Bất ngờ với 'thủ phạm' gây khó thở, suy giảm nhận thức, suy tim
Nhiều tháng nay, anh Hoàng (45 tuổi) thường xuyên có cảm giác không thể thở nổi sau khi gắng sức một chút như leo cầu thang, ngồi thẳng hoặc nằm ngửa.
Không chỉ liên quan ngoại hình, vận động, béo phì hay tăng cân quá mức còn có thể làm tăng nguy cơ mắc hội chứng giảm thông khí do béo phì, dẫn tới hàng loạt biến cố nguy hiểm như suy giảm nhận thức, suy giảm hô hấp, suy tim...
Khó thở vì quá béo
Anh Hoàng (45 tuổi, Hà Nội) cao 1,67m, hai năm nay tăng cân "vù vù". Hơn nửa năm trước, anh chạm ngưỡng 90 kg, người nặng nề, di chuyển khó nhanh nhẹn. Nhiều tháng gần đây, anh thường xuyên có cảm giác không thể thở nổi sau khi gắng sức một chút như leo cầu thang, ngồi thẳng hoặc nằm ngửa. Vòng bụng càng to, anh cũng thấy cổ mình dày mỡ thêm trong khi hầu họng dường như bé đi.
Nỗi khổ của anh càng tăng thêm mỗi buổi tối. Ngoài ức chế vì chồng ngáy to, vợ anh còn phát hiện anh có những cơn nghẹt thở, ngừng thở ngắt quãng khi ngủ, khịt mũi, dễ đột ngột thức dậy nhiều lần trong đêm. Ban ngày, ở nơi làm việc, anh không giấu được vẻ buồn ngủ, uể oải, hay ngáp vặt, rất mệt mỏi, khó tập trung.
Đi khám, anh được chẩn đoán mắc hội chứng giảm thông khí do béo phì (OHS), kèm chứng ngưng thở khi ngủ.
Theo PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn - Phó Viện trưởng Viện Phẫu thuật tiêu hóa, Bệnh viện 108 (Hà Nội) - OHS còn được gọi với tên khác là hội chứng Pickwickian theo tên người đã phát hiện.
Đây là tình trạng những người bị thừa cân, béo phì không thể thở đủ nhanh và đủ sâu dẫn đến nồng độ oxy thấp và nồng độ carbon dioxide trong máu cao, làm họ khó thở vì quá béo. Giảm thông khí do béo phì gây ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe, khả năng lao động và chất lượng sống của người bệnh.
Thực tế, nhiều bệnh nhân mắc hội chứng OHS thường đồng mắc chứng ngừng thở khi ngủ.
PGS Tuấn cho hay hội chứng giảm thông khí do béo phì xảy ra rất phổ biến ở những người béo phì mức độ trầm trọng với chỉ số khối cơ thể (BMI) trên 40. Chỉ số này đo bằng công thức: Cân nặng chia cho bình phương chiều cao. Người bình thường có chỉ số từ 18,5 đến dưới 25. Khi chỉ số trên 30 được xếp vào nhóm béo phì; BMI trên 40 là người béo phì độ 3, theo bảng phân loại của Tổ chức Y tế Thế giới. Như anh Hoàng trên đây, chỉ số BMI là 32,2.
Bác sĩ Vũ Trần Thiên Quân, Khoa Thăm dò chức năng hô hấp thuộc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho hay trên lâm sàng, triệu chứng của hội chứng OHS không đặc hiệu. Có một số yếu tố khiến bác sĩ nên nghi ngờ bệnh nhân có nguy cơ mắc OHS như chỉ số BMI trên 30 (với người châu Á, chỉ số này có thể thấp hơn).
Người có chỉ số bão hoà oxy trong máu (SpO2) 94% khi thức hoặc dưới 80% khi ngủ; người khó thở không rõ nguyên nhân khi gắng sức... cũng xếp vào triệu chứng nghi ngờ mắc OHS.
Đánh giá về các biến chứng của OHS, ThS Quân cho hay hội chứng này có thể ảnh hưởng thần kinh trung ương, suy giảm nhận thức. Ngoài ra, hội chứng này cũng khiến bệnh nhân khó đặt ống nội khí quản, biến chứng ngưng thở khi ngủ, tăng áp lực phổi nhưng lại làm giảm SpO2.
Do có tác động qua lại với chứng bệnh béo phì, người mắc OHS cũng dễ có biến chứng bệnh lý rối loạn chuyển hoá, tim mạch (suy tim, bệnh mạch vành...). Theo PGS Tuấn, tình trạng OHS tăng gánh nặng làm việc lên tim, có thể dẫn đến suy tim và tình trạng phù chân do ứ trệ lưu thông máu. Bệnh nhân mắc OHS mức độ nặng thậm chí cần phải dùng đến máy trợ thở hoặc thuốc để kích thích hô hấp.
Bác sĩ khuyến cáo người dân nếu đang bị thừa cân, béo phì hoặc có nguy cơ thì khám sức khỏe tổng quát thường xuyên là điều rất cần thiết. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh bệnh nhân mắc OHS được phát hiện và điều trị sớm có tuổi thọ cao hơn các bệnh nhân điều trị muộn hoặc không điều trị.
Việc điều trị có thể phải qua nhiều giai đoạn nhằm giảm bớt mức độ trầm trọng của béo phì trước khi tiến hành phẫu thuật, ví dụ như xây dựng một chế độ ăn kiêng, tập luyện thể dục thể thao giảm cân, vật lý trị liệu nhằm cải thiện chức năng hô hấp.
Thói quen uống hết nước phở: Ngon miệng nhưng không phải ai cũng nên duy trì
Bệnh thường gặp - 2 giờ trướcGĐXH - Dù mang lại cảm giác trọn vị, việc uống cạn nước phở có thể tiềm ẩn rủi ro nếu lặp lại thường xuyên, đặc biệt với một số nhóm người.
Người phụ nữ 70 tuổi nhập viện sau khi ăn nhầm gói chống ẩm trong túi bánh
Y tế - 7 giờ trướcGĐXH - Người bệnh nữ 70 tuổi vô tình ăn phải gói chống ẩm trong túi bánh, dẫn đến rối loạn tiêu hóa chỉ sau vài giờ.
Đừng lầm tưởng gỏi cuốn là 'thần dược healthy': 4 nhóm người đại kỵ ăn đồ cuốn thường xuyên
Bệnh thường gặp - 22 giờ trướcGĐXH - Các món cuốn từ rau sống, thịt và hải sản được nhiều người ưa chuộng nhờ cảm giác nhẹ bụng, ít ngấy. Tuy nhiên, không phải ai cũng nên ăn thường xuyên, đặc biệt là một số nhóm đối tượng có nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe nếu sử dụng không đúng cách.
Nam sinh 19 tuổi bị 'bàn chân rủ', dáng đi biến dạng vì 1 thói quen nhiều người Việt đang mắc phải
Sống khỏe - 23 giờ trướcGĐXH - Nam thanh niên bất ngờ bị tê yếu chân, không thể gấp cổ chân, dáng đi biến dạng vì thói quen ngồi khoanh chân.
Người đàn ông phát hiện ung thư gan giai đoạn muộn thừa nhận 1 sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Người bệnh ung thư gan giai đoạn muộn biết mình mắc viêm gan B từ trước. Tuy nhiên, do lầm tưởng bệnh đã ổn định nên không duy trì theo dõi định kỳ.
Bé 14 tuổi suy tim rơi vào sốc tim nguy kịch từ 1 triệu chứng nhiều người Việt mắc phải
Mẹ và bé - 1 ngày trướcGĐXH - Từ những triệu chứng ban đầu giống cảm sốt thông thường, một bệnh nhi 14 tuổi nhanh chóng rơi vào tình trạng sốc tim nguy kịch do viêm cơ tim cấp.
5 loại thực phẩm 'đại kỵ' với thuốc huyết áp: Đừng để nhồi máu cơ tim gõ cửa
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Nếu không điều chỉnh 5 thói quen ăn uống dưới đây, hiệu quả của thuốc sẽ bị triệt tiêu, thậm chí làm gia tăng đột biến các biến chứng tim mạch nguy hiểm.
Người đàn ông 55 tuổi phát hiện ung thư amidan hiếm gặp từ dấu hiệu nhiều người Việt bỏ qua
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Người đàn ông được phát hiện ung thư amidan trái dù không có biểu hiện đau họng hay nuốt nghẹn. Người bệnh cho biết trước đó anh từng phẫu thuật ung thư xoang lê giai đoạn sớm.
Xu hướng lựa chọn DHA cho trẻ nhỏ: Không chỉ là hàm lượng, mà là chất lượng toàn diện
Sống khỏe - 1 ngày trướcTrong những năm gần đây, nhận thức của phụ huynh về vai trò của DHA đối với sự hỗ trợ phát triển não bộ và thị giác của trẻ nhỏ ngày càng được nâng cao. Tuy nhiên, bên cạnh yếu tố hàm lượng, các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng chất lượng DHA mới là tiêu chí then chốt cần được quan tâm.
Nhìn 4 chỉ số này là biết sống thọ hay không: Không phải ai cũng để ý
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Tuổi thọ không hoàn toàn là chuyện "trời định". Các chuyên gia cho rằng, 4 nhóm chỉ số sau mới thực sự là thước đo quan trọng.
Nhìn 4 chỉ số này là biết sống thọ hay không: Không phải ai cũng để ý
Sống khỏeGĐXH - Tuổi thọ không hoàn toàn là chuyện "trời định". Các chuyên gia cho rằng, 4 nhóm chỉ số sau mới thực sự là thước đo quan trọng.
