Chuyện tình có thật của công nữ thời Nguyễn và thương nhân Nhật Bản 350 năm trước được dựng Opera

Chiều ngày 16/12, tại Hà Nội đã diễn ra buổi họp báo công bố vở Opera Công nữ Anio. Đây là hoạt động ý nghĩa nằm trong khuôn khổ các hoạt động kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Nhật Bản vào năm 2023. Dự kiến, vở Opera sẽ được công diễn vào tháng 9 năm 2023 tại Nhà hát Lớn Hà Nội.

Dự án Opera này được khởi xướng bởi những người Nhật Bản sinh sống tại Việt Nam và nhận được sự hợp tác tích cực cho sự phát triển của mối quan hệ Nhật Bản – Việt Nam, trong đó có Giám đốc âm nhạc kiêm Chỉ huy chính Dàn nhạc Giao hưởng Quốc gia Việt Nam HONNA Tetsuji, nhà soạn nhạc Trần Mạnh Hùng, nhạc sĩ sáng tác lời gồm ông OYAMA Daisuke và ông Hà Quang Minh, các nhà nghiên cứu lịch sử.

Opera Công nữ Anio là câu chuyện lịch sử có thật vô cùng cảm động diễn ra cách đây 350 năm ở Việt Nam. Araki Sotaro khi đó là một thương nhân Châu Ấn thuyền (là loại thuyền thương mại của Nhật Bản được các chính khách đương thời cấp giấy phép thông hành cho phép tàu thuyền ra ngoại quốc vào khoảng cuối thế kỷ 16 đến đầu thế kỷ 17) từ thời đại Azuchi Momoyama đến thời Edo. Anh đã đi từ Nagasaki đến Đàng Trong (nay là miền Trung Việt Nam).

Chúa Nguyễn dù ra sức phản đối việc phải gả con gái Ngọc Hoa đến một đất nước xa lạ, nhưng trước quyết ý một lòng không thay đổi và tình yêu sâu đậm của cả hai đã khiến chúa lay động. Cuối cùng, chúa cũng đã ban hôn cho hai người và tiễn họ đến Nagasaki, Nhật Bản. Công nữ được người dân tại Nagasaki yêu mến gọi với cái tên "Anio san". Họ sinh được một cô con gái và sinh sống suốt quãng đời còn lại tại Nagasaki. Ngày nay, lễ rước kiệu đón công nữ Anio vẫn tiếp tục được tái hiện trong phân cảnh "Châu Ấn thuyền" 7 năm một lần, tại lễ hội "Nagasaki Kunchi" ở Nagasaki (tổ chức vào ngày 7,8,9/10 hằng năm).

Thế nhưng, "cơn sóng của thời đại" bất ngờ ập đến khiến cả hai không thể nào kháng cự lại được. Họ đã nhận được lệnh thông báo bế quan tỏa cảng từ viên quan bugyo của Nagasaki. Và rồi vận mệnh của hai người sẽ ra sao? Câu chuyện sẽ được chuyển tải sinh động dưới sự hợp tác của ê kíp và các nghệ sĩ hàng đầu hai nước.

Đây được coi là dấu ấn đặt nền móng cho tình giao lưu hữu nghị giữa Việt Nam – Nhật Bản có từ thời đại này. Và dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Nhật Bản, vở Opera Công nữ Anio sẽ giúp người dân hai nước hồi tưởng về quá khứ, qua đó thấy được "mối lương duyên" sâu nặng của hai nước vẫn còn được tiếp diễn ở hiện tại và trong tương lai.

Với ý nghĩa ấy, vở Opera không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật đơn thuần mà được sản xuất trên tinh thần "trở thành biểu tượng thúc đẩy tình hữu nghị Việt - Nhật". Nó sẽ được truyền bá ra thế giới với mục đích lưu truyền câu chuyện đến thế hệ mai sau như một minh chứng cho mối quan hệ ngoại giao tốt đẹp giữa hai quốc gia.

Ông Honna Tetsuji - Giám đốc Âm nhạc kiêm Chỉ huy chính của Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam, với vai trò là người Đại diện Dự án phát biểu tại buổi lễ họp báo: "Giữa thời điểm các hoạt động quốc tế bị "chia cắt" vì đại dịch covid-19, thật không may sự giao lưu giữa Việt Nam và Nhật Bản vẫn đang tiếp tục rơi vào tình trạng bị gián đoạn. Và tình trạng hiện nay hoàn toàn giống với thời điểm mà nhân vật chính trong câu chuyện đã phải đối mặt.

Giống với những suy nghĩ của nhân vật chính lúc bấy giờ, chúng tôi tin tưởng vào tương lai của Việt Nam và Nhật Bản, từ đó hướng đến việc tạo nên một tác phẩm có thể giúp hỗ trợ mối giao lưu giữa hai quốc gia trở lại như thường ngày, đồng thời có thể giúp thắt chặt và làm sâu sắc hơn nữa mối quan hệ song phương".

Chia sẻ về những khó khăn trong quá trình thực hiện, đạo diễn âm nhạc Trần Mạnh Hùng cho biết: "Do hoàn cảnh dịch covid-19 nên các hoạt động gần như chỉ diễn ra online. Chúng tôi phải họp rất nhiều và phát huy tinh thần làm việc nhóm chặt chẽ để đạt được hiệu quả tốt nhất. Cái khó là kịch bản hoàn toàn bằng tiếng Nhật. Dù được chuyển thể nhưng nhiều cảnh phải viết nhạc bằng tiếng Nhật, lời thoại và lời ca cũng bằng tiếng Nhật. Đây là lần đầu tiên tôi làm một dự án nghệ thuật bằng online, khó khăn nhưng tôi tin tưởng thành công vì đây là ê kíp rất chuyên nghiệp, lựa chọn được những nghệ sĩ hàng đầu của hai nước".

Vở diễn sẽ được biểu diễn bằng cả tiếng Nhật và tiếng Việt. Nghệ sĩ hai nước sẽ phải học ngôn ngữ của nước bạn để thể hiện nên đây cũng là thách thức không nhỏ cho ê kíp.