Gia đình cố nhạc sĩ An Thuyên rút tác phẩm khỏi VCPMC: Trung tâm gửi tiền từng quý, không theo mức cụ thể nào!

Trước đó, từ tháng 1/2018, nhạc sĩ An Hiếu (con trai nhạc sĩ An Thuyên - PV) đã chia sẻ với Báo Gia đình & Xã hội dự định và lý do làm đơn rút toàn bộ tác phẩm của cha con anh khỏi VCPMC.

Tiền tác quyền lúc "thăng" lúc "giáng"!

Trao đổi với chúng tôi, nhạc sĩ An Hiếu cho biết, từ đầu năm 2018, anh đã gửi thư sang VCPMC (Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam) xin rút toàn bộ tác quyền âm nhạc của cố nhạc sĩ An Thuyên và sáng tác của anh về để tự khai thác.

"Lý do bởi trong quá trình hoạt động, Trung tâm đã bộc lộ quá nhiều hạn chế. Chẳng hạn như trường hợp của cha tôi, đến tháng đến kỳ nhận tiền tác quyền hoàn toàn qua tài khoản ngân hàng, không có hóa đơn chứng từ gì kèm theo cả. Nhạc sĩ chỉ biết nhận một số tiền đó thôi trong khi nguồn thu tác quyền mỗi tháng lại ngày càng giảm đi", nhạc sĩ An Hiếu nói.

Vợ và hai con của cố nhạc sĩ An Thuyên tại họp báo

Vợ cố nhạc sĩ An Thuyên - nghệ sĩ Huyền Lâm - cho hay, VCPMC gửi tiền tác quyền cho gia đình nhạc sĩ theo từng quý, không theo mức cụ thể nào. Theo đó, trung bình mỗi quý, gia đình nhạc sĩ An Thuyên nhận được khoảng 12 - 15 triệu đồng, vào quý nhạc sĩ An Thuyên qua đời thì gia đình nhận được khoảng 32 triệu đồng, sau đó lại thấy rút xuống 8 triệu đồng. Chưa kể, khi gia đình bày tỏ muốn rút tác phẩm để tự quản lý thì VCPMC lại gửi tiền tác quyền tăng lên trên 32 triệu đồng.

Trả lời Báo Gia đình & Xã hội, nhạc sĩ An Hiếu chia sẻ: "Có nhiều lý do để rút toàn bộ tác phẩm của cha tôi khỏi VCPMC. Vấn đề quan trọng nhất ở đây không phải tiền bạc mà chúng tôi cần được biết các sáng tác của cha tôi được khai thác, sử dụng, phổ biến ra sao thì gia đình tôi lại không được biết.

Chúng tôi luôn cảm ơn những gì VCPMC đã làm trong việc bảo vệ tác quyền cho các nhạc sĩ, trong đó có cha tôi nhưng trong thời đại công nghệ số, việc quản lý các tác phẩm âm nhạc cần được thực hiện chặt chẽ hơn. Hiện gia đình tôi đã tìm được nhiều đối tác khai thác tác phẩm của nhạc sĩ An Thuyên là Nhạc của tui, Sky Music, Viettel..."

Con trai cố nhạc sĩ An Thuyên nhận định thêm, có lẽ một trong những bất cập lớn nhất trong việc khai thác bản quyền âm nhạc ở VCPMC là Trung tâm chỉ khai thác ở góc độ văn bản thông qua các nhà hàng hoặc ca sĩ biểu diễn, liveshow có báo cáo… trong khi vấn đề để khai thác hiệu quả trong thời buổi công nghệ 4.0 là sản phẩm của các tác giả lại đang được phát hành trên mạng. 

Dường như VCPMC đã không nắm được việc này, không theo kịp xu thế. Một ca khúc hit trên mạng thu hút nhiều quảng cáo, nhiều khoản thu khác. Không thể trông chờ việc thu tiền tác quyền qua văn bản!

VCPMC phân phối tác quyền theo cách nào?

Tính tới nay, số thành viên của VCPMC khoảng 3.749 người. Trong năm 2017, tổng số tiền bản quyền âm nhạc đã thu được và đã trừ thuế là 83.192.172.145 đồng. Lĩnh vực thu được nhiều tiền nhất là website, ứng dụng nhạc (gần 19 tỷ đồng), karaoke, phòng thu âm (trên 9 tỷ đồng), biểu diễn (gần 8 tỷ đồng). Riêng chi nhánh phía Nam đạt mức thu trên 59 tỷ đồng. Cũng trong năm 2017, số tiền mà VCPMC phân phối tới các tác giả là gần 78 tỷ đồng, tỷ lệ phân phối thành công là hơn 90%.

Tuy nhiên, trong suốt thời gian hoạt động, VCPMC đã gây nhiều lùm xùm xung quanh câu chuyện thu và trả phí tác quyền. Trường hợp của gia đình cố nhạc sĩ An Thuyên chỉ là một trong nhiều ví dụ phản ánh sự bất cập trong hoạt động của VCPMC. 

Đối với một tác giả có tác phẩm do VCPMC quản lý tác quyền thì những điều cơ bản cần được minh bạch là: khâu quảng bá phát hành và chi tiết, cụ thể trong việc khai thác ấy đã không được VCPMC làm rõ, những văn bản thể hiện ở Trung tâm có phần hời hợt kiểu "làm cho có".

Cố nhạc sĩ An Thuyên

Ca sĩ Bông Mai ví dụ, ca khúc "Ca dao em và tôi" của cha chị vốn rất nhiều người nghe trong nhiều năm qua nhưng VCPMC chỉ khai thác bản ghi âm của ca sĩ Quang Linh từ cách đây rất lâu với chất lượng âm thanh không còn phù hợp với thời đại, không mang tính cập nhật.

Ngay trong cuộc họp báo của gia đình cố nhạc sĩ An Thuyên, nhạc sĩ Nguyễn Lân Cường - Phó chủ tịch thường trực của Hội nhạc sĩ Việt Nam - cũng ủng hộ quyết định của gia đình cố nhạc sĩ đồng thời nhận định: "Chúng tôi rất biết ơn trung tâm tác quyền bởi nếu không có họ, giới nhạc sĩ sẽ bị thiệt thòi nhiều. Nhưng tôi nghĩ bây giờ là thời buổi cơ chế thị trường. Cái gì anh làm tốt người ta theo, còn không tốt thì sẽ rời bỏ".

Thành Nam