Y tế học đường: Những khó khăn cần được tháo gỡ

Việc học sinh bị ngã từ tầng cao xuống đất, bị cổng trường đổ đè gãy xương, bị điện giật chết, bị bỏng cồn, ngã vỡ đầu, gãy chân tay, thậm chí bị taxi đâm ngay trong sân trường …, là những vụ tai nạn nghiêm trọng xảy ra khá thường xuyên tại môi trường học đường khiến các bậc phụ huynh hết sức lo lắng.

Không may xảy ra các vụ tai nạn là điều bất ngờ nhưng đầu tư cho y tế học đường thì lại là việc có thể chủ động được, tuy nhiên lĩnh vực này còn chưa được nhiều trường học quan tâm. Các chuyên gia y tế tại các bệnh viện khi tiếp nhận các vụ học sinh bị tai nạn tại trường học cho rằng nếu nhân lực y tế học đường được đầu tư hơn, công tác sơ cấp cứu kịp thời và chuyên nghiệp hơn sẽ góp phần cứu chữa hiệu quả hơn đồng thời hạn chế được những thương tích lâu dài đối với các em.

Tuy nhiên, hầu hết các địa phương đều nhận định, hơn 10 năm thực hiện Chỉ thị số 23/2006/CT-TTg ngày 12/7/2006 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác y tế trường học, công tác y tế học đường chưa chuyển biến mấy. Tỷ lệ trường có phòng y tế mới đạt hơn 50%, tỷ lệ trường có cán bộ chuyên trách công tác y tế chỉ đạt khoảng 50%. Cả nước chỉ có khoảng 55% số trường thực hiện quản lý và lưu hồ sơ sức khỏe của HS. Nhiều bất cập đang tồn tại. Điển hình như quy định cán bộ y tế học đường có trình độ trung cấp y nên khi tuyển nhân viên y tế trường học, nhiều trường đã tuyển điều dưỡng, nữ hộ sinh nên hoạt động không theo “quy trình” nào, từ hồ sơ sổ sách đến lĩnh vực chuyên môn.

Nhưng có nhân viên y tế là may, nhiều nơi vẫn tồn tại tình trạng nhân viên y tế là kế toán, thủ quỹ, nhân viên thư viện... kiêm nhiệm, thậm chí nhiều nơi còn “trắng” nhân viên y tế. Nhân lực vừa thiếu vừa yếu nên hoạt động y tế trường học vì thế cũng ảnh hưởng. Phần lớn phòng y tế học đường chưa đáp ứng yêu cầu so với quy định mà mới chủ yếu tập trung vào công tác vận động tham gia bảo hiểm y tế, sơ cấp cứu các chấn thương thông thường. Với xu thế các trường học tiến tới học ngày 2 buổi hay bán trú thì vai trò nhân viên y tế nhà trường ngày càng trở nên quan trọng. Tuy nhiên, cái khó bó cái khôn. Không chỉ thiếu và yếu về nhân lực, cơ sở vật chất cho công tác y tế trường học cũng chưa thực sự được quan tâm.

Vai trò của y tế học đường rất quan trọng. Ảnh: Internet.

Để khắc phục tình trạng nêu trên, nhiều Sở GD và ĐT đã chỉ đạo các trường ưu tiên ký hợp đồng với các cán bộ y tế về hưu, hoặc sinh viên mới tốt nghiệp các trường y. Tuy nhiên, những người mới tốt nghiệp từ các trường y đang làm việc tại các trường học chưa thật sự yên tâm với công việc, thường vừa làm tạm thời vừa tìm cơ hội để được tuyển dụng vào các cơ sở của ngành y tế, cho nên tình trạng thiếu cán bộ y tế học đường vừa có trình độ chuyên môn vừa có tâm huyết vẫn xảy ra.

Để nâng cao hiệu quả công tác y tế trường học, cần chú ý: tuyên truyền, phổ biến, giáo dục để nâng cao nhận thức về vai trò của y tế trường học trong việc chăm sóc sức khỏe học sinh, sinh viên, cũng như xây dựng và nuôi dưỡng nhân cách con người từ giai đoạn còn trẻ. Các cấp ủy Đảng, chính quyền, các ban ngành đoàn thể và gia đình học sinh, sinh viên cần phải nhận thức rõ điều này để phối hợp xây dựng các chiến lược, các giải pháp thực hiện hiệu quả nội dung của công tác y tế học đường ở mỗi địa phương, mỗi cấp học, mỗi ngành học.

Bên cạnh đó, nhà trường là đơn vị tổ chức, đáp ứng trực tiếp việc bảo đảm, rèn luyện và nâng cao sức khỏe của học sinh, sinh viên bằng các việc làm cụ thể; từ bố trí sử dụng hiệu quả nguồn kinh phí y tế học đường – trích từ Quỹ bảo hiểm y tế (BHYT), đầu tư trang thiết bị, nhân lực, các hoạt động triển khai thực hiện y tế học đường. Để thực hiện tốt nhiệm vụ, trước tiên cần các định rõ vị trí, vai trò chức năng của từng bộ phận, cá nhân trong đơn vị và quán triệt thực hiện bài bản, nghiêm túc. Đội ngũ những người làm công tác y tế học đường, nhất là cán bộ y tế học đường và nhận thức, sự tham gia của đội ngũ cán bộ, giáo viên cần được thường xuyên nâng cao cả về chất lượng và số lượng.

Hàng năm, lãnh đạo các Nhà trường cần có kế hoạch tuyển chọn, thường xuyên đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, đảm bảo chế độ lương cán bộ y tế. Phải nhận thức rõ, cán bộ phụ trách y tế trong trường học có vai trò quan trọng, trực tiếp tuyên truyền, phổ biến kiến thức, thực hành một số kỹ thuật y khoa. Bên cạnh đó, đây còn là người đóng vai trò là đầu mối kết nối với các cơ sở y tế trên địa bàn để triển khai các hoạt động bảo vệ chăm sóc sức khỏe học sinh trong các nhà trường.

Thêm nữa, về mặt chuyên môn kỹ thuật, cần bổ sung trang thiết bị, sổ theo dõi sức khỏe, vật tư và thuốc thiết yếu tại phòng y tế nhà trường để đáp ứng điều kiện khám, chữa bệnh thông thường, xử trí chấn thương, tai nạn, tăng cường các hoạt động giáo dục nâng cao sức khỏe, phòng chống bệnh học đường, phòng bệnh không lây nhiễm, truyền nhiễm.

Trong tổ chức thực hiện, để nâng cao chất lượng công tác y tế học đường, đáp ứng với nhu cầu thực tế và phù hợp với điều kiện nhân lực hiện nay, trường học cần phối hợp chặt chẽ với trạm y tế xã hoặc trung tâm y tế huyện và cơ quan BHXH để sử dụng hiệu quả nguồn Quỹ BHYT trích lại cho chăm sóc sức khỏe học sinh, sinh viên, cũng như từ các nguồn kinh phí khác.

Lily (th)