Vụ lái xe của Chủ tịch UBND TP Hà Nội bị khởi tố: Hiểu sao về hành vi 'chiếm đoạt tài liệu bí mật'

Ngày 16/7, Cơ quan ANĐT Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố vụ án về tội "Cố ý làm lộ bí mật nhà nước; tội chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy vật hoặc tài liệu bí mật nhà nước" được quy định tại Điều 337 (BLHS 2015). Theo Báo Tiền Phong, liên quan đến vụ án này, ít ngày trước đó, Cơ quan ANĐT đã khám xét khẩn cấp chỗ ở, nơi làm việc của 3 nghi phạm gồm:

Nguyễn Anh Ngọc (SN 1974, trú tại phường Bồ Đề, quận Long Biên – Phòng Thư ký biên tập, tổ giúp việc UBND Hà Nội); Nguyễn Hoàng Trung (SN 1983, ở phường Bạch Đằng, quận Hai Bà Trưng, lái xe của ông Nguyễn Đức Chung- Chủ tịch UBND TP Hà Nội); Phạm Quang Dũng (SN 1983, ở xã Tân Triều, huyện Thanh Trì, Hà Nội, là cán bộ của một đơn vị thuộc Bộ Công an).

Cổng thông tin điện tử Bộ Công an thông tin về việc khám xét nhà 3 đối tượng có hành vi "chiếm đoạt tài liệu bí mật nhà nước"

Phân tích về tội danh này, luật sư Nguyễn Thu Anh (Đoàn luật sư Hà Nội) cho rằng, cố ý làm lộ bí mật Nhà nước, được hiểu là hành vi làm cho người (khác) không có trách nhiệm biết được nội dung xác định là bí mật Nhà nước (Bí mật Nhà nước là những tin về vụ việc, tài liệu, vật, địa điểm, thời gian, lời nói có nội dung quan trọng thuộc lĩnh vực chính trị, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, kinh tế, khoa học công nghệ, các lĩnh vực khác mà Nhà nước không công bố hoặc chưa công bố và nếu bị tiết lộ thì gây nguy hại cho Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam).

Chiếm đoạt tài liệu bí mật Nhà nước, được hiểu là hành vi lấy các tài liệu được xác định là bí mật Nhà nước làm của riêng bằng bất kỳ thủ đoạn nào (tài liệu bí mật Nhà nước là một dạng vật chất đã ghi nhận những thông tin ở dạng thành văn bản, âm thanh, hình ảnh có chứa đựng các nội dung được xác định là bí mật Nhà nước).

Mua bán tài liệu bí mật Nhà nước, được hiểu là hành vi dùng tiền của để trao đổi, sao chép, chụp lại… tài liệu được xác định là bí mật Nhà nước (hoặc ngược lại).

Tiêu hủy tài liệu bí mật Nhà nước, được hiểu là hành vi làm cho tài liệu bí mật Nhà nước bị hỏng đến mức không thể khôi phục được như đốt, xé nát, cắt vụn hoặc bằng các hình thức khác làm cho tài liệu bí mật công tác mất hẳn nội dung không thể khôi phục lại được.

Cũng theo luật sư Anh, tội "Cố ý làm lộ bí mật nhà nước; tội chiếm đoạt, mua bán, tiêu hủy tài liệu bí mật nhà nước" được quy định như sau: "1. Người nào cố ý làm lộ hoặc mua bán bí mật nhà nước, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 110 của Bộ luật này, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.

2. Phạm tội trong những trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm: a) Bí mật nhà nước thuộc độ tối mật; b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn; c) Gây tổn hại về quốc phòng, an ninh, đối ngoại, kinh tế, văn hóa.

3. Phạm tội trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 15 năm: a) Có tổ chức; b) Bí mật nhà nước thuộc độ tuyệt mật; c) Phạm tội 02 lần trở lên; d) Gây tổn hại về chế độ chính trị, độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ".

Luật sư Anh nhấn mạnh: "Như vậy, nếu bị buộc tội, những đối tượng trên sẽ chịu mức án cao nhất lên đến 15 năm tù giam. Tuy nhiên, khi quyết định hình phạt, tòa án sẽ căn cứ vào hai yếu tố chính là yếu tố nhân thân và yếu tố hành vi. Trong đó tính chất, mức độ của hành vi phạm tội, hậu quả đã xảy ra, nhân thân của các đối tượng và các tình tiết tăng nặng, tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự sẽ là những yếu tố quyết định đến mức hình phạt cụ thể".

Bình Minh