Hương vị quê nhà: Bánh trưng đen
Trên vùng cao Si Ma Cai (Lào Cai) trong dịp tết không chỉ có bánh chưng xanh mà còn có một loại bánh chưng từ hình thức đến hương vị đều rất độc đáo do bàn tay người Nùng làm ra từ nhiều đời nay: chiếc bánh chưng đen.
Nhìn bề ngoài, bánh chưng đen cũng gói bằng lá dong xanh nhưng không có hình vuông như bánh chưng xanh mà hình dạng tròn, dài, gần giống với bánh gù của dân tộc Giáy mà nhiều nơi gọi là bánh chưng tầy. Nguyên liệu làm bánh cũng có nhiều thứ khá đặc biệt mang phong vị vùng cao: lúa nếp nương, thảo quả, thịt lợn, đỗ xanh và đặc biệt là màu đen của bánh được tạo ra từ than gỗ của cây núc nác trên rừng.
 |
Để tạo màu đen cho chiếc bánh thì lấy thân cây núc nác tước vỏ, đốt thành than, giã mịn như bột, trộn lẫn với gạo nếp, đảo đều cho đến khi gạo quyện với bột than thành màu đen. Bánh chưng đen phải được gói thủ công, trước khi luộc bánh, người ta đem ngâm qua nước lạnh một lần, xếp vào nồi đổ nước cho ngập mặt lá, đun khoảng 4 - 5 tiếng thì vớt ra. Giáp Tết, trong cái rét vùng cao, mà ngồi bên nồi bánh chưng sôi sùng sục khói, uống vài ba chén rượu ngô thơm nồng, ôn lại chuyện năm cũ, bàn chuyện năm mới thì vừa ấm cúng và thật thú vị.
Bánh chưng đen ăn trong dịp tết, ngon nhất vẫn là nướng. Bánh cứ để cả lá, đặt lên lớp than hồng, phủ than nóng lên, đến khi lớp lá ngoài cháy hết thì mùi thơm của gạo nếp, của thảo quả, của thịt mỡ lan tỏa trong không khí đánh thức cảm giác muốn thưởng thức của mọi người. Thưởng thức một miếng bánh, cảm nhận được hương vị thật đặc biệt, vị thơm của nếp, vị ngọt, béo của thịt lợn vùng cao, vị của nhân đỗ xanh, vị là lạ của cây rừng... tất cả tạo nên một dư vị không thể nào quên một nét văn hóa ẩm thực đẹp của vùng cao Si Ma Cai.
Người Thái ở Lai Châu cũng làm bánh chưng đen tương tự như người Nùng Si Ma Cai gọi là Khẩu tủm đăm
Ngoài ra, người Tày ở Bắc Sơn , Lạng Sơn cũng coi bánh chưng đen là món không thể thiếu được trong những dịp cỗ bàn, lễ Tết.
Ngay từ tháng 10 âm lịch khi gặt vụ lúa mùa, người Bắc Sơn chọn những cọng rơm nếp, to, mọng, vàng đem về rửa sạch bằng nước khe núi trong vắt. Sau đó phơi khô rồi đốt thành tro, vò mịn, rây lấy phần mịn nhất của tro nếp...
Là chủ nhân của những cánh đồng lúa đặc sản, người Bắc Sơn chọn những giống lúa nếp thơm ngon nhất, sau khi ngâm nước, vo kỹ, vớt ra đem trộn với bột tro sao cho hạt gạo tròn mẩy được bao bọc bởi màu đen tro mịn.
Nhân bánh là đỗ xanh đượm hành, mỡ, hạt tiêu, thịt và được bao bọc bởi lá dong rừng. Chiếc bánh được gói thành hình trụ dài khoảng 30 cm, đường kính độ 7 cm, dùng lạt dài cuốn quanh cho chặt rồi được nấu bằng những cây củi đượm lửa nên có hương vị thơm ngon rất đặc trưng.
Bánh chưng đen được cha truyền, con nối qua nhiều thế hệ. Tết đến, ăn miếng bánh chưng đen, mùi gạo quyện với tro nếp mát, ngọt làm người ăn như thưởng thức được cả mùi cỏ cây, ruộng đồng và đất trời.
Gần 100 trường đại học công bố lịch nghỉ Tết Bính Ngọ: ‘Kỷ lục’ nghỉ tới 43 ngày
Giáo dục - 7 giờ trướcTrong số những trường Đại học đã công bố lịch nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Lạc Hồng đang là trường có kỳ nghỉ dài nhất với 43 ngày.
Hà Nội: Phát hiện cơ sở dùng chất cấm sản xuất 300 tấn giò chả
Pháp luật - 7 giờ trướcCông an TP Hà Nội vừa phát hiện một cơ sở sản xuất, sử dụng hàn the trong chế biến giò chả số lượng lớn ở phố cổ.
Cảnh báo biến tướng của tội phạm 'bắt cóc online'
Pháp luật - 8 giờ trướcTrong năm 2025, toàn TPHCM có 77 vụ "bắt cóc online" nhưng chỉ riêng nửa đầu tháng 1/2026 đã ghi nhận thêm 16 vụ mới, cho thấy loại tội phạm này đang có dấu hiệu gia tăng nhanh, biến tướng phức tạp, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý người dân và trật tự an toàn xã hội, nhất là trong nhóm học sinh, sinh viên.
1/3 người Hàn Quốc sống một mình trong xã hội siêu già
Tiêu điểm - 8 giờ trướcTại Hàn Quốc, ngày càng có nhiều người chọn sống một mình, trong khi nhiều người cao tuổi kêu gọi chính phủ nước này có các giải pháp chăm sóc và hỗ trợ họ kịp thời.
Tử vi tiết lộ những con giáp nam đa tình bậc nhất
Gia đình - 8 giờ trướcGĐXH - Theo tử vi, một số con giáp nam có xu hướng thích chinh phục, dễ rung động trước người khác giới và khó giữ mình trong các mối quan hệ lâu dài. Họ là ai?
Tôi trăn trở việc bán nhà 15 tỷ theo con ra nước ngoài hay cô đơn lúc tuổi già
Tâm sự - 9 giờ trướcKhi con lập gia đình và định cư ở nước ngoài, nó đề nghị tôi bán căn nhà trị giá khoảng 15 tỷ đồng ở Việt Nam để góp tiền mua nhà ở nước ngoài, về già sống cùng con cái thì nó mới yên tâm.
Người tuổi 50 nên ăn gì mỗi ngày? 6 thực phẩm giúp làm chậm lão hóa và phòng bệnh
Sống khỏe - 9 giờ trướcGĐXH - Bước sang tuổi 50, cơ thể bắt đầu đối mặt với nguy cơ lão hóa sớm và nhiều vấn đề sức khỏe nếu chế độ ăn uống không phù hợp. Vậy người tuổi 50 nên ăn gì mỗi ngày để sống khỏe, dẻo dai và phòng bệnh? Dưới đây là 6 loại thực phẩm quen thuộc nhưng mang lại lợi ích lớn, được chuyên gia khuyến nghị nên bổ sung thường xuyên.
Tuổi già mới hiểu: Thứ quyết định hạnh phúc không phải tiền bạc
Gia đình - 9 giờ trướcGĐXH - Bước sang tuổi 60, nhiều người mới giật mình nhận ra: tiền bạc, chức vị từng tự hào hóa ra không quyết định hạnh phúc tuổi già.
Phát hiện và ngăn chặn hơn 3.000 mặt hàng không rõ nguồn gốc trước Tết Bính Ngọ
Bảo vệ người tiêu dùng - 10 giờ trướcGĐXH – Lực lượng chức năng tỉnh Thanh Hóa tạm giữ hơn 3.000 sản phẩm đồ chơi và thực phẩm không rõ nguồn gốc đang chuẩn bị tung ra thị trường dịp Tết Bính Ngọ.
Lào Cai: Thông tin mới về sức khỏe cháu bé trong vụ nghi án mẹ bị sát hại ở Xuân Ái
Đời sống - 10 giờ trướcGĐXH - Sau khi được phát hiện dưới khe ven đồi trong tình trạng bị vùi lấp, cháu bé trong vụ nghi án người mẹ bị sát hại tại xã Xuân Ái, Lào Cai đã được đưa đi cấp cứu và hiện sức khỏe tạm ổn định.
Lịch cúp điện Đồng Tháp (Tiền Giang cũ) tuần này (từ 19 - 25/1/2026): Khu vực dân cư bị mất điện có sự thay đổi bất ngờ
Sản phẩm - Dịch vụGĐXH – Theo thông báo về lịch cúp điện mới nhất của Tổng Công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC), trong tuần các khu dân cư, đơn vị thuộc tỉnh Tiền Giang cũ sẽ có sự thay đổi lớn về thời gian mất điện.
