Hơn 500 năm, người dân làng biển thay nhau bảo vệ rừng trâm bầu

Ở làng Thanh Bình, xã Quảng Xuân, huyện Quảng Trạch (Quảng Bình), từ bao đời nay người dân làng này đã thay nhau bảo vệ báu vật của làng là gần 150 ha rừng trâm bầu có tuổi đời hơn 500 năm.

Theo các bậc cao niên của làng Thanh Bình thì sử sách ghi chép lại, cụ tổ của làng là cụ Dương Phúc Thái - Trung Lang Thần của đội quân tại Hải Dương vào thời kỳ Trịnh Nguyễn phân tranh, cụ được cử vào làm nhiệm ở vùng phía Bắc sông Gianh.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, thấy khu vực làng Thanh Bình ngày nay, có địa thế đẹp, sau lưng là biển, trước mặt là đồng bằng, cụ đã dẫn người đến lập làng. Khi làng thành hình thì rừng trâm bầu đã phủ mát vùng đất này từ trước đó. Và từ đấy, nối tiếp bao thế hệ người dân làng Thanh Bình luôn giữ gìn và bảo vệ rừng trong suốt gần 500 năm qua.

Lúc đất nước, quê hương hòa bình thì rừng trâm bầu là nơi che bóng mát cho bao thế hệ của làng Thanh Bình. Trong thời chiến chinh, rừng trâm bầu che chở cho lực lượng dân quân, du kích của ta trước sự truy lùng của bọn giặc.

Ông Dương Bình Sơn, Trưởng thôn Thanh Bình cho biết, với người dân Thanh Bình, công cuộc giữ rừng là cả làng cùng giữ, rừng là của chung, là tài sản của làng nên ai cũng có trách nhiệm.

Việc bảo vệ rừng trâm bầu được truyền đời qua bao thế hệ, nhưng để thực hiện quy củ và có hiệu quả hơn, từ năm 1959, làng Thanh Bình thành lập đội bảo vệ rừng trâm bầu này. Thù lao của lực lượng bảo vệ rừng trâm bầu được chi trả bằng lúa, do hợp tác xã nông nghiệp chủ trì.

Ông Dương Minh Huy (SN 1960) là Đội trưởng đội bảo vệ rừng trâm bầu cho biết, đã 38 năm kể từ ngày ông xuất ngũ trở về quê hương, ông được người dân và chính quyền tín nhiệm giao cho việc bảo vệ, gìn giữ rừng.

"Ngày trước, bảo vệ rừng là công việc khá nguy hiểm, do người dân thường dùng bếp củi để nấu nướng nên nạn chặt phá rừng xảy ra thường xuyên, nhiều lần vì bảo vệ rừng nên chúng tôi đã xảy ra đụng độ, xô xát với người dân. Ngày nay, đa phần người dân đều chuyển sang dùng bếp ga và ý thức gìn giữ nên nạn chặt phá rừng trâm bầu đã không còn nữa", ông Huy cho biết.

Rừng trâm bầu được xem như tài sản vô giá mà thiên nhiên đã ban tặng cho làng biển này. Vì thế, việc giữ rừng dường như đã thường trực trong ý thức mỗi người và được truyền từ xa xưa tới nay.

"Rừng trâm bầu là báu vật của làng nên phần lớn người dân đều có ý thức bảo vệ. Còn những người vô ý thức, lỡ xâm hại rừng sẽ bị đưa lên loa truyền thanh của thôn, phạt cảnh cáo với số tiền 50.000 – 100.000 đồng nhằm răn đe để không tái phạm nữa", Trưởng thôn Thanh Bình cho biết thêm.

Hiện nay, việc bảo vệ rừng trâm bầu không còn nhiều khó khăn, phức tạp như trước. Nhưng với diện tích rừng rất rộng, nằm dài hơn 4km dọc biển trên những đồi cát nên quá trình tuần tra, kiểm soát cũng không phải dễ dàng.

Những người trong đội bảo vệ rừng trâm bầu nay phần lớn tuổi đã cao, không còn sung sức như xưa nhưng họ vẫn cần mẫn rảo bước tuần tra dưới tán rừng hàng trăm năm tuổi.

"Tôi làm bảo vệ rừng ngót cũng hơn nửa đời người rồi. Bước dưới tán cây trâm bầu cho tôi cảm giác thảnh thơi, thư thái. Tôi làm đến khi nào chân run, đầu gối chùng khi leo đồi cát thì tôi sẽ nghỉ", ông Dương Minh Huy cho biết.

Được biết, nhằm ghi nhận công lao và khích lệ tinh thần, 11 thành viên trong đội bảo vệ rừng trâm bầu đã được Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình trao tặng Bằng khen trong việc giữ rừng ven biển.