Có thẻ căn cước, người dân vẫn phải chứng minh nhân thân

Dù có thẻ Căn cước công dân trong tay nhưng nhiều người dân vẫn gặp phiền hà khi thực hiện một số giao dịch. Ảnh minh họa: Bảo Loan

Khóc dở mếu dở phải chứng minh nhân thân

Việc cấp thẻ Căn cước công dân bắt đầu được thực hiện, triển khai trên địa bàn cả nước bắt đầu từ ngày 1/1/2020 nhưng từ năm 2016, 16 tỉnh, thành phố đã thực hiện việc cấp thẻ Căn cước công dân. Thẻ Căn cước công dân được triển khai, cấp cho người đủ 14 tuổi trở lên, nhưng gần 3 năm qua, việc chuyển từ Chứng minh thư sang Căn cước công dân đã gây không ít phiền hà cho người dân.

Ông Vũ Văn Phiên (68 tuổi, ở phường Nhân Chính, quận Thanh Xuân, Hà Nội) là cán bộ công tác trong ngành cơ khí tại Hà Nội. Mặc dù nghỉ hưu đã được vài năm nhưng chiếc xe ôtô 4 chỗ ông Phiên mua trả góp ngân hàng khi còn công tác, đến nay, phần nợ chưa trả của ông Phiên tại ngân hàng còn khoảng 100 triệu đồng. Do mua trả góp gói vay 15 năm nên trước kỳ đóng tiền hàng tháng, ông Phiên lại tất tả dành thời gian ra ngân hàng để nộp tiền vào tài khoản. Do tất cả giao dịch của ông Phiên đều sử dụng thông tin số Chứng minh thư nên những phiền phức bắt đầu đến khi ông cầm trong tay tấm thẻ Căn cước công dân.

Ông Phiên cho biết: "Sau khi được cấp thẻ Căn cước công dân, tôi mặc định tấm chứng minh thư không còn có giá trị trong các giao dịch nên đã vứt bỏ. Thế nhưng, khi ra đóng tiền định kỳ, sau khi xuất trình thẻ Căn cước công dân, phía ngân hàng yêu cầu tôi chứng minh người mang số Chứng minh thư đã giao dịch với ngân hàng với thẻ Căn cước là một người, thì những giao dịch tại ngân hàng mới có thể thực hiện được".

Ông Phiên than thở: "Tôi thực sự thấy phiền hà, bất tiện vì tôi đã không giữ lại chứng minh thư nhưng dù xin lại được giấy xác nhận chứng minh thư, thì sau này, tôi mới vỡ lẽ là tất cả các giao dịch giấy tờ có thông tin từ số chứng minh thư cũ cũng đều phải xuất trình giấy xác nhận chứng minh thư để đối chiếu với thẻ Căn cước công dân".

Tương tự ông Phiên, anh Nguyễn Văn Tuấn (35 tuổi, ở Dương Nội, Hà Đông) cũng gặp không ít phiền hà khi giao dịch liên quan tới các giấy tờ cũ. Anh Tuấn cho biết: "Tôi hoàn toàn ủng hộ việc cấp thẻ Căn cước công dân để tối ưu cơ sở dữ liệu quốc gia về cư dân. Tuy nhiên, để các giao dịch cá nhân được thuận tiện như giao dịch bảo hiểm y tế, ngân hàng, vay vốn… tôi không chỉ giữ cả chứng minh thư đã cắt góc và thẻ Căn cước công dân để đối chiếu, mà tờ giấy xác nhận chứng minh thư xin từ nơi cấp thẻ căn cước, tôi cũng phải sao y, chứng thực ra nhiều bản để đáp ứng những yêu cầu "bất đắc dĩ" từ các đơn vị hành chính. Có nhiều nơi còn yêu cầu tôi phải cung cấp bản chứng thực giấy xác nhận chưng minh thư để họ lưu lại. Tôi mất rất nhiều thời gian, công sức chỉ để chứng minh số chứng minh nhân dân cũ với thẻ Căn cước công dân mới nên bây giờ, tôi thấy, việc giữ cả 3 loại giấy tờ tùy thân này thật rườm rà, rắc rối".

Làm gì để tránh phiền hà?

Từ ngày 1/1/2020, việc cấp thẻ Căn cước công dân sẽ được thực hiện trên địa bàn cả nước, thay vì chỉ có 16 tỉnh, thành như hiện nay. Theo đó, về trình tự cấp thẻ Căn cước công dân cũng đã được Bộ Công an sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 48/2019/TT-BCA, có hiệu lực từ 1/12/2019.

Trước những phiền hà mà công dân gặp phải trong các giao dịch cá nhân, một đại diện Đội Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Công an quận Đống Đa, Hà Nội) cho biết, theo Thông tư 40/2019 thì khi công dân làm thủ tục cấp, đổi, cấp lại Căn cước công dân, cơ quan quản lý Cấp lại căn cước công dân - nơi tiếp nhận hồ sơ có trách nhiệm cấp giấy xác nhận số Chứng minh thư đối với tất cả trường hợp chuyển từ Chứng minh thư sang thẻ Căn cước công dân. Vì vậy, để tạo thuận lợi cho người dân, hầu hết, các trường hợp làm thủ tục làm và nhận thẻ Căn cước công dân đều được đơn vị cấp giấy xác nhận chứng minh thư, kể cả công dân không yêu cầu.

Vị đại diện này cho biết, việc các đơn vị yêu cầu chứng thực giấy xác nhận chứng minh nhân dân để lưu kèm chứng minh cũ và thẻ Căn cước mới của công dân là không cần thiết. Bởi khi cấp thẻ Căn cước công dân và giấy xác nhận chứng minh thư cũ của công dân, thì đơn vị cấp đã chịu trách nhiệm các phần rủi ro.

Trao đổi với PV, luật sư Nguyễn Thế Truyền, Giám đốc Công ty Luật hợp danh Thiên Thanh (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết, theo Điều 19, Luật Căn cước công dân thì số căn cước là số định danh cá nhân. Tuy nhiên, số định danh với số chứng minh nhân dân lại không có sự liên kết, kế thừa nào với nhau, đặc biệt là ở nguyên tắc đánh số. Trong khi, số định danh mà cơ quan nhà nước lại cấp cho đến hết đời. Thậm chí, con cháu họ vẫn phải cần đến trong trường hợp để lại, chuyển nhượng, cho tặng tài sản có thể hiện số Chứng minh nhân dân. Vì vậy, việc không có mối liên kết này đã vô tình khiến công dân gặp không ít phiền hà.

Theo luật sư Nguyễn Thế Truyền: "Trong giai đoạn giao thoa giữa các Chứng minh nhân dân với Căn cước công dân, người dân cần lưu ý cả 3 loại giấy tờ là chứng minh thư cắt góc, thẻ Căn cước và giấy xác nhận chứng minh thư. Người dân có thể chứng thực thực giấy xác nhận chứng minh thư để lưu giữ và sử dụng cho các giao dịch nhưng cách duy nhất để không mất quá nhiều thời gian cho về sau, thì ngay khi có trong tay thẻ Căn cước công dân và giấy xác nhận chứng minh thư, người dân nên chủ động dành thời gian đến các tổ chức, đơn vị có sử dụng thông tin Chứng minh thư cũ để làm thủ tục cật nhật thông tin thẻ Căn cước công dân. Việc làm này dù hơi mất thời gian nhưng về lâu dài, sẽ không gây thêm phiền hà và mất thời gian đi lại của người dân.

3 trường hợp được miễn lệ phí cấp, đổi căn cước công dân

Bảo Loan