Gây vô cảm để phẫu thuật cho người cao tuổi

Những biến chứng thường gặp

Bệnh nhân vừa phẫu thuật thay khớp háng sử dụng phương pháp gây mê vô cảm.

Theo thạc sĩ Trần Trung Dũng, Khoa Chấn thương chỉnh hình, bệnh viện ĐH Y Hà Nội, gãy xương đùi là dạng chấn thương hay gặp nhất ở người cao tuổi, nguyên nhân chính do loãng xương. Tùy thuộc vào điều kiện sức khoẻ mà người bệnh đứng trước hai lựa chọn điều trị. Thứ nhất, điều trị bảo tồn, không phẫu thuật, bao gồm các chăm sóc về dinh dưỡng, chống nhiễm khuẩn hô hấp, chống loét... (tỷ lệ thành công của phương pháp này không cao vì người già dễ gặp nhiều biến chứng nhiễm khuẩn do nằm bất động tại chỗ). Thứ hai là tiến hành phẫu thuật để cố định ổ gãy (phương pháp này giúp bệnh nhân có thể vận động sớm, tránh được các biến chứng của điều trị bảo tồn nhưng bắt buộc phải tiến hành gây mê để phẫu thuật). 
 
Theo tiến sĩ Tú, gây mê để phẫu thuật cho người cao tuổi có bệnh lý ở vùng thấp dưới rốn có thể theo phương pháp gây mê toàn thân hoặc gây tê vùng (gây tê tủy sống hoặc ngoài màng cứng). Tuy nhiên, cả hai phương pháp này đều có nhiều nhược điểm. Gây mê toàn thân đối với người già dễ bị biến chứng trong và sau mổ như khó khăn trong kiểm soát đường thở, rối loạn huyết động, chậm hồi tỉnh, suy hô hấp. Gây tê vùng có tới 80% người già bị tụt huyết áp, chậm nhịp tim, không hiếm trường hợp bệnh nhân bị ngừng tim, thậm chí tử vong.

Đối với những trường hợp quá cao tuổi (từ 80 tuổi trở lên) chỉ định phẫu thuật là một vấn đề lớn, không dễ thực hiện ở tất cả cơ sở y tế. Vì vậy, quá trình gây mê hồi sức cho người già phải đạt được hai mục tiêu: bệnh nhân không đau và quá trình mổ diễn ra an toàn.

Giảm thiểu tối đa biến chứng

Để khắc phục những biến chứng thường gặp khi tiến hành phẫu thuật cho người cao tuổi, phương pháp gây vô cảm tiên tiến đã được nghiên cứu, ứng dụng. Theo tiến sĩ Tú, gây vô cảm tiên tiến là phương pháp thực hiện đồng thời gây tê tủy sống liều rất thấp bằng một phần hai liều thông thường, phối hợp gây tê ngoài màng cứng liều giảm đau bằng 1/3-1/5 liều thông thường. Tính ưu việt của phương pháp này là tránh tối đa các biến chứng về tim mạch, hô hấp, kéo dài được thời gian vô cảm theo yêu cầu phẫu thuật và chống đau sau mổ.

Đặc biệt, bệnh nhân hoàn toàn tỉnh táo và có thể vận động ngay sau phẫu thuật. Trong khi, nếu sử dụng các phương pháp gây mê kinh điển bệnh nhân thường không vận động được do quá đau. Tiến sĩ Tú cho biết: “Mặc dù mới đi vào hoạt động nhưng bệnh viện ĐH Y Hà Nội đã thực hiện được trên 10 ca phẫu thuật gây mê vô cảm tiên tiến, hầu hết bệnh nhân đều trên 80 tuổi, thậm chí có người gần 100 tuổi. Các trường hợp phẫu thuật này đều thành công”.