Vì sao Trái Đất xa Mặt Trời nhất trong năm nhưng vẫn nóng bức?
Dù hiện ở điểm xa Mặt Trời nhất, nhiều nơi trên Trái Đất vẫn bước vào cao điểm mùa hè với nhiệt độ tăng mạnh.
Mặt Trời mọc trên đường chân trời Trái Đất nhìn từ Trạm Vũ trụ Quốc tế. (Ảnh: NASA)
Vào lúc 15h55 chiều 3/7, theo giờ miền Đông nước Mỹ (ET), Trái Đất đã đạt vị trí xa nhất trong quỹ đạo quanh Mặt Trời, còn gọi là điểm viễn nhật (aphelion). Khi đó, hành tinh của chúng ta cách Mặt Trời xa hơn khoảng 5 triệu km so với điểm gần nhất vào tháng 1 hằng năm.
Tuy nhiên, đây là điều xảy ra thường niên vào đầu tháng 7 và không mâu thuẫn với thực tế là mùa hè đang đến ở Bắc Bán Cầu. Nguyên nhân là bởi khoảng cách giữa Trái Đất và Mặt Trời không quyết định các mùa trong năm.
Thay vào đó, chính độ nghiêng trục quay của Trái Đất mới là yếu tố gây ra sự thay đổi nhiệt độ theo mùa. Trái Đất nghiêng một góc khoảng 23,5 độ, khiến từng khu vực trên hành tinh nhận được lượng ánh sáng Mặt Trời khác nhau tùy thời điểm trong năm.

Minh họa khoảng cách và góc nghiêng của Trái Đất so với Mặt Trời vào mùa hè và mùa đông ở Bắc Bán Cầu. (Ảnh: NASA)
Vào tháng 7, Bắc Bán Cầu nghiêng về phía Mặt Trời. Thời gian chiếu sáng dài hơn, góc chiếu Mặt Trời cao hơn và ánh nắng trực tiếp hơn. Đây là các yếu tố chính tạo nên mùa hè nóng bức.
Trong khi đó, hình dạng quỹ đạo Trái Đất chỉ tạo ra sự chênh lệch khoảng 5 triệu km giữa điểm gần và xa Mặt Trời nhất, tức chỉ khoảng 3,3% so với khoảng cách trung bình là 150 triệu km.
Vì ánh sáng Mặt Trời tỏa ra theo không gian ba chiều, khoảng cách xa hơn khiến năng lượng Mặt Trời giảm đi khoảng 7%. Tuy nhiên, con số này vẫn nhỏ so với tác động của độ nghiêng trục.

Chùm sáng trên thể hiện góc chiếu lớn, chùm dưới là góc nhỏ như vào mùa hè ở Bắc Bán Cầu. (Ảnh: NASA)
Thực tế, tại các thành phố như Houston, New Orleans hay Phoenix của Mỹ (nơi gần vĩ độ 30 độ Bắc), năng lượng mặt trời nhận được vào mùa hè cao gấp đôi mùa đông. Tại các vùng vĩ độ 40 độ Bắc như New York, Denver hay Columbus, mức năng lượng tăng từ khoảng 145 watt mỗi mét vuông vào mùa đông lên tới 430 watt mỗi mét vuông vào mùa hè. Đây là sự chênh lệch gần gấp ba lần.
Điều này cho thấy độ nghiêng của Trái Đất ảnh hưởng lớn hơn nhiều so với sự chênh lệch vài triệu km khoảng cách với Mặt Trời. Nói cách khác, không phải gần hay xa Mặt Trời mà chính cách Trái Đất nghiêng về phía nó mới khiến mùa hè trở nên nóng bức.
Dù hiện ở điểm xa Mặt Trời nhất, nhiều nơi trên Trái Đất vẫn bước vào cao điểm mùa hè với nhiệt độ tăng mạnh.
Các nghiên cứu đã chứng minh, không phải gần hay xa Mặt Trời mà chính cách Trái Đất nghiêng về phía nó mới khiến mùa hè trở nên nóng bức.
Chinh phục "mỏ vàng lớn nhất hệ Mặt Trời": NASA công bố bước ngoặt
Chuyện đó đây - 16 giờ trướcTàu NASA sẽ mượn Sao Hỏa để "lấy đà", tăng tốc đến Psyche, vật thể được cho là mỏ vàng trị giá gấp 70.000 lần kinh tế toàn cầu.
Một hiện tượng đã xóa sổ gần như toàn bộ sự sống - sự kiện còn tồi tệ hơn cả ngày tận thế của khủng long
Chuyện đó đây - 2 ngày trướcVà loài người đã được cảnh báo về một "sự sụp đổ" tương tự trong tương lai.
Ảnh vệ tinh tiết lộ hàng trăm ngôi mộ lạ bên bờ biển Đỏ
Chuyện đó đây - 2 ngày trướcNhững ngôi mộ tập thể khổng lồ, có cái đường kính lên tới 80 m, đã được tìm thấy giữa vùng sa mạc hoang vắng giữa sông Nile và biển Đỏ.
Kéo lưới giữa biển khơi, ngư dân sợ hãi khi bắt được thứ đen sì nặng tới 200kg
Chuyện đó đây - 3 ngày trướcMột sinh vật biển khổng lồ nặng gần 200kg bất ngờ xuất hiện trong mẻ lưới ngoài khơi khiến nhiều ngư dân không khỏi hoảng hốt. Hình dạng kỳ lạ cùng kích thước đồ sộ của nó khiến nhiều người liên tưởng đến một “quái thú biển sâu” hiếm gặp.
Vô tình ngã xuống bể bơi, người đàn ông tỉnh dậy bỗng dưng trở thành thiên tài
Chuyện đó đây - 4 ngày trướcTrước đó, anh là một người bình thường, còn đang đối mặt nguy cơ thất nghiệp.
13 năm sau thảm kịch sập tòa nhà 8 tầng khiến hơn 1.000 người thương vong: Khu đất ám ảnh một thời nay chuẩn bị “hồi sinh”
Chuyện đó đây - 4 ngày trướcHơn một thập kỷ sau vụ sập Rana Plaza gây chấn động thế giới, khu đất từng xảy ra thảm họa công nghiệp nghiêm trọng nhất Bangladesh đang được lên kế hoạch tái phát triển thành khu phức hợp nhiều tầng.
Ngọn hải đăng giữa sa mạc khiến nhiều người ngỡ ngàng: Bí ẩn kỳ lạ tồn tại suốt hàng trăm năm ở Nga
Chuyện đó đây - 6 ngày trướcGiữa vùng thảo nguyên khô cằn của Astrakhan, Nga, một ngọn hải đăng cao gần 20 tầng vẫn sừng sững tồn tại dù cách biển Caspi tới gần 30 km. Công trình kỳ lạ này không phải sai lầm của lịch sử, mà là dấu tích còn sót lại của một vùng biển từng tồn tại cách đây hàng thế kỷ.
Con đường “tử thần” với 18 khúc cua tay áo ở Trung Quốc khiến tài xế kinh hãi mỗi khi đi qua
Chuyện đó đây - 1 tuần trướcChỉ dài chưa đầy 4 km nhưng con đường Lingpaishi tại Trùng Khánh, Trung Quốc lại khiến nhiều tài xế phải “toát mồ hôi” vì độ dốc khủng khiếp cùng 18 khúc cua tay áo liên tiếp nằm cheo leo giữa hai vách núi dựng đứng.
Cánh cửa bí ẩn nhất Tử Cấm Thành: Bên trong là sự thật khiến ai cũng "lạnh gáy"
Chuyện đó đây - 1 tuần trướcẨn sau vẻ nguy nga của Tử Cấm Thành là một khu vực bí ẩn chưa từng mở cửa cho du khách suốt hàng trăm năm. Nơi ấy gắn với những câu chuyện u ám khiến nhiều người "rùng mình" khi nhắc tới.
Hòn đảo nơi người dân hầu hết đều bị mù màu: Mọi chuyện bắt đầu vào năm 1775
Chuyện đó đây - 1 tuần trướcLý do kỳ lạ khiến hầu hết cư dân nơi đây mang chung một căn bệnh đã trở thành đề tài nghiên cứu cho các nhà khoa học.
Đào đất trong vườn, người đàn ông phát hiện 5 thỏi vàng trong túi nhựa trị giá 21 tỷ đồng
Chuyện đó đâyMột người đàn ông bỗng chốc trở nên giàu có sau khi đào đất xây bể bơi tại vườn nhà. Ông vô tình chạm phải một vật thể lạ không phải là đất đá.