nhiều khó khăn hơn trong thời gian qua. Khi Phước Sơn được cấp giấy chứng nhận đầu tư vào năm 2003, mức thuế Tài nguyên vào thời điểm đó là 6%. Sau đó mức thuế này tăng lên 15% vào tháng 1/2010. Theo đó, cách tình thuế cũng khác nhau nên đã tạo bất lợi cho Cty. Trong giai đoạn đầu Cty còn có khả năng xoay xở để duy trì hoạt động vì giá vàng cao hơn. Tuy nhiên sau đó giá vàng lại giảm sâu khiến Cty gặp nhều khó khăn hơn mặc dù chúng tôi đã nỗ lực thực hiện nhiều biện pháp để tăng hiệu quả và giảm chi phí đáng kể”, phía Besra cho biết.
|
Một góc nhà máy vàng Bồng Miêu |
Besra cũng cho biết thêm, đến tháng 2/2013, tổng chi phí trả cho nhà cung cấp và nhà thầu địa phương lên đến gần 3.300 tỷ đồng (158 triệu USD). Công ty cũng đã đầu tư hơn 45 tỷ đồng (2,3 triệu đô la Mỹ) để đầu tư cơ sở hạ tầng từ xây dựng đường sá, phòng học, hỗ trợ xây nhà cho các hộ nghèo, chương trình chăm sóc sức khỏe và các chương trình phát triển kinh tế nông nghiệp cho cộng đồng địa phương nơi Cty đang hoạt động…
Như GiadinhNet đưa tin, trước sự chậm trả nợ của Cty Vàng Phước Sơn, ngày 26/12 hàng trăm người dân bức xúc bao vây Cty để đòi nợ. Trước tình hình đó, ngày 26/12, Cty Vàng Phước Sơn đã gửi báo cáo đến UBND tỉnh Quảng Nam và các cơ quan chức năng liên quan. Báo cáo nêu rõ trước tình hình chặn đường đòi nợ của người dân đã làm ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh của Cty nên Cty chính thức tuyên bố tạm thời ngưng mọi hoạt động sản xuất vì sự cố bất khả kháng từ 15 giờ ngày 26/12/2013 cho đến khi sự cố chặn đường được giải quyết.
