Yên Lập, Phú Thọ: Dân “khát” và hàng loạt công trình nước sạch phủ bụi

Người dân chỉ công trình nước sạch tiền tỉ tại xã Thượng Long, huyện Yên Lập hoạt động không hiệu quả sau khi được đầu tư. Ảnh: V.Nguyên

Cách đây hơn 5 năm, người dân xã Thượng Long (huyện Yên Lập) vui mừng khi công trình nước sạch tự chảy được đầu tư xây dựng nhằm phục vụ cho cuộc sống. Công trình nước sạch tự chảy này sẽ mang lại cho người dân nguồn nước sinh hoạt đảm bảo vệ sinh, giúp họ tránh khỏi cảnh phải dùng nguồn nước mương, suối vương đầy phân trâu bò hàng ngày.

Quan sát của phóng viên cho thấy, toàn bộ công trình nước sạch tự chảy này được đặt trên đỉnh đồi khu Ói Lốc, xã Thượng Long. Lợi dụng độ cao, nước sạch được xử lý từ đây sẽ theo đường dẫn đến các hộ dân. Nhưng công trình nước sạch được đầu tư tiền tỉ này chỉ hoạt động được hơn 1 năm rồi nằm “đắp chiếu”, nước chảy ri rỉ, bể lọc phủ đầy bùn đất, đường ống hoen gỉ.

Bà Trịnh Thị Phương- Trưởng khu Ói Lốc cho biết, hơn 107 hộ dân ở đây chủ yếu vẫn dùng nước giếng khoan, giếng đào mà không dám dùng nước ở công trình nước sạch này. Anh Triệu Quý Vị, người dân khu Ói Lốc cho biết, do không có nước sinh hoạt dù công trình đang hiện hữu, người dân phải tự tìm nguồn nước. Có nhà phải khoan đến 2 - 3 lần, mất nhiều tiền mới có nước dùng. Nước suối ô nhiễm thuốc trừ cỏ, dân không dám dùng.

Ông Nguyễn Kim Thành - Chủ tịch UBND xã Thượng Long xác nhận tình trạng trên và cho biết, xã có 3 công trình nước sạch tự chảy, trong đó công trình tại khu Ói Lốc không hiệu quả.

Trên địa bàn huyện Yên Lập hiện có 49 công trình nước sạch bơm dẫn tự chảy. Nhưng trong số này có tới 17 công trình không hoạt động, số còn lại phần lớn là hoạt động không đạt công suất, nhỏ giọt, cầm chừng. Có những công trình mới thi công chưa đạt được 50% khối lượng xây dựng đã nằm… phủ bụi với nhiều lý do khác nhau, trong đó có lý do về vốn. Các công trình nước sạch được đầu tư xây dựng rồi nằm “đắp chiếu” không hẹn ngày hoạt động tập trung tại các xã: Hưng Long, Đồng Thịnh, Ngọc Lập, Xuân Thủy, Xuân Viên... Tình trạng này đang gây bức xúc trong dư luận tại địa phương.

Đánh giá về tình trạng đầu tư thiếu hiệu quả này, theo các cơ quan hữu trách huyện Yên Lập là do quá trình làm thủ tục đầu tư lâu, khó khăn về vốn, trượt giá, môi trường sinh sống của người dân nông thôn phân tán, thu nhập hạn chế, suất đầu tư lớn, khả năng huy động đóng góp thấp dẫn đến công trình phải đầu tư chắp vá, không đồng bộ nên vận hành, khai thác nhanh xuống cấp, hư hỏng không có kinh phí tái đầu tư, tu sửa chống xuống cấp và ý thức bảo vệ, giữ gìn công trình của người dân kém.

Nhưng có một thực tế không thể phủ nhận, công tác quản lý, khai thác các công trình này có nhiều bất cập, bởi địa phương thụ hưởng công trình theo mô hình “chìa khóa trao tay” nhưng kinh nghiệm quản lý, vận hành và kinh phí không có, dẫn tới tình trạng nhiều công trình... hỏng là bỏ.

H.Châu - V.Nguyên/Báo Gia đình & Xã hội