9X Việt giành học bổng tiến sĩ 10 tỷ đồng của trường top 9 thế giới

Theo bảng xếp hạng Times Higher Education, Đại học California, Berkeley (UC Berkeley), Mỹ hiện xếp top 9 đại học tốt thế giới năm 2026.

Lương Ngọc Chung (24 tuổi) là cựu học sinh chuyên Toán của Trường THPT chuyên Quang Trung (Đồng Nai) và giành giải ba học sinh giỏi quốc gia môn Toán năm 2020. Với thành tích này, nam sinh có các cơ hội tuyển thẳng vào một số trường đại học trong nước.

Song vì quyết tâm du học, nam sinh từ chối một số cơ hội học tập trong nước, trong đó có việc nhập học tại Trường đại học Fulbright Việt Nam. Tuy nhiên, kế hoạch học tập của Ngọc Chung buộc phải thay đổi khi COVID-19 bùng phát.

Khi việc di chuyển quốc tế bị gián đoạn và biên giới nhiều quốc gia đóng cửa, Chung quay lại lựa chọn học kinh tế tại một trường đại học trong nước theo diện tuyển thẳng. Tuy nhiên, sau khoảng một năm theo học, cậu nhận ra bản thân không thực sự phù hợp với chuyên ngành này.

“Sau một năm, em nhận ra mình không còn phù hợp với ngành này nữa và bắt đầu nghĩ đến việc tìm một môi trường học thuật mới để khám phá trước khi đi sâu vào một chuyên ngành cụ thể”, Chung nói.

Năm 2021, Chung quyết định bắt đầu lại hành trình đại học tại Đại học Fulbright Việt Nam. Trong hai năm đầu tại Fulbright, sinh viên chưa phải chọn chuyên ngành ngay mà được học và trải nghiệm nhiều lĩnh vực khác nhau. Chính trong giai đoạn này, Chung dần quan tâm đến các ngành nghiên cứu xã hội. Những môn học trong lĩnh vực này giúp cậu mở ra cách nhìn mới về những hiện tượng quen thuộc trong đời sống, phát triển tư duy phản biện những điều vốn được xem là hiển nhiên.

Việc học tập hoàn toàn bằng tiếng Anh học thuật ban đầu cũng là thách thức lớn. Có thời điểm, Chung cảm thấy choáng ngợp khi tiếp cận các tác phẩm triết học và lý thuyết xã hội của nhiều học giả như Simone de Beauvoir, Jacques Lacan hay Frantz Fanon.

“Từng có lúc em không hiểu mình đang đọc gì, nhưng việc học không chỉ đến từ việc hiểu ngay lập tức mà còn là quá trình tìm kiếm câu trả lời cho những băn khoăn của chính mình”, Chung chia sẻ.

Sau khi tiếp cận nhân học - một nhánh quan trọng của ngành nghiên cứu xã hội, Chung quyết định theo đuổi lĩnh vực này. Điều khiến chàng trai ấn tượng là phương pháp nghiên cứu “quan sát tham dự”, trong đó nhà nghiên cứu trực tiếp tham gia vào đời sống của cộng đồng để hiểu sâu hơn về bối cảnh văn hóa và xã hội.

Chung cho hay, cậu dành thời gian quan sát các sinh hoạt tâm linh trong gia đình và cộng đồng, đồng thời trò chuyện với những phụ nữ xung quanh về trải nghiệm mất thai của họ. Những câu chuyện đời sống ấy dần gợi mở cho nam sinh một hướng nghiên cứu.

Từ đó, Chung phát triển đề tài nghiên cứu về "các nghi lễ dành cho thai nhi bị mất trong xã hội Việt Nam đương đại". Theo cậu, những thực hành tưởng chừng bình thường trong đời sống có thể mở ra nhiều cách tiếp cận sâu hơn về niềm tin, văn hóa và các mối quan hệ xã hội.

Ngọc Chung cho rằng nghiên cứu xã hội không chỉ là việc phân tích hay đưa ra cách nhìn mới, mà còn là quá trình hiện diện và thấu cảm với những trải nghiệm của con người trong cộng đồng. Đề tài này cũng đặt nền tảng cho hướng nghiên cứu mà Chung dự định tiếp tục theo đuổi trong chương trình tiến sĩ, tập trung vào các thực hành tâm linh và tôn giáo trong xã hội Việt Nam đương đại.

Trong thời gian học tại Fulbright, Chung tham gia nhiều dự án nghiên cứu và hoạt động học thuật liên quan đến các vấn đề xã hội và môi trường.

Năm 2021, dự án “Lời ru của những dòng sông” do Chung đồng sáng lập được chọn tham gia chương trình “Dòng sông của sự sống” do Hội đồng Anh tổ chức, hướng tới Hội nghị Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (COP26). Dự án đồng hành cùng 20 học sinh tại Đồng Tháp tìm hiểu những câu chuyện về biến đổi khí hậu gắn với đời sống dọc sông Sa Giang, từ đó chuyển thể thành các bài hát phản ánh góc nhìn của người trẻ về môi trường.

Năm 2025, Chung được trao giải thưởng Sylvia Forman – một giải thưởng quốc tế trong lĩnh vực nhân học nhằm tôn vinh các công trình nghiên cứu xuất sắc của sinh viên bậc đại học.

Chính những nghiên cứu nhân học ý nghĩa đã giúp Chung chinh phục thành công hội đồng tuyển sinh bậc tiến sĩ của Đại học California, Berkeley (Mỹ) với học bổng toàn phần trị giá hơn 10 tỷ đồng.

Tiến sĩ Elizabeth Frances Miles, giảng viên ngành nghiên cứu xã hội tại Trường Đại học Fulbright Việt Nam đánh giá Chung là một trong những sinh viên có tư duy học thuật sâu sắc mà bà từng giảng dạy.

“Chung sở hữu khả năng phân tích sắc bén và luôn thể hiện sự thấu cảm chân thành đối với người khác”, bà nhận xét.

Từ mùa thu năm 2026, Chung dự kiến bắt đầu chương trình tiến sĩ tại Đại học California, Berkeley với hỗ trợ tài chính toàn phần. Nam sinh Việt cho biết sẽ tiếp tục đào sâu nghiên cứu về các thực hành tâm linh và tín ngưỡng trong xã hội Việt Nam hiện đại.

Chia sẻ với những sinh viên Việt Nam muốn theo đuổi con đường học thuật quốc tế, Chung cho rằng điều quan trọng là chuẩn bị sớm, tìm chương trình phù hợp với định hướng nghiên cứu và chủ động trao đổi với các giáo sư trong lĩnh vực mình quan tâm.

“Mỗi ngành và mỗi trường đều có văn hóa tuyển sinh khác nhau. Điều quan trọng là thể hiện trung thực năng lực của mình cũng như sự nhiệt huyết với công việc nghiên cứu”, Chung nhấn mạnh.