Dịch sởi "giảm nhiệt" nhờ phân luồng, phân tuyến và cách ly tốt

Hôm nay 21/4, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, Thứ trưởng Nguyễn Thị Xuyên cùng các Vụ cục liên quan của Bộ Y tế đã thăm và làm việc tại một số bệnh viện có Khoa Nhi và Khoa Lây trên địa bàn Hà Nội. Đó là Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương, Bệnh viện Thanh Nhàn và Bệnh viện Đống Đa. Các biện pháp quyết liệt đã được triển khai tại các bệnh viện này trong những ngày qua.

Phân loại bệnh và cách ly từ đầu hết sức quan trọng

Khu cách ly khám sởi  tại BV Nhiệt đới Trung ương

Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương  có vệ tinh là Bệnh viện Đống Đa Hà Nội. Hai cơ sở này đều có kinh nghiệm trong phòng chống các bệnh truyền nhiễm, nên việc phân loại bệnh ở hai bệnh viện này rất tốt, được thực hiện ngay từ phòng khám nên hạn chế được lây nhiễm chéo cũng như tử vong. 

Tại Bệnh viện Đống Đa, bệnh nhân đến khám nhận được tư vấn ngay từ đầu: nếu nặng mới nhập viện, không nặng được điều trị ngoại trú, bệnh nhân được cung cấp số điện thoại của bác sĩ  để tham vấn khi có nhu cầu. Ở đây không có tình trạng bệnh nhân nằm ghép.

Theo báo cáo của Bệnh viện Đống Đa, tổng số bệnh nhân sởi và nghi sởi ghi nhận từ đầu tháng 1/2014 đến nay là 529 ca, không có ca tử vong, chỉ có 4 bệnh nhân nặng được chỉ định chuyển lên Bệnh viện Nhi Trung ương.

Trong tuần vừa qua, do chỉ đạo quyết liệt của Bộ Y tế cũng như hệ thống truyền thông vào cuộc, số bệnh nhân khám vượt tuyến tại Viện Nhi Trung ương đã giảm. Số trẻ được bố mẹ đưa con em đi tiêm chủng tăng cao. Nếu như trước đó mỗi ngày có từ 30-40 ca sởi nhập viện,  thì trong mấy ngày qua số nhập viện chỉ còn 3 ca.

Nguyên nhân trẻ tử vong cao tại Hà Nội

Số tử vong do sởi và liên quan đến sởi ghi nhận tại các bệnh viện lớn như Bệnh viện Nhi Trung ương (105 trường hợp), Bệnh viện Bạch Mai: 8 trường hợp, BV Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương: 1 trường hợp, còn các bệnh viện, tỉnh khác hầu như không ghi nhận.  

Theo Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến nguyên nhân đầu tiên khiến dịch sởi quay trở lại là do người dân không tiêm vaccine phòng sởi. Nguyên nhân thứ hai  phải kể đến là do người bệnh đổ dồn lên tuyến trên, tập trung vào một vị trí dẫn đến bội nhiễm lây chéo. Nguyên nhân thứ ba là lực lượng chăm sóc không đủ. Khi quá tải thì chất lượng sẽ giảm, trẻ dễ lây chéo, nhiễm trùng bệnh viện, khiến số tử vong tại bệnh viện tuyến trên cao. 

Ngoài ra, do trong những tháng vừa qua, khí hậu miền Bắc ẩm liên tục khiến cho các vi rút gây bệnh hô hấp phát triển mạnh. Vì vậy, nhiều trường hợp trẻ ban đầu vào viện là do viêm phổi, sau đó mới lây bệnh sởi. Khi trẻ bị bệnh hô hấp nặng, phổi đã trắng xóa lại nhiễm thêm bệnh sởi nữa, bệnh chồng bệnh nên nguy cơ tử vong rất cao.

Những điều đó lý giải tại sao Hà Nội (cùng với TP Hồ Chí Minh) là những địa phương có điều kiện sinh hoạt tốt nhất, các cơ sở khám chữa bệnh cũng thuộc loại tốt nhất, đều không phải là địa phương xuất hiện ca sởi đầu tiên, nhưng dịch sởi lại bùng phát mạnh nhất.

Chỉ đạo quyết liện và phối hợp tốt giữa các tuyến

Trong buổi làm việc sáng nay, Bộ trưởng Bộ Y tế chỉ đạo Bệnh viện Bạch Mai phối hợp với Bệnh viện Thanh Nhàn kê  thêm giường bệnh, giãn bệnh nhân nằm ghép;  chuyển bệnh nhân gần khỏi về Bệnh viện Thanh Nhàn và tiếp nhận bệnh nhân nặng từ bệnh viện này. Bệnh viện Thanh Nhàn đã cử cán bộ y tế lên học để mở một phòng Hồi sức cấp cứu, kịp thời tiếp nhận, cấp cứu bệnh nhân sởi nặng.

Trong hai ngày cuối tuần vừa qua, lãnh đạo Bộ Y tế  đã đi thị sát một số bệnh viện ở Hà Nội và các quận huyện để có những chỉ đạo kịp thời. Nhận thấy tình trạng quá tải bệnh nhân tại Bệnh viện Xanh Pôn,  Bộ Y tế đã chỉ đạo kê 50 giường tại khu điều trị nội mới xây chưa đưa vào sử dụng. Các bệnh viện đều được Bộ Y tế yêu cầu giãn giường bệnh, ưu tiên cho bệnh nhân nhi.

Cũng trong chiều nay, Bộ trưởng Bộ Y tế có buổi làm việc nóng với UBND TP Hà Nội về tình hình dịch sởi và những diễn biến phức tạp trên địa bàn. Bộ trưởng cho rằng, để đẩy lùi dịch bệnh, trước mắt có mấy vấn đề phải tập trung và quyết liệt đó là chỉ đạo điều hành, dự phòng, điều trị, truyền thông, hậu cần. Trong lĩnh vực y tế dự phòng cần rà soát vấn đề tiêm chủng. Hiện nay dịch sởi tại Hà Nội đã có dấu hiệu “hạ nhiệt”, nhưng không được chủ quan. 

Lãnh đạo Bộ Y tế và UBND TP Hà Nội thống nhất: Việc UBND TP Hà Nội chưa công bố dịch trong thời gian qua là đúng, vì công bố dịch sẽ ảnh hưởng rất nhiều tới kinh tế, du lịch, giao thông vận tải, các trường học phải đóng cửa.

Bà Nguyễn Thị Bích Ngọc – Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội cho biết sẽ tiếp thu ý kiến của Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến và sẽ chỉ đạo sát sao  Sở Y tế cũng như các đơn vị liên quan trong công tác dự phòng, điều trị và truyền thông... 

UBND Thành phố Hà Nội đề nghị  Bộ Y tế cử cán bộ tuyến trên về hỗ trợ tập huấn cho tuyến dưới trong công tác điều trị, phối hợp cùng phòng chống dịch bệnh cũng như cung cấp vaccine đủ cung ứng cho nhu cầu tiêm chủng hiện nay…

Thiện Ân