Châu Á qua mặt phương Tây về năng lượng xanh

Khi triển khai Kế hoạch hành động quốc gia chống lại hiện tượng biến đổi khí hậu toàn cầu vào tháng 6 năm ngoái, Thủ tướng Ấn Độ Manmohan Singh đã nói rằng: “Viễn cảnh của chúng ta là giúp hoạt động phát triển kinh tế của Ấn Độ tiêu thụ năng lượng có hiệu quả. Trong một thời gian nữa, chúng ta phải đi tiên phong trong việc chuyển đổi các hoạt động kinh tế vốn dựa vào nguyên liệu hóa thạch sang nguyên liệu phi hóa thạch.

 

Trong chiến lược này, Mặt trời đóng vai trò trung tâm.... Chúng ta sẽ sử dụng các tài năng khoa học, công nghệ, quản lý, với nguồn tài chính dồi dào, để phát triển năng lượng Mặt trời như một nguồn điện lớn giúp nền kinh tế hoạt động và cải thiện đời sống người dân”.

Đó không phải là những tuyên bố suông. Hôm 3/8 vừa qua, sau cuộc họp kéo dài 2 giờ với Hội đồng giải quyết tình trạng thay đổi khí hậu (CCC), ông Singh đã thông qua về nguyên tắc một kế hoạch tham vọng, trong đó quốc gia Nam Á này sẽ tạo nên nguồn điện khổng lồ từ Mặt trời.

 

 

Mục tiêu của kế hoạch là tăng khả năng tạo điện từ nguồn quang năng của Ấn Độ lên 20GW (20.000MW) vào năm 2020. Chưa dừng lại ở đó, Ấn Độ còn tiếp tục nâng công suất lên 100GW vào năm 2030 và 200GW vào năm 2050. Đó là những con số khổng lồ nếu biết hiện nay điện tạo ra từ năng lượng Mặt trời của Ấn Độ mới chỉ khoảng 3MW và cả thế giới mới chỉ sản sinh ra được khoảng 14GW.

 

“Đây là kế hoạch năng lượng Mặt trời tham vọng nhất đã từng được đặt ra tới nay” - Siddharth Pathak, một lãnh đạo của tổ chức bảo vệ môi trường Greenpeace ở Ấn Độ đánh giá.

Để làm được việc trên, kế hoạch đề ra 3 giai đoạn phát triển, trong đó riêng giai đoạn 1 kéo dài từ nay tới 2012 sẽ giúp phổ biến hoạt động tạo điện từ năng lượng Mặt trời ở Ấn Độ. Riêng giai đoạn 1 kéo dài từ 2009 tới 2012, trong đó đặt mục tiêu phổ biến nhanh việc tạo ra điện từ quang năng.

 

Kế hoạch đề xuất việc xây dựng nhiều nhà máy điện quang năng ở quy mô thương mại. Toàn bộ các văn phòng, tòa nhà của chính phủ sẽ được đặt những tấm pin thu năng lượng Mặt trời. Người ta đã dự tính rằng với khoảng từ 2.000 - 3.000 văn phòng tòa nhà chính phủ, diện tích sử dụng để thu quang điện sẽ lên tới 3 triệu m2. Kế hoạch cũng cổ súy việc lắp các panel thu năng lượng Mặt trời tại nhiều nhà máy, văn phòng thương mại, với tổng diện tích có thể sử dụng cho mục đích này lên tới 700 triệu m2.

 

Tương tự như Ấn Độ, Trung Quốc cũng đã công bố các chương trình năng lượng xanh tham vọng. Hồi đầu tháng 7 năm nay, Trung Quốc đã thông báo kế hoạch xây dựng nhà máy phong điện quy mô lớn ở tỉnh Cam Túc. Đây sẽ là nhà máy phong điện lớn nhất thế giới với công suất lắp đặt 5GW vào cuối năm 2010, 12GW vào cuối năm 2015 và 20GW vào cuối năm 2020.

 

Chưa hết, dự kiến, công suất lắp đặt của nhà máy này cuối cùng sẽ đạt 40GW. Dự án xây dựng nhà máy điện nói trên có tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng trên 120 tỷ nhân dân tệ (19,6 tỷ USD). Đây sẽ là một dự án quan trọng khác trong chiến lược “Phát triển miền Tây” của Trung Quốc sau tuyến đường sắt Thanh Hải - Tây Tạng và một số dự án truyền tải điện, vận chuyển dầu mỏ và khí đốt Đông - Tây.

 

Theo thống kê của Tân Hoa Xã hôm 4/8, chỉ riêng 6 tháng đầu năm nay, lượng điện tạo ra từ việc lắp đặt thêm các trạm phong điện mới ở Trung Quốc đã đạt mức 11,81 GW, tức gần gấp đôi tổng sản lượng phong điện tạo ra cách đó một năm. Trong năm 2008, Trung Quốc đã tạo được 12 GW phong điện, khiến nước này trở thành quốc gia sản xuất phong điện lớn thứ 4 thế giới, sau Mỹ, Pháp, Tây Ban Nha. Trung Quốc đã đặt mục tiêu tạo nên 100GW phong điện vào năm 2020.

Vài năm lại đây, ngành công nghiệp phong điện ở Trung quốc đã tăng mạnh, chủ yếu do các chính sách hỗ trợ của chính phủ. Tới cuối năm 2008, hơn một chục công ty đã sản xuất ở quy mô thương mại các turbine phong điện ở Trung Quốc và thêm vài chục công ty khác sản xuất các linh kiện. Hiện nay các công ty phong điện hàng đầu trong nước là Goldwind, Dongfang và Sinovel.

Tân Hoa Xã cho rằng Trung Quốc sẽ sớm đứng đầu thế giới về phong điện do nhiều dự án lớn ở nước này đang được triển khai. Ngoài dự án ở Cam Túc, hôm 3/8, Trung Quốc đã thông qua dự án xây dựng một nhà máy phong điện công suất 200 MW ngoài biển Hong Kong với tổng chi phí đầu tư khoảng 903 triệu USD. Đây cũng sẽ là nhà máy phong điện ngoài khơi lớn nhất châu Á, tính về công suất.

 

Nhiều năm trời, Trung Quốc và Ấn Độ đã bị phương Tây coi là trở ngại lớn cho các thỏa thuận quốc tế liên quan tới tình trạng thay đổi khí hậu. Trung Quốc bị xem là quốc gia thải nhiều khí nhà kính vào bầu khí quyển nhất thế giới và Ấn Độ đứng thứ 4. Nhưng giờ cả hai nước đã đều có những chương trình năng lượng xanh tham vọng. Ấn Độ hiện đã đặt mục tiêu tạo ra 10% điện năng từ nguồn năng lượng có thể tái tạo vào năm 2020 trong khi Trung Quốc đặt mục tiêu tới 20%. Trung Quốc hiện còn là quốc gia sản xuất một nửa các panel quang điện trên toàn thế giới và đang xem xét lại kế hoạch nâng công suất điện tạo ra từ nguồn năng lượng mặt trời lên 20GW vào năm 2020.

Trong khi đó Tổng thống Mỹ Barack Obama mới chỉ đặt mục tiêu sẽ tạo ra 10% điện năng từ nguồn năng lượng thay thế vào năm 2012 và 25% vào năm 2025. Quan trọng là ông chưa có một kế hoạch cụ thể nào để đạt các mục tiêu đó, vốn đã gặp nhiều sự công kích từ Quốc hội. Đó là lý do để tờ Washington Post số ra ngày 4/8 đánh giá Mỹ đang tụt hậu trong cuộc đua công nghệ xanh. Tờ báo viết : “Nước Mỹ đang đối mặt với 3 cuộc khủng hoảng một lúc, gồm khủng hoảng kinh tế, khí hậu và an ninh năng lượng. Giờ nước Mỹ có thể còn đối diện cả với một cuộc khủng hoảng cạnh tranh, đặc biệt trên lĩnh vực công nghệ xanh”.

 

Theo Washington Post, Mỹ không còn dẫn đầu trong lĩnh vực năng lượng xanh mà đã nhường chỗ cho Trung Quốc. Khoản tiền đầu tư vào năng lượng sạch của nước này lớn gấp 10 lần Mỹ. Trung Quốc đang có kế hoạch tạo 150.000 việc làm và tạo ra 120 GW điện vào năm 2020, một con số tương đương với tổng lượng phong năng toàn cầu hiện nay và gần gấp 5 lần nước Mỹ. Kết quả là Trung Quốc đã cắt giảm đáng kể lượng khí nhà kính, riêng trong năm nay đã là gần 350 triệu tấn CO2, bằng tổng lượng khí cả nước Argentina thải ra.

Trong 5 nhà sản xuất turbine phong năng lớn  (Vestas, GE, Gamesa, Enercon và Suzlon), chỉ có 1 là của Mỹ. Mỹ cũng chỉ có 1/10 nhà sản xuất panel năng lượng mặt trời lớn nhất thế giới và 2/10 công ty sản xuất pin lớn nhất. Washington Post đặt câu hỏi: “Làm sao để chúng ta bắt kịp thế giới?”. Tương tự, Liên minh châu Âu cũng cam kết sẽ tạo ra 20% điện năng từ nguồn năng lượng tái sinh vào năm 2020, nhưng các nước thành viên rất chậm chạp trong việc công bố chi tiết lộ trình của họ. Hậu quả của việc này là giờ Trung Quốc và Ấn Độ lại trở thành những tấm gương mới về sự bảo vệ môi trường.

Theo các chuyên gia, có thể những kế hoạch năng lượng xanh của Trung Quốc và Ấn Độ sẽ không chấm dứt các cuộc tranh cãi xung quanh việc ai cần phải cắt giảm lượng khí thải nhà kính, nhưng có điều rõ ràng rằng nó sẽ buộc phương Tây phải chứng tỏ họ không phải chỉ là những tay chỉ biết ba hoa, khoác lác khi bàn tới vấn đề năng lượng sạch.