Hà Nội
23°C / 22-25°C

Hương vị quê nhà: Mùa nấm mối

Thứ bảy, 07:56 27/06/2009

Giadinh.net - Mùa này là mùa nấm mối. Ở những nơi gò cao trong các thửa vườn đã có nấm mọc lai rai. Bọn trẻ háo hức, có đứa đã chuẩn bị sẵn con dao nhỏ hái nấm từ tháng trước.

 
Mùa nấm về rồi qua đi, để lại nhiều kỷ niệm khó quên, sự mong đợi nhổ được nhiều nấm vào mùa sau. Ở Bến Tre, nấm mối có nhiều ở các huyện Châu Thành, Chợ Lách, Giồng Trôm, Mỏ Cày…
 
Loại nấm đặc biệt
 
 
Nấm mối được hình thành từ  meo đặc biệt của một loại mối chuyên sinh ra nấm. Mối này hình thù giống như bọn mối ăn gỗ thông thường nhưng lại làm tổ dưới mặt đất, nơi gò cao. Tổ nấm mối là những mô xốp cỡ chiếc tô. Trong đó có vô số mối gồm: mối "chiến binh" với đôi càng ở miệng sắc to, cắn rất đau; mối thợ chuyên sản sinh meo nấm cùng nhiều mối con… Một gò nấm có vài chục tổ như vậy. Các tổ liên kết nhau bởi những con đường hầm nhỏ. Mối chúa ở tổ trung tâm nơi sâu nhất, chuyên việc sinh sản. Nó to cỡ đầu đũa dài hơn 3cm, thân mềm, màu trắng đục, các chân thoái hóa, di chuyển chậm chạp.
 
Vào mùa nấm mọc, bọn mối thợ lăng xăng tạo meo quanh tổ, chờ ngày nấm rẽ đất mọc lên. Khởi đầu meo phát triển trong tổ thành nhiều mầm nấm trông như những mũi tên trắng xóa, rất đẹp. Những mầm nấm này hút chất dinh dưỡng trong tổ nấm để lớn dần và rẽ đất mọc lên. Các cụ già gọi giai đoạn này là "nấm thâm kim", "nấm nứt đất" chưa thu hái được vì cái nấm còn rất bé. Vài ngày sau, nấm phát triển thành "nấm búp" có hình như cây dù chưa mở lên trông rất hấp dẫn. Sau đó, tán nấm xòe ngang ra nở trọn vẹn gọi là "nấm mở" hoặc "nấm tán dù". Ngày sau, nấm héo úa, hư hoại dần, gọi là "nấm tàn". Nấm tàn người ta không ăn được, nhưng là món ăn khoái khẩu của chính bọn mối tạo ra nó và các loài côn trùng.
 
 
Các gò nấm mọc với chu kỳ một năm khá chính xác. Ví dụ có gò nấm tìm được, nhổ vào ngày rằm năm nay thì đúng ngày ấy năm sau ra đó tìm ắt thấy có nấm.

Niềm vui mùa nấm

Nói về cảm giác của người đi tìm mà bắt gặp gò nấm mối dù ít hay nhiều, thì cái niềm ngất ngây vui sướng tràn đến thật  khó tả. Cứ như là đang đói bụng chợt được mời đi ăn cỗ vậy!

Người ta có những quy ước, ngầm hiểu với nhau về cách thu hái nấm khá tốt đẹp. Ví dụ, một người tìm thấy gò nấm nứt đất ở khu vườn nào đó, nấm còn nhỏ, lấy lá dừa đậy lại đợi nấm lớn mới nhổ. Người khác đi kiếm nấm thấy gò nấm đậy, dù nhiều cách mấy cũng không hái vì biết nấm này "có chủ". Vài hôm sau "người chủ" dẫn cả nhà ra nhổ nấm.
 

Với hương vị đặc thù, nấm mối  đem lại cho con người những món ăn tuyệt hảo mà mỗi năm ta chỉ được thưởng thức vài lần. Trùng hợp với nấm mọc trên gò cao, ở dưới nước có con cá bống trứng sắp vào mùa sinh sản. Bụng mang cặp trứng vàng ươm, cá chạy hàng đàn theo con nước lớn, ròng vào nò, vào lọp. Mùa này, ngày mưa tiết trời mát dịu, mây bay bàng bạc. Trong khung cảnh đó với bữa cơm gia đình có món cá bống trứng và nấm mối búp kho tiêu, ớt ăn với cơm nóng, càng làm cho cảm xúc dưới trời quê thêm sâu nặng.

Ngoài nấm mối kho tiêu với cá bống trứng là món ngon tuyệt, người ta còn chế biến nấm với nhiều món ăn độc đáo khác. Nấm mối nấu canh mỡ, dùng cho cả nấm búp và nấm nở. Nấm um dừa lá cách, dùng cho nấm nở nấu với nước cốt dừa, nêm lá cách. Nấm xào măng tươi (nấm búp) ăn rất giòn thơm. Nấm kho chay với khổ qua, có thể dùng nấm tươi hoặc nấm phơi khô, hoặc dùng nấm búp nhỏ kho với nước tương nêm thêm dầu ăn, tiêu, ớt. Nấm làm nhân đổ bánh xèo, cùng với tôm, thịt. Nấm mối nướng: dùng những tai nấm búp to lớn đặc biệt, nướng lửa than hay nấm xào gan heo, mực, tôm dùng để "lai rai".v.v… Đó là những món ngon, tinh túy, quà tặng đặc biệt của quê hương.

Tư Câu

thuhuyen
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
18 thủ khoa học sinh giỏi quốc gia lộ diện: Trường chuyên giữ vững ngôi đầu

18 thủ khoa học sinh giỏi quốc gia lộ diện: Trường chuyên giữ vững ngôi đầu

Giáo dục - 18 phút trước

Bộ GD&ĐT công bố 18 thủ khoa HSGQG năm học 2025 - 2026 ở 13 môn thi, Hải Phòng và ĐHQG Hà Nội dẫn đầu với mỗi đơn vị có 3 thủ khoa.

Lịch cúp điện Vĩnh Long từ ngày 20 - 25/1/2026: Có sự thay đổi mới trong tuần về khu vực mất điện

Lịch cúp điện Vĩnh Long từ ngày 20 - 25/1/2026: Có sự thay đổi mới trong tuần về khu vực mất điện

Sản phẩm - Dịch vụ - 27 phút trước

GĐXH - Theo thông báo lịch cúp điện của Tổng Công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC), hôm nay đến hết tuần, các khu dân cư và đơn vị thuộc Vĩnh Long sẽ có sự thay đổi mới trong việc cắt điện.

Bí quyết làm món 'sữa trắng' từ cá diếc và củ cải: Thuốc bổ cho dạ dày, cả nhà tấm tắc khen ngon

Bí quyết làm món 'sữa trắng' từ cá diếc và củ cải: Thuốc bổ cho dạ dày, cả nhà tấm tắc khen ngon

Ăn - 32 phút trước

Không cần cao lương mỹ vị, chỉ với những nguyên liệu mộc mạc, rẻ tiền, bạn vẫn có thể tạo ra một bát "canh sữa" trắng trong, ngọt thanh, vừa giúp ấm người lại cực kỳ tốt cho tiêu hóa.

Cuộc sống hôn nhân của Nhã Phương và Trường Giang sau 8 năm về chung nhà

Cuộc sống hôn nhân của Nhã Phương và Trường Giang sau 8 năm về chung nhà

Câu chuyện văn hóa - 39 phút trước

Gần 1 thập kỷ bên nhau, Trường Giang - Nhã Phương vẫn được xem là một trong những "gia đình kiểu mẫu" đáng ngưỡng mộ của showbiz Việt.

Tuổi 37 của Tóc Tiên

Tuổi 37 của Tóc Tiên

Đẹp - 46 phút trước

Từ hình ảnh cô bé tóc xù trong trẻo đến biểu tượng gợi cảm của Vpop, Tóc Tiên ghi dấu ấn bằng hành trình “lột xác” phong cách ấn tượng. Trên sân khấu, nữ ca sĩ bùng nổ với tạo hình quyến rũ, hiện đại, khẳng định cá tính và phong cách thời trang riêng.

Gần 100 trường đại học công bố lịch nghỉ Tết Bính Ngọ: ‘Kỷ lục’ nghỉ tới 43 ngày

Gần 100 trường đại học công bố lịch nghỉ Tết Bính Ngọ: ‘Kỷ lục’ nghỉ tới 43 ngày

Giáo dục - 8 giờ trước

Trong số những trường Đại học đã công bố lịch nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Lạc Hồng đang là trường có kỳ nghỉ dài nhất với 43 ngày.

Hà Nội: Phát hiện cơ sở dùng chất cấm sản xuất 300 tấn giò chả

Hà Nội: Phát hiện cơ sở dùng chất cấm sản xuất 300 tấn giò chả

Pháp luật - 9 giờ trước

Công an TP Hà Nội vừa phát hiện một cơ sở sản xuất, sử dụng hàn the trong chế biến giò chả số lượng lớn ở phố cổ.

Cảnh báo biến tướng của tội phạm 'bắt cóc online'

Cảnh báo biến tướng của tội phạm 'bắt cóc online'

Pháp luật - 10 giờ trước

Trong năm 2025, toàn TPHCM có 77 vụ "bắt cóc online" nhưng chỉ riêng nửa đầu tháng 1/2026 đã ghi nhận thêm 16 vụ mới, cho thấy loại tội phạm này đang có dấu hiệu gia tăng nhanh, biến tướng phức tạp, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý người dân và trật tự an toàn xã hội, nhất là trong nhóm học sinh, sinh viên.

1/3 người Hàn Quốc sống một mình trong xã hội siêu già

1/3 người Hàn Quốc sống một mình trong xã hội siêu già

Tiêu điểm - 10 giờ trước

Tại Hàn Quốc, ngày càng có nhiều người chọn sống một mình, trong khi nhiều người cao tuổi kêu gọi chính phủ nước này có các giải pháp chăm sóc và hỗ trợ họ kịp thời.

Tử vi tiết lộ những con giáp nam đa tình bậc nhất

Tử vi tiết lộ những con giáp nam đa tình bậc nhất

Gia đình - 10 giờ trước

GĐXH - Theo tử vi, một số con giáp nam có xu hướng thích chinh phục, dễ rung động trước người khác giới và khó giữ mình trong các mối quan hệ lâu dài. Họ là ai?

Top