Cấy ghép nội tạng: Vấn đề từ người đàn ông bị ung thư… tử cung

Người đàn ông mắc ung thư... tử cung

Ngày 28/5 vừa qua báo chí thế giới đồng loạt đưa tin về một trong những vụ kiện hi hữu, có lẽ là duy nhất trong lịch sử y học cho đến thời điểm này, khi một người vợ tên là Kimberly Liew quyết định kiện Trung tâm y tế NYU Langone (New York,  Mỹ) và đòi bồi thường 3 triệu USD vì đã mạo hiểm cấy ghép thận từ một phụ nữ bị mắc bệnh ung thư tử cung vào trong cơ thể chồng bà là Vincent Liew, khiến chồng bà mắc bệnh và chết vào năm 2002, chỉ 7 tháng sau khi ông Liew được phẫu thuật cấy ghép. Theo đánh giá của các chuyên gia y tế ở Mỹ, đây là trường hợp mắc bệnh ung thư tử cung duy nhất từng được ghi nhận thông qua con đường cấy ghép nội tạng.

Tranh cãi nổ ra giữa Trung tâm y tế Langone và gia đình Liew khi phía bệnh viện cho rằng họ đã đưa ra lời khuyên cho bệnh nhân về nguy cơ sẽ gặp phải nếu giữ lại quả thận trong người, đã tôn trọng quyết định của bệnh nhân và kiểm soát chặt chẽ các triệu chứng của bệnh ung thư nếu có. Các xét nghiệm ung thư trong suốt 6 tháng sau đó cũng không cho thấy dấu hiệu nào của ung thư, nhưng ông Liew trong thời gian này luôn có cảm giác đau lưng. Ông Liew qua đời 3 tuần sau khi quả thận cấy ghép được đưa ra khỏi cơ thể do sự phát triển của các tế bào ung thư tử cung từ người hiến thận 50 tuổi tên là Sandy Caberra.

Tuy phán quyết cuối cùng của tòa khẳng định phía Trung tâm y tế Langone và bác sĩ phẫu thuật không có lỗi trong vụ này vì đã làm tròn trách nhiệm và những thủ tục tư vấn cần thiết, đặc biệt là không có hồ sơ ghi nhận người hiến thận bị mắc bệnh ung thư trước khi bà này tử vong vì đột quỵ, nhưng với gia đình Liew, sự mất mát này hoàn toàn có thể tránh được nếu như “bệnh viện cương quyết trong việc tiến hành phẫu thuật cắt bỏ quả thận nhiễm bệnh ngay lập tức”. “Họ đã thực sự đánh cược nguy cơ mạng sống của một con người”, luật sư Daniel Buttafuoco của gia đình cho biết.

Hơn cả lời cảnh báo

Trường hợp của gia đình Liew cho thấy một điều rằng bên cạnh những điều kỳ diệu mà kỹ thuật cấy ghép nội tạng đem lại cho hàng triệu người bệnh trên thế giới, vẫn còn đó những rủi ro đến từ nguy cơ truyền bệnh từ người hiến tạng sang cơ thể người bệnh cần được cấy ghép. Theo số liệu thống kê đăng trên tạp chí khoa học Cấy Ghép Nội Tạng Mỹ (AJT) năm 2009, có khoảng 23 trường hợp được cấy ghép năm 2007 trong tổng số 28.000 bệnh nhân trên toàn nước Mỹ được chẩn đoán mắc ung thư, nhiễm virus HIV hay những căn bệnh truyền nhiễm khác từ người hiến tặng, 12 bệnh nhân trong số này đã tử vong.

Con số tuy nhỏ nếu so với tổng số người được cứu sống nhờ thành tựu cấy ghép, nhưng nếu liên quan đến tính mạng con người, đó là một con số không hề nhỏ. Câu hỏi đặt ra là liệu có phải lỗi thuộc về bệnh viện khi không thể phát hiện ra bệnh tật trước khi tiến hành phẫu thuật? Cũng có thể, nhưng trường hợp này là rất ít nếu một trung tâm y tế có đủ điều kiện và uy tín trong lĩnh vực phẫu thuật cấy ghép như Trung tâm y tế Langone vì việc sàng lọc bộ phận cơ thể nhiễm bệnh luôn được tiến hành theo một quy trình rất khắt khe.

“Các bệnh viện luôn luôn tiến hành loại bỏ bộ phận nhiễm bệnh ra khỏi danh sách cấy ghép, nhưng một số loại ung thư và những căn bệnh khác không phải lúc nào cũng có thể phát hiện được trong một thời gian ngắn. Với sức ép về thời gian để cấy ghép càng sớm càng tốt ngay sau khi người hiến tạng qua đời, thông thường là 1 ngày, đó thực sự là một nhiệm vụ khó khăn” – Tiến sỹ Jeffrey D. Punch đến từ Đại học Michigan (Mỹ) phân tích. Như vậy, ngay cả khi yếu tố chuyên môn được đảm bảo, sức ép về thời gian hoàn toàn có thể gây ra những hậu quả khó lường trước được.

- Năm 2005, dư luận nước Đức cũng xôn xao về 2 ca tử vong đầu tiên do mắc bệnh dại từ bộ phận cấy ghép nhiễm bệnh kể từ khi kỹ thuật này được đưa vào sử trên 100.000 bộ phận cơ thể từ năm 1963. “Điều này chưa từng xảy ra ở Đức. Thật không may những trường hợp lây nhiễm hiếm gặp như này đã không thể bị loại từ trong quá trình sàng lọc cho dù tuân theo những quy chuẩn chặt chẽ. Mọi người cần biết rằng một tỉ lệ nhỏ nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm là điều luôn hiện hữu trong cấy ghép nội tạng”, Giáo sư Guenter Kirste, một thành viên của tổ chức DSO chuyên về cấy ghép nội tạng, phân tích.   Vincent Liew (trái) và bác sĩ phẫu thuật Thomas Diflo. - Tờ Nhật Bản Ngày Nay hôm 17/5 cũng đưa tin về cái chết của một người đàn ông sau khi được bệnh viện Uwajima Tokushukai, miền nam Nhật Bản, cấy ghép thận mang tế bào ung thư lấy từ chính người vợ. Bác sĩ phẫu thuật tên là Makoto Manami, người từng có nhiều tai tiếng vì đã tiến hành nhiều ca cấy ghép thận không đảm bảo về chất lượng của thận được cấy ghép. Tuy nhiên, bác sỹ Makoto đã không bị truy tố trách nhiệm vì cuộc ghép thận cho người đàn ông này là mang mục đích nghiên cứu y học. Bộ Y tế, Lao Động và An sinh Nhật Bản từ năm 2007 đã cấm sử dụng thận mắc bệnh cho phẫu thuật cấy ghép, trước khi lệnh cấm được ban hành, đã nổ ra một cuộc tranh cãi về giá trị đạo đức của vấn đề này.

Tuệ An