Có nên dùng bột nêm thay muối?

Lan Hương (Hà Đông, Hà Nội)

Khi làm bếp, nếu thi thoảng bạn dùng bột nêm thay muối để thay đổi khẩu vị thì được. Nhưng nếu bạn thường xuyên sử dụng bột nêm thay thế muối thì không nên vì bệnh bướu cổ trước đây được coi là bệnh của người dân miền núi, vùng sâu, vùng xa. Nhưng càng những năm trở lại đây, bệnh bướu cổ càng được phát hiện nhiều ở người dân các vùng đồng bằng, thậm chí ở ngay TP Hà Nội. Một trong những nguyên nhân cơ bản là do người dân thành thị ít chịu ăn muối iốt mà thay thế bằng các loại bột nêm. Thực chất bột nêm chỉ là chất điều vị, giống như bột canh. Tuy nhiên thành phần của bột nêm có thêm một số loại khác như: Đường, muối, chất tạo vị tinh chất thịt… nên khi cho bột nêm vào thực phẩm sẽ làm cho chúng hấp dẫn, tạo cảm giác ngon miệng hơn. Vì vậy nếu chỉ ăn bột nêm hàng ngày sẽ thiếu lượng iốt cần thiết cho cơ thể. Đặc biệt là trẻ em và phụ nữ mang thai là những đối tượng rất dễ bị thiếu iốt do nhu cầu tăng cao.

Iốt là nguyên tố cơ bản để tổng hợp hormone tuyến giáp. Nhờ các hormone này, tuyến giáp bảo đảm sự hoạt động của nhiều chức năng quan trọng trong cơ thể như duy trì thân nhiệt, bảo đảm quá trình chuyển hóa để tạo ra năng lượng cho cơ thể, phát triển xương, phát triển bộ não và hệ thần kinh trong thời kỳ bào thai. Suốt cuộc đời, mỗi người chỉ cần dùng một thìa cà phê iốt nhưng nó phải được đưa vào cơ thể hàng ngày với lượng tối đa là 200mcg. Khi thiếu iốt, cơ thể sẽ phản ứng bù trừ bằng cách tăng sinh tuyến giáp, nhằm tăng cường hoạt động để sản sinh lượng hormone đầy đủ do đó dẫn đến hiện tượng bướu cổ (phì đại tuyến giáp), gây rối loạn chức năng dẫn tới đần độn. Tuy nhiên, bệnh sẽ nguy hiểm hơn nếu phụ nữ mang thai bị thiếu iốt vì có thể dẫn tới sẩy thai, thai chết lưu hoặc thai kém phát triển dẫn tới đứa trẻ sinh ra bị đần độn hoặc các khuyết tật bẩm sinh khác.

Mặc dù muối rất quan trọng với cơ thể nhưng nếu sử dụng nhiều thì lại gây bất lợi cho cơ thể. Nếu ăn nhiều muối, người trẻ tuổi có thể bạc tóc. Vì muối là một trong những nguyên nhân gây ra bệnh tim mạch và cao huyết áp. Khi bị cao huyết áp, lượng máu cung cấp cho não không đủ dẫn tới khả năng tổng hợp sắc tố đen của các nang lông và sắc tố đen bị hạ thấp dẫn tới việc bạc tóc khi vẫn đang còn trẻ.

Theo khuyến cáo của Viện Dinh dưỡng, mỗi ngày, người lớn chỉ cần ăn một lượng muối thấp hơn 10g. Nhưng tốt nhất là từ 6-8g muối (kể cả muối trong thức ăn). Riêng mùa hè, cơ thể bài tiết nhiều mồ hôi hơn mùa đông vì vậy mỗi người cũng cần ăn tăng thêm một chút muối để bổ sung lượng muối bị mất qua mồ hôi.

Chuyên gia tư vấn Kim Mai