Xây nhà trong Khu phố cổ Hà Nội: Phải làm sân, trồng cây nếu ô đất trên 70m2

 

Theo Quy chế, công trình nhà ở xây mới ngoài quy định có kiến trúc hài hòa với tổng thể dãy phố, nếu diện tích ô đất trên 70m2 bắt buộc phải tổ chức sân trong có trồng cây. Trong trường hợp vị trí công trình xây dựng tiếp giáp với công trình nhà ở có giá trị đặc biệt thì không được phép xây cao hơn 1 tầng. Bên cạnh đó, các công trình cải tạo xây mới trong khu phố cổ phải đóng góp một khoản kinh phí bắt buộc cho Quỹ hỗ trợ bảo tồn khu phố cổ tính theo tỷ lệ phần trăm giá trị đầu tư xây dựng của hiệu số sàn xây mới và diện tích sàn công trình hiện tại.

Khu vực phố cổ có diện tích 82 ha gồm 10 phường, 79 tuyến phố, 83 ô phố (Phía Bắc giáp phố Phan Đình Phùng, Hàng Đậu; Phía Đông giáp phố Trần Nhật Duật, Trần Quang Khải; Phía Tây giáp phố Phùng Hưng; Phía Nam giáp phố Hàng Thùng, Cầu Gỗ, Hàng Gai, Hàng Bông). Khu vực liền kề có diện tích trên 7ha, ranh giới từ khu phố cổ đến hết lớp ngoài của các tuyến phố đường bao quanh khu phố cổ. Khu vực hỗ trợ chức năng hạ tầng đô thị gồm 2 phường ngoài đê (Phúc Tân và Chương Dương, quận Hoàn Kiếm).

Việc xây dựng các công trình cũng phải tuân thủ quy định về những vật liệu, màu sắc và chất liệu phủ không được phép sử dụng: Việc sử dụng sơn phủ tường được yêu cầu hạn chế tối đa; Không được dùng kính tối màu (trừ những loại kính có độ sẫm màu dưới 10%), kính màu chói; Cửa sổ, cửa ra vào có khung nhôm (trừ trường hợp nhôm được tráng màu phù hợp với màu sắc mặt ngoài công trình hoặc vật liệu truyền thống); Cũng không được dùng loại kính phản chiếu ánh sáng; Các cấu kiện mặt đứng bằng bê tông tấm; Các loại ngói lợp tráng men màu tối; Các loại gạch, đá ốp lát nền hoặc các khu vệ sinh để trang trí mặt tiền. Cùng với đó, các cơ quan hữu quan sẽ xây dựng giải pháp để thay thế mái tôn bằng mái ngói hoặc vật liệu truyền thống khác.

Đối với hoạt động quảng cáo, quy chế nêu rõ “Khu phố cổ là khu vực hạn chế quảng cáo”. Do đó, việc quảng cáo ngoài tuân thủ các quy định chung còn phải đáp ứng yêu cầu: Biển hiệu phải thiết kế đẹp, trang nhã, không sử dụng các mảng màu chói, sặc sỡ; Không cho phép biển tấm lớn có kích thước chiều dứng hơn 1m (đối với khu vực Quảng trường) hơn 0,8m (đối với các tuyến phố) và phải đặt ở tầng 1. Nếu biển sử dụng tiếng nước ngoài, phải đặt dưới nội dung tiếng Việt và có cỡ chữ nhỏ hơn…

 

“Người dân hưởng lợi gì?” là câu hỏi đã được nhiều người đặt ra trong buổi lấy ý kiến đại diện cộng đồng dân cư 10 phường của khu phố cổ Hà Nội cho Dự thảo quy chế. Tại buổi lấy ý kiến, ông Nguyễn Văn Thiện (phố Hàng Ngang) đã thẳng thắn nêu: “Phải nói rõ người dân được hưởng lợi gì khi thực hiện quy chế? Khi cải tạo hay bảo tồn một ngôi nhà thì tiền ở đâu? Của người dân hay nhà nước? Bài học nhãn tiền về việc người dân Làng cổ Đường Lâm trả lại di sản làng cổ rất đáng được các cơ quan quản lý phố cổ lưu tâm”.

Một phần câu hỏi trên được giải đáp qua Quỹ hỗ trợ bảo tồn khu phố cổ. Quỹ do cơ quan quản lý tài chính của quận Hoàn Kiếm quản lý và cấp phát. Theo quy chế, nguồn tài chính của quỹ gồm: Đóng góp từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước; Nguồn bán vé tham quan các công trình di tích, công trình có giá trị; Khoản kinh phí bắt buộc từ các công trình cải tạo xây mới: Các nguồn thu khác.

Tuy nhiên, quỹ chỉ hỗ trợ tài chính cho các kế hoạch hoặc dự án bảo quản, tu bổ, sửa chữa, phục hồi các di tích, kiến trúc có giá trị của tập thể hoặc hộ gia đình tư nhân; Các hộ gia đình sở hữu nhà có giá trị, sản xuất kinh doanh nghề truyền thống hoặc chịu tác động của di tích, công trình bảo tồn; Các nội dung cải tạo, nâng cấp hạ tầng cải thiện môi trường sống; Khen thưởng các hộ gia đình tích cực tham gia công tác bảo tồn.

Như vậy, chỉ có các dự án, kế hoạch liên quan đến 120 di tích trong khu phố cổ, 553 căn nhà có giá trị (trong đó 205 căn có giá trị đặc biệt và 348 căn có giá trị) là được thụ hưởng trực tiếp từ quỹ. Còn với hàng chục nghìn người dân khác (khu phố cổ hiện có khoảng 66.600 người, theo quy hoạch đến năm 2020 giảm còn khoảng 45.000 người), những lợi ích mang lại từ Quy chế trên có lẽ chẳng thể đong đếm bằng tiền.