Hà Nội
23°C / 22-25°C

Hương vị quê nhà: Rêu suối Mường Lò, Yên Bái

Thứ ba, 13:18 27/04/2010

Rêu ở Mường Lò dài miên man, dày và xanh êm mát, từ lâu đã trở thành món ăn quý của người Thái, người Mông nơi đây.

Muốn cảm nhận được vị ngon của rêu thì phải ra tận suối hái rêu, thò tay xuống nước cho rêu mơn man, lượn lờ như vũ nữ dưới làn nước trong vắt của ngòi Thia.

Vào ngày Hội Hái rêu, đàn bà con gái Thái tấp nập đua nhau ra suối. Rêu dài miên man, dập dờn trong bụng nước, lúc vớt lên, còn lưu luyến lóng lánh bám nhiểu giọt nước. Các cô gái Thái vắt rêu thành từng nắm, rêu mịn mát, nắm tròn như bột lọc.
 

Hái rêu ngoài suối.

 
Đối với người Thái ở Mường Lò, rêu là món ăn chỉ dành cho khách quý. Nào là rêu nướng, rêu rán, nhưng độc đáo nhất vẫn là món trộn với các loại gia vị rồi đem nướng.

Sau khi làm sạch rêu, người Thái thường trộn hạt sẻn, hạt dổi, hạt mắc khén (những thứ hạt tiêu rừng thú vị) cùng ớt, tỏi, gừng, củ xả, lá chanh, rồi thêm ít thịt mỡ. Dùng lá dong được rửa sạch để gói rêu và gia vị, buộc lạt tre túm hai đầu, bẻ quặt hai mép lá lại thành cái hình khum khum treo trên một thanh nẹp tre. Đem tất cả vùi vào trong tro ấm. Không than, không lửa, cũng không hơ khói. Bao giờ lá dong cháy tý tách, thì lôi thanh tre ra, hơ cả gói rêu nướng trên than hoa.

Gói rêu cùng gia vị.

 
Lá rong cháy đến lớp trong cùng, mỡ và nước xanh thơm mát của rêu suối rỉ ra, thì bày ra đĩa. Khi ăn, mở gói lá dong ra, mùi mắc khén, hạt sẻn và mấy chục thứ gia vị cùng ngạt ngào, riêng có rêu vẫn mát lịm, thanh tao. Món rêu nướng (khay/"cay pho") vừa quyến rũ với nghệ thuật thứ thiệt của gia vị ẩm thực Thái, lại vừa giữ được cái mát lành, thơm thảo, dịu dàng của vị rêu suối. Món "cay pỉnh" còn thú vị hơn: đem nguyên liệu rêu và gia vị gói bằng lá lốt hoặc lá chanh. Kẹp các gói nhỏ trên thanh tre tươi trẻ đôi, nướng giòn. Rêu chín, cho vào rán với mỡ lợn.

Món rêu luộc ăn như rau cũng rất lạ. Rêu rửa sạch, tẽ nhỏ, bỏ vào nước luộc gà luộc vịt, đun chín tới.

Đem bánh rêu đi nướng.

 
Bà con người Thái, người Tày, người Mông còn rán rêu nhắm rượu. Thả vào miệng, chiêu ít rượu, vị rêu tan chảy rất là ảo diệu. Riêng người Tày ở miền Bắc còn làm bánh mọc, với nhân là rêu suối (bà con gọi là quẹ). Bột bánh làm bằng gạo nếp ở dạng già hơn cốm một chút. Món xôi quẹ phổ biến ở nhiều vùng núi cao. Mỗi khi có dịp Lễ Tết, họ băm  nhỏ rêu với thịt gà thịt vịt, cho vào chõ đồ lên như đồ xôi. Ăn béo ngậy, thơm dịu vị rêu suối. Cái món rêu đồ lên với thịt ấy gần gũi, ám ảnh nhiều miền quê sơn cước, suốt nhiều thế kỷ qua.
 
Rêu suối nhiều, nhưng rêu ngon thì ít. Và cái mùa rêu ăn được, ăn thứ thiệt được lại càng ngắn ngủi. Nên bà con vùng cao (những nơi có tục ăn rêu) quý rêu lắm. Khách quý thì mới đãi rêu khô trên gác bếp. Rêu thường được tổ chức ăn vào bữa cơm tối, khi đại gia đình đông đủ. Cô dâu Thái thường coi dành túm rêu nướng cho mẹ chồng những mong tròn vẹn hơn cái đạo dâu con.
Ông Lò Văn Biến, một nghệ nhân nổi tiếng của Mường Lò, cho biết: "Rêu đặc biệt giúp lưu thông khí huyết, giải độc, giải nhiệt và chống cao huyết áp. Tôi cả đời đi khắp Tây Bắc nghiên cứu văn hoá, thấy người xưa truyền lại cái bí quyết này là tha thiết nhất: rêu ăn vào, chống được ngã nước, sốt rét, sơn lam chướng khí, nên những người đi rừng, nhất thiết phải nướng rêu ăn".
 
Theo CATPHCM
thuhuyen
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Gần 100 trường đại học công bố lịch nghỉ Tết Bính Ngọ: ‘Kỷ lục’ nghỉ tới 43 ngày

Gần 100 trường đại học công bố lịch nghỉ Tết Bính Ngọ: ‘Kỷ lục’ nghỉ tới 43 ngày

Giáo dục - 7 giờ trước

Trong số những trường Đại học đã công bố lịch nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Lạc Hồng đang là trường có kỳ nghỉ dài nhất với 43 ngày.

Hà Nội: Phát hiện cơ sở dùng chất cấm sản xuất 300 tấn giò chả

Hà Nội: Phát hiện cơ sở dùng chất cấm sản xuất 300 tấn giò chả

Pháp luật - 7 giờ trước

Công an TP Hà Nội vừa phát hiện một cơ sở sản xuất, sử dụng hàn the trong chế biến giò chả số lượng lớn ở phố cổ.

Cảnh báo biến tướng của tội phạm 'bắt cóc online'

Cảnh báo biến tướng của tội phạm 'bắt cóc online'

Pháp luật - 8 giờ trước

Trong năm 2025, toàn TPHCM có 77 vụ "bắt cóc online" nhưng chỉ riêng nửa đầu tháng 1/2026 đã ghi nhận thêm 16 vụ mới, cho thấy loại tội phạm này đang có dấu hiệu gia tăng nhanh, biến tướng phức tạp, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý người dân và trật tự an toàn xã hội, nhất là trong nhóm học sinh, sinh viên.

1/3 người Hàn Quốc sống một mình trong xã hội siêu già

1/3 người Hàn Quốc sống một mình trong xã hội siêu già

Tiêu điểm - 8 giờ trước

Tại Hàn Quốc, ngày càng có nhiều người chọn sống một mình, trong khi nhiều người cao tuổi kêu gọi chính phủ nước này có các giải pháp chăm sóc và hỗ trợ họ kịp thời.

Tử vi tiết lộ những con giáp nam đa tình bậc nhất

Tử vi tiết lộ những con giáp nam đa tình bậc nhất

Gia đình - 9 giờ trước

GĐXH - Theo tử vi, một số con giáp nam có xu hướng thích chinh phục, dễ rung động trước người khác giới và khó giữ mình trong các mối quan hệ lâu dài. Họ là ai?

Tôi trăn trở việc bán nhà 15 tỷ theo con ra nước ngoài hay cô đơn lúc tuổi già

Tôi trăn trở việc bán nhà 15 tỷ theo con ra nước ngoài hay cô đơn lúc tuổi già

Tâm sự - 9 giờ trước

Khi con lập gia đình và định cư ở nước ngoài, nó đề nghị tôi bán căn nhà trị giá khoảng 15 tỷ đồng ở Việt Nam để góp tiền mua nhà ở nước ngoài, về già sống cùng con cái thì nó mới yên tâm.

Người tuổi 50 nên ăn gì mỗi ngày? 6 thực phẩm giúp làm chậm lão hóa và phòng bệnh

Người tuổi 50 nên ăn gì mỗi ngày? 6 thực phẩm giúp làm chậm lão hóa và phòng bệnh

Sống khỏe - 9 giờ trước

GĐXH - Bước sang tuổi 50, cơ thể bắt đầu đối mặt với nguy cơ lão hóa sớm và nhiều vấn đề sức khỏe nếu chế độ ăn uống không phù hợp. Vậy người tuổi 50 nên ăn gì mỗi ngày để sống khỏe, dẻo dai và phòng bệnh? Dưới đây là 6 loại thực phẩm quen thuộc nhưng mang lại lợi ích lớn, được chuyên gia khuyến nghị nên bổ sung thường xuyên.

Tuổi già mới hiểu: Thứ quyết định hạnh phúc không phải tiền bạc

Tuổi già mới hiểu: Thứ quyết định hạnh phúc không phải tiền bạc

Gia đình - 9 giờ trước

GĐXH - Bước sang tuổi 60, nhiều người mới giật mình nhận ra: tiền bạc, chức vị từng tự hào hóa ra không quyết định hạnh phúc tuổi già.

Phát hiện và ngăn chặn hơn 3.000 mặt hàng không rõ nguồn gốc trước Tết Bính Ngọ

Phát hiện và ngăn chặn hơn 3.000 mặt hàng không rõ nguồn gốc trước Tết Bính Ngọ

Bảo vệ người tiêu dùng - 10 giờ trước

GĐXH – Lực lượng chức năng tỉnh Thanh Hóa tạm giữ hơn 3.000 sản phẩm đồ chơi và thực phẩm không rõ nguồn gốc đang chuẩn bị tung ra thị trường dịp Tết Bính Ngọ.

Lào Cai: Thông tin mới về sức khỏe cháu bé trong vụ nghi án mẹ bị sát hại ở Xuân Ái

Lào Cai: Thông tin mới về sức khỏe cháu bé trong vụ nghi án mẹ bị sát hại ở Xuân Ái

Đời sống - 10 giờ trước

GĐXH - Sau khi được phát hiện dưới khe ven đồi trong tình trạng bị vùi lấp, cháu bé trong vụ nghi án người mẹ bị sát hại tại xã Xuân Ái, Lào Cai đã được đưa đi cấp cứu và hiện sức khỏe tạm ổn định.

Top