Vì sao người dân phản đối khi dòng chữ “Bưu điện Hà Nội” bất ngờ bị khai tử?

Dòng chữ “Bưu điện Hà Nội” bị khai tử khiến dư luận bức xúc. Ảnh: Bảo Loan

Bưu điện Hà Nội bất ngờ mất tên

Nhiều tháng nay, dòng chữ “Bưu điện Hà Nội” trên nóc toà nhà đối diện Hồ Gươm đã bất ngờ bị “thay tên đổi họ” thành “VNPT Hà Nội”. Việc thay tên này đã khiến nhiều người dân Thủ đô không đồng tình. Bởi hàng chục năm nay, dòng chữ “Bưu điện Hà Nội” đã gắn liền với tiến trình phát triển, với những thăng trầm lịch sử của Thủ đô Hà Nội. Hơn hết, từ lâu, hình ảnh đồng hồ lớn gắn với toà nhà “Bưu điện Hà Nội” bên bờ Hồ Gươm đã in sâu vào tâm thức người dân Thủ đô, cũng như du khách.

Bà Nguyễn Thị Chúc (hơn 60 tuổi, ở Hai Bà Trưng, Hà Nội) cho rằng: “Bưu điện Hà Nội là cái tên rất quen thuộc, tôi chứng kiến sự có mặt của Bưu điện Hà Nội từ khi thành lập đến nay đã khoảng 60 năm. Dòng tên này đã gắn liền với tiến trình phát triển, lớn lên của nhiều thế hệ, như bản thân tôi chẳng hạn. Minh chứng tôi là người Hà Nội thì không khó để chiêm ngưỡng một dòng chữ mang dấu ấn thời gian, nhưng bạn bè tôi ở các vùng miền và nước ngoài, họ chỉ biết đến Thủ đô qua những hình ảnh trên trang lịch, sách, báo. Có thể nói, đây là “đặc sản” ghi ấn trong lòng người khi nói về Hà Nội. Vì vậy, việc bất ngờ đổi tên sẽ khiến người dân dần quên lãng những “đặc sản” văn hóa này. Đơn cử như Bách hóa Tràng Tiền, bây giờ nhắc đến Bách hóa Tràng Tiền xưa kia, nay đã bị xây lại, thì chắc chắn sẽ nhiều người không hề biết đến”.

Ông Nguyễn Thành Luân (54 tuổi, ở Phú Thọ) thẳng thắn: “Tên “Bưu điện Hà Nội” đã ghi vào lịch sử của Thủ đô ngàn năm văn hiến mà thay tên đổi họ thì nét đặc sắc của Hà Nội nay còn đâu(?). Khi VNPT được phép vận hành tòa nhà thì đơn vị này có quyền để tên của họ. Tuy nhiên, dòng chữ “Bưu điện Hà Nội” đã là dấu ấn thời gian, gắn liền với thăng trầm lịch sử của Hà Nội thì tôi cho rằng, chúng ta không nên thay đổi”.

Theo khảo sát của PV Báo Gia đình & Xã hội với một số người dân đang sinh sống và làm việc tại Thủ đô thì tất cả những người được hỏi đều cho rằng, nên giữ lại tên tòa nhà này là “Bưu điện Hà Nội”, bởi tên này không những gợi nhớ đến những kỷ niệm của người dân Hà thành, mà còn là “đặc sản” văn hóa trong lòng du khách mỗi khi nhắc đến Hà Nội.

Sở VHTT Hà Nội kiến nghị trả lại tên cho tòa nhà

Được biết, đơn vị quản lý tòa nhà là VNPT Hà Nội. Ngay sau khi dòng chữ “Bưu điện Hà Nội” bị thay đổi thành “VNPT Hà Nội”, Sở Văn hóa - Thể thao Hà Nội đã có báo cáo gửi UBND thành phố về những giá trị lịch sử của công trình này đối với Thủ đô. Thứ nhất, các hạng mục kiến trúc Bưu điện Hà Nội vẫn hiện diện tại vị trí cũ, với dấu tích lịch sử được ghi rõ: “Ngày 20/12/1946, tại đây, các chiến sĩ Thủ đô và công nhân bưu điện đã chiến đấu anh dũng, đánh lui nhiều đợt tấn công của giặc Pháp”. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, nóc của tòa bưu điện này được chọn là một trong số những điểm bố trí hệ thống súng phòng không để bảo vệ bầu trời Thủ đô. Đặc biệt, trong những năm qua, mặc dù tòa nhà được tu sửa và xây dựng nhiều lần, nhưng tên “Bưu điện Hà Nội” chưa từng bị thay đổi.

Thứ hai, từ lâu, tòa nhà Bưu điện Hà Nội đã trở thành một trong những biểu tượng văn hóa của Hà Nội, là nơi ghi dấu nhiều thăng trầm lịch sử của mảnh đất Hà thành và hình ảnh đồng hồ lớn gắn với tòa nhà Bưu điện Hà Nội ở bên Hồ Gươm. Do vậy, việc bảo tồn di sản của Thủ đô cần phải quan tâm đến cả các di sản tiêu biểu của kiến trúc. Bởi đó là những minh chứng cho lịch sử văn hiến nghìn năm của Thăng Long - Hà Nội. Vì vậy, Sở Văn hóa - Thể thao Hà Nội kiến nghị UBND thành phố xem xét theo hướng đồng thuận với ý kiến nhân dân về việc giữ nguyên tên vốn có của công trình này.

Trao đổi với PV Báo Gia đình & Xã hội, ĐBQH, nhà sử học Dương Trung Quốc cho rằng: “Bưu điện Hà Nội là một thiết chế của đô thị, gắn liền với lịch sử phát triển của Hà Nội. Bưu điện Hà nội là chức năng một công trình của một thành phố và thành phố Hà Nội chỉ có duy nhất một Bưu điện Hà Nội. Trong khi đó, VNPT chỉ là tên của một doanh nghiệp, doanh nghiệp này có nhiều chi nhánh trên khắp cả nước. VNPT Hà Nội được tiếp nhận quản lý và sử dụng tòa nhà bưu điện thì nên thấy đây là một niềm tự hào. Tôi chưa nói đến đồng ý hay không việc thay tên đổi họ tên một công trình mang dấu ấn lịch sử, nhưng Hà Nội nên có định hướng sao cho phù hợp với sự phát triển của Hà Nội thuận theo cái chung, thuận theo ý kiến của đa số người dân và không nên xã hội hóa những gì đã gắn liền với lịch sử. Bởi theo tập quán, với các nhà kinh tế đô thị thì Bưu điện trung tâm có một vị trí rất quan trọng, đôi khi là dấu mốc về mặt địa lý”.

Bảo Loan