Hà Nội
23°C / 22-25°C

Hương vị quê nhà: Rêu suối Mường Lò, Yên Bái

Thứ ba, 13:18 27/04/2010

Rêu ở Mường Lò dài miên man, dày và xanh êm mát, từ lâu đã trở thành món ăn quý của người Thái, người Mông nơi đây.

Muốn cảm nhận được vị ngon của rêu thì phải ra tận suối hái rêu, thò tay xuống nước cho rêu mơn man, lượn lờ như vũ nữ dưới làn nước trong vắt của ngòi Thia.

Vào ngày Hội Hái rêu, đàn bà con gái Thái tấp nập đua nhau ra suối. Rêu dài miên man, dập dờn trong bụng nước, lúc vớt lên, còn lưu luyến lóng lánh bám nhiểu giọt nước. Các cô gái Thái vắt rêu thành từng nắm, rêu mịn mát, nắm tròn như bột lọc.
 

Hái rêu ngoài suối.

 
Đối với người Thái ở Mường Lò, rêu là món ăn chỉ dành cho khách quý. Nào là rêu nướng, rêu rán, nhưng độc đáo nhất vẫn là món trộn với các loại gia vị rồi đem nướng.

Sau khi làm sạch rêu, người Thái thường trộn hạt sẻn, hạt dổi, hạt mắc khén (những thứ hạt tiêu rừng thú vị) cùng ớt, tỏi, gừng, củ xả, lá chanh, rồi thêm ít thịt mỡ. Dùng lá dong được rửa sạch để gói rêu và gia vị, buộc lạt tre túm hai đầu, bẻ quặt hai mép lá lại thành cái hình khum khum treo trên một thanh nẹp tre. Đem tất cả vùi vào trong tro ấm. Không than, không lửa, cũng không hơ khói. Bao giờ lá dong cháy tý tách, thì lôi thanh tre ra, hơ cả gói rêu nướng trên than hoa.

Gói rêu cùng gia vị.

 
Lá rong cháy đến lớp trong cùng, mỡ và nước xanh thơm mát của rêu suối rỉ ra, thì bày ra đĩa. Khi ăn, mở gói lá dong ra, mùi mắc khén, hạt sẻn và mấy chục thứ gia vị cùng ngạt ngào, riêng có rêu vẫn mát lịm, thanh tao. Món rêu nướng (khay/"cay pho") vừa quyến rũ với nghệ thuật thứ thiệt của gia vị ẩm thực Thái, lại vừa giữ được cái mát lành, thơm thảo, dịu dàng của vị rêu suối. Món "cay pỉnh" còn thú vị hơn: đem nguyên liệu rêu và gia vị gói bằng lá lốt hoặc lá chanh. Kẹp các gói nhỏ trên thanh tre tươi trẻ đôi, nướng giòn. Rêu chín, cho vào rán với mỡ lợn.

Món rêu luộc ăn như rau cũng rất lạ. Rêu rửa sạch, tẽ nhỏ, bỏ vào nước luộc gà luộc vịt, đun chín tới.

Đem bánh rêu đi nướng.

 
Bà con người Thái, người Tày, người Mông còn rán rêu nhắm rượu. Thả vào miệng, chiêu ít rượu, vị rêu tan chảy rất là ảo diệu. Riêng người Tày ở miền Bắc còn làm bánh mọc, với nhân là rêu suối (bà con gọi là quẹ). Bột bánh làm bằng gạo nếp ở dạng già hơn cốm một chút. Món xôi quẹ phổ biến ở nhiều vùng núi cao. Mỗi khi có dịp Lễ Tết, họ băm  nhỏ rêu với thịt gà thịt vịt, cho vào chõ đồ lên như đồ xôi. Ăn béo ngậy, thơm dịu vị rêu suối. Cái món rêu đồ lên với thịt ấy gần gũi, ám ảnh nhiều miền quê sơn cước, suốt nhiều thế kỷ qua.
 
Rêu suối nhiều, nhưng rêu ngon thì ít. Và cái mùa rêu ăn được, ăn thứ thiệt được lại càng ngắn ngủi. Nên bà con vùng cao (những nơi có tục ăn rêu) quý rêu lắm. Khách quý thì mới đãi rêu khô trên gác bếp. Rêu thường được tổ chức ăn vào bữa cơm tối, khi đại gia đình đông đủ. Cô dâu Thái thường coi dành túm rêu nướng cho mẹ chồng những mong tròn vẹn hơn cái đạo dâu con.
Ông Lò Văn Biến, một nghệ nhân nổi tiếng của Mường Lò, cho biết: "Rêu đặc biệt giúp lưu thông khí huyết, giải độc, giải nhiệt và chống cao huyết áp. Tôi cả đời đi khắp Tây Bắc nghiên cứu văn hoá, thấy người xưa truyền lại cái bí quyết này là tha thiết nhất: rêu ăn vào, chống được ngã nước, sốt rét, sơn lam chướng khí, nên những người đi rừng, nhất thiết phải nướng rêu ăn".
 
Theo CATPHCM
thuhuyen
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Danh sách 54 biển số xe máy vi phạm giao thông bị phạt nguội từ 12-15/2/2026 tại Thanh Hóa

Danh sách 54 biển số xe máy vi phạm giao thông bị phạt nguội từ 12-15/2/2026 tại Thanh Hóa

Bảo vệ người tiêu dùng - 1 phút trước

GĐXH - Theo thông tin từ Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Thanh Hóa trong tháng 2, nhiều trường hợp mô tô, xe máy vi phạm giao thông bị phạt nguội trong thời gian từ ngày 12/2/2026 đến ngày 15/2/2026.

Những điều kiêng kỵ ở phòng thờ bạn cần lưu ý

Những điều kiêng kỵ ở phòng thờ bạn cần lưu ý

- 8 phút trước

GĐXH - Quan niệm phong thủy và dân gian cho rằng, việc có một phòng thờ gia tiên linh thiêng theo phong thủy là điều rất quan trọng. Sau đây, bài viết này sẽ chia sẻ những điều dân gian kiêng kỵ ở phòng thờ để bạn có được một phòng thờ ưng ý.

Ngày cưới thành cơn ác mộng khi người yêu cũ của chú rể xuất hiện theo cách này

Ngày cưới thành cơn ác mộng khi người yêu cũ của chú rể xuất hiện theo cách này

Gia đình - 11 phút trước

GĐXH - Đám cưới của một cặp đôi bất ngờ bị gián đoạn bởi sự xuất hiện đầy kịch tính của người yêu cũ chú rể.

Lịch nghỉ hè 2026 chính thức của học sinh 34 tỉnh, thành trên toàn quốc

Lịch nghỉ hè 2026 chính thức của học sinh 34 tỉnh, thành trên toàn quốc

Giáo dục - 12 phút trước

GĐXH - Theo kế hoạch năm học 2025–2026 của Bộ GD&ĐT, đa số các địa phương tổ chức bế giảng năm học trước ngày 31/5 và cho học sinh nghỉ hè bắt đầu từ 1/6.

Minh Kiên vẫn giữ mối quan hệ 'mập mờ' với con gái Thượng tướng

Minh Kiên vẫn giữ mối quan hệ 'mập mờ' với con gái Thượng tướng

Xem - nghe - đọc - 37 phút trước

GĐXH - Lam Anh đã hỏi thẳng về chuyện tình cảm với Trung tá Minh Kiên, nhưng anh vẫn giữ im lặng chưa dám thổ lộ.

Danh tính 2 kẻ cầm đầu đường dây web lậu Xôi Lạc TV

Danh tính 2 kẻ cầm đầu đường dây web lậu Xôi Lạc TV

Pháp luật - 39 phút trước

GĐXH - Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao đã chủ trì, phối hợp Công an tỉnh Hưng Yên triệt phá đường dây web lậu Xôi Lạc TV. Hai đối tượng giữ vai trò chủ mưu, cầm đầu là P.N.D (SN 1979) và N.C.Đ (SN 1993) cùng trú tại Hà Nội.

Top cung hoàng đạo nữ nhạy cảm thái quá: Chuyện nhỏ cũng có thể thành chuyện lớn

Top cung hoàng đạo nữ nhạy cảm thái quá: Chuyện nhỏ cũng có thể thành chuyện lớn

Gia đình - 44 phút trước

GĐXH - Trong 12 cung hoàng đạo, có những cô nàng nổi tiếng vì quá đa cảm, thường xuyên giấu những suy tư trong lòng.

Khi con dâu, con rể thiếu tôn trọng: Đừng vội trở mặt hay lấy lòng, hãy làm ngay 3 việc này để bảo vệ chính mình

Khi con dâu, con rể thiếu tôn trọng: Đừng vội trở mặt hay lấy lòng, hãy làm ngay 3 việc này để bảo vệ chính mình

Gia đình - 56 phút trước

GĐXH - Thực tế tại nhiều gia đình, mối quan hệ giữa người già và con dâu, con rể thường chỉ dừng lại ở sự khách sáo của những người xa lạ. Điều này không hẳn là xấu nếu chúng ta vẫn giữ được sự tôn trọng tối thiểu cho nhau.

Người đàn ông có 3 biểu hiện này: Nghe tưởng bình thường nhưng lấy làm chồng dễ khổ cả đời

Người đàn ông có 3 biểu hiện này: Nghe tưởng bình thường nhưng lấy làm chồng dễ khổ cả đời

Chuyện vợ chồng - 1 giờ trước

GĐXH - Trong tình yêu, không phải biểu hiện nào của đàn ông cũng đáng để bỏ qua. Nhiều chuyên gia cho rằng nếu một người đàn ông thường xuyên có 3 biểu hiện như thiếu trung thực, quá so đo tính toán hoặc nóng nảy khó kiểm soát cảm xúc, phụ nữ nên cân nhắc kỹ trước khi tiến tới hôn nhân.

'Công chúa Pop' Britney Spears bị bắt vì say rượu lái xe

'Công chúa Pop' Britney Spears bị bắt vì say rượu lái xe

Thế giới showbiz - 1 giờ trước

GĐXH - Nữ ca sĩ Britney Spears được mệnh danh "Công chúa Pop" đình đám một thời đã bị bắt vì lái xe trong tình trạng say xỉn.

Top