Vụ mua bán mảnh đất 5,5 tỉ đồng tại Điện Biên: Công chứng viên nhận 50 triệu đồng để làm gì?

Vi phạm Luật Tố tụng hình sự

Theo trình bày của vợ chồng chị Tạ Thị Tuyết và anh Đỗ Danh Hưng (tổ dân phố 6, phường Tân Thanh, TP Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên), biết vợ chồng ông Nguyễn Văn Thực và bà Dương Thị Sánh (tổ dân phố 9, phường Mường Thanh, TP Điện Biên Phủ) chuyển nhượng mảnh đất có diện tích 81,6 m2 cùng tài sản trên đất (tại địa chỉ trên) nên vợ chồng chị Tuyết hỏi mua.

Do căn nhà trên đang được thế chấp tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (Chi nhánh tỉnh Điện Biên) nên vợ chồng ông Thực cam kết với vợ chồng chị Tuyết khi nào gia đình chuyển tiền vào ngân hàng thì sẽ được lấy giấy tờ về quyền sử dụng đất để thực hiện thủ tục sang tên.

Căn nhà đang tranh chấp nằm chính giữa

Ngày 12/5/2017, vợ chồng chị Tuyết đã ký vào biên bản thỏa thuận chuyển nhượng nhà đất với vợ chồng ông Thực với giá thực tế chuyển nhượng là 5,5 tỉ đồng.

Hai bên lập và ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đối với diện tích đất trên và thực hiện thủ tục công chứng tại Phòng công chứng số 1 tỉnh Điện Biên. Sau đó vợ chồng chị Tuyết đã chuyển đủ số tiền mà ông Thực nợ Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (Chi nhánh tỉnh Điện Biên).

Tuy nhiên, khi giao tiền xong thì vợ chồng chị Tuyết không thể sang tên GCNQSDĐ do khu nhà đất trên của vợ chồng ông Thực đã bị TAND thành phố Điện Biên Phủ có quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, không được thực hiện bất kỳ giao dịch gì liên quan đến nhà đất này.

“Vợ chồng ông Thực đã cố tình gian dối, che giấu thông tin về tình trạng thực tế của khu đất trên nhằm chiếm đoạt của vợ chồng tôi số tiền 5,5 tỉ đồng. Khi công chứng, công chứng viên Vũ Ái Lê đã nhận 50 triệu đồng của gia đình tôi làm phí thực hiện thủ tục công chứng hợp đồng chuyển nhượng trên”, chị Tuyết nói.

Sau khi nhận được đơn tố giác tội phạm của chị Tuyết về việc bị công chứng viên Vũ Ái Lê thông qua việc chứng thực hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất để chiếm đoạt số tiền 50 triệu đồng, Cơ quan CSĐT Công an TP Điện Biên Phủ đã vào cuộc kiểm tra, xác minh.

Ngày 18/7/2017, Cơ quan CSĐT Công an TP Điện Biên đã có thông báo số 41/TB do Thượng tá Bùi Quốc Huy ký, gửi chị Tuyết cho rằng hành vi của chị Lê không cấu thành tội phạm nên không khởi tố vụ án.

Thông báo số 41 nêu rõ: “Ngày 19/4/2017, Cơ quan CSĐT Công an TP Điện Biên Phủ tiếp nhận tố giác về tội phạm của chị Tuyết tố giác Vũ Ái Lê có hành vi thông qua việc chứng nhận chứng thực hợp đồng chuyển quyền sử dụng đất cho chị Tuyết để chiểm đoạt tài sản của chị Tuyết số tiền 50 triệu đồng.

Sau khi tiếp nhận tố giác của chị Tuyết, Cơ quan CSĐT Công an TP Điện Biên Phủ đã kiểm tra, xác minh tố giác theo quy định của pháp luật.

Hành vi tư vấn, soạn thảo, nhận chứng thực hợp đồng chuyển nhượng đất và nhận số tiền 50 triệu đồng để làm thủ tục sang tên chủ sở hữu mảnh đất trên cho chị Tuyết của chị Vũ Ái Lê vào ngày 12/5.

Qua kiểm tra lại vào ngày 15/5, chị Lê phát hiện mảnh đất trong hợp đồng chuyển nhượng đang bị phong tỏa nên đã chị Lê đã hủy hợp đồng chuyển nhượng mảnh đất trên và đề nghị chị Tuyết nhận lại số tiền 50 triệu đồng nhưng chị Tuyết không đồng ý…. Chị Lê không có mục đích chiếm đoạt tài sản của chị Tuyết nên hành vi của chị Lê không cấu thành tội phạm”.

Nếu những thông tin trong thông báo số 41 là chính xác, có thể thấy Cơ quan CSĐT Công an TP Điện Biên Phủ đã vi phạm Bộ Luật tố tụng hình sự.

Theo đó, ngày 19/4/2017, cơ quan CSĐT đã tiếp nhận đơn của chị Tuyết, nhưng gần 3 tháng sau (tức ngày 18/7/2017) mới có thông báo không khởi tố vụ án là vi phạm Điều 103 (BLTTHS).

Điều luật này quy định: “Trong thời hạn 20 ngày, kể từ ngày nhận được tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố, cơ quan điều tra trong phạm vi trách nhiệm của mình phải kiểm tra, xác minh nguồn tin và quyết định việc khởi tố hoặc quyết định không khởi tố vụ án hình sự.

Trong trường hợp sự việc bị tố giác, tin báo về tội phạm hoặc kiến nghị khởi tố có nhiều tình tiết phức tạp hoặc phải kiểm tra, xác minh tại nhiều địa điểm thì thời hạn để giải quyết tố giác và tin báo có thể dài hơn, nhưng không quá 2 tháng”.

Công chứng viên có được phép nhận tiền của đương sự?

Theo điểm đ, khoản 1, Điều 7 (Luật Công chứng) quy định về việc nghiêm cấm công chứng viên, tổ chức hành nghề công chứng thực hiện các hành vi sau đây: “Nhận, đòi hỏi tiền hoặc lợi ích khác từ người yêu cầu công chứng ngoài phí công chứng, thù lao công chứng và chi phí khác đã được xác định, thỏa thuận; nhận, đòi hỏi tiền hoặc lợi ích khác từ người thứ ba để thực hiện hoặc không thực hiện việc công chứng gây thiệt hại cho người yêu cầu công chứng và cá nhân, tổ chức có liên quan”.

Còn nếu nói số tiền trên là “phí” thì cũng không đúng. Bởi lẽ, tại Thông tư Liên tịch số 08/2012/TTLT-BTC-BTP hướng dẫn về mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí công chứng thì số tiền 50 triệu đồng vượt xa mức phí theo quy định.

Cụ thể, tại điểm 2 (Điều 2, Thông tư đã viện dẫn) hướng dẫn về “mức thu phí công chứng hợp đồng, giao dịch được xác định theo giá trị tài sản hoặc giá trị hợp đồng, giao dịch” được tính như sau: “Giá trị tài sản hoặc giá trị hợp đồng, giao dịch từ trên 5 tỷ đồng đến 10 tỷ đồng thì mức thu là: 3,2 triệu đồng 0,04% của phần giá trị tài sản hoặc giá trị hợp đồng, giao dịch vượt quá 5 tỷ đồng”.

Điều này đồng nghĩa, với số tiền 5,5 tỉ của hợp đồng chuyển nhượng giữa vợ chồng chị Tuyết và vợ chồng ông Thực thì số tiền “phí” sẽ không thể lên đến 50 triệu đồng được.

Chị Tuyết đã có đơn tố giác tội phạm gửi Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Điện Biên

Để làm rõ những thông tin tố cáo của bà Tuyết, chúng tôi đã liên hệ làm việc với lãnh đạo Phòng Công chứng số 1 (tỉnh Điện Biên) và công chứng viên Vũ Ái Lê nhưng đều bị từ chối.

Làm việc với PV Báo GĐ&&XH, ông Trần Thanh Hưng, Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Điện Biên cho biết, khi xảy ra vụ việc, gia đình chị Tuyết gửi đi rất nhiều nơi. Ngay thời điểm nhận được đơn của chị Tuyết, ông Hưng đã chỉ đạo cán bộ làm công văn gửi Trưởng phòng Công chứng số 1 giải quyết theo quy trình.

“Phòng Công chứng cũng có thông báo gửi chị Tuyết là đơn đang do cơ quan công an giải quyết nên phải chờ kết quả. Trong quá trình đấy, tôi với vai trò phụ trách, quản lý trong lĩnh vực công chứng cũng đã chỉ đạo rất nhiều, thậm chí gặp cả chị Tuyết, vợ chồng ông Thực và anh em ở phòng công chứng để bàn một giải pháp nào đó cho thuận lợi.

Do các bên không tìm được tiếng nói chung nên tôi đã hướng cho họ chờ Công an TP Điện Biên Phủ kết luận về vụ việc này xem ai đúng, ai sai. Sau đó, căn cứ vào kết luận này, các bên liên quan có thể khiếu nại tiếp hay khởi kiện ra tòa.

Khi có kết luận, tôi đã định hướng cho vợ chồng chị Tuyết là nên gửi đơn ra tòa kiện theo thủ tục hành chính. Sau này tòa tuyên thế nào thì cứ y án mà thực hiện”, ông Hưng nói.

Cũng theo ông Hưng, bây giờ mỗi bên nói một kiểu. Phía chị Tuyết nói công chứng viên đã ký, đóng dấu và hủy. Trong khi đó, Công chứng viên thì nói chưa đặt bút ký và hủy.

“Giờ tôi cũng không biết bên nào nói đúng. Nói thật, khi tôi hỏi công chứng viên, đúng ra cái bản các bên ký tên vào thì phải lưu lại để chứng minh rằng mình chưa ký. Cái này cũng là lỗi sơ suất của công chứng khi nghĩ họ không giao dịch nữa nên hủy đi.

Khi tôi hỏi thì chị Lê nói do họ không làm nữa thì bỏ đi thôi. Cả hai bên đều có những cái dở. Chị Tuyết nếu có bản có dấu đỏ thì nó khác, còn chị Lê mà giữ lại cái bản mà các đương sự đã ký thì nó khác. Chính vì thế nó mới bùng nhùng thế này”, ông Hưng chia sẻ.

Để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, chị Tạ Thị Tuyết đã có đơn trình báo, tố giác tội phạm đến Phòng CSĐT Tội phạm về TTXH (Công an tỉnh Điện Biên). Đối tượng bị tố giác lần này là ông Nguyễn Văn Thực, bà Dương Thị Sánh và công chứng viên Vũ Ái Lê.

Trong buổi làm việc với phóng viên, Trung tá Lù Văn Thưởng - Phó Trưởng phòng CSĐT tội phạm về TTXH (Công an tỉnh Điện Biên) xác nhận đã nhận được đơn tố giác tội phạm của chị Tạ Thị Tuyết và đang trong quá trình xác minh.

Bình Minh