Hà Nội
23°C / 22-25°C

Hương vị quê nhà: Rêu suối Mường Lò, Yên Bái

Thứ ba, 13:18 27/04/2010

Rêu ở Mường Lò dài miên man, dày và xanh êm mát, từ lâu đã trở thành món ăn quý của người Thái, người Mông nơi đây.

Muốn cảm nhận được vị ngon của rêu thì phải ra tận suối hái rêu, thò tay xuống nước cho rêu mơn man, lượn lờ như vũ nữ dưới làn nước trong vắt của ngòi Thia.

Vào ngày Hội Hái rêu, đàn bà con gái Thái tấp nập đua nhau ra suối. Rêu dài miên man, dập dờn trong bụng nước, lúc vớt lên, còn lưu luyến lóng lánh bám nhiểu giọt nước. Các cô gái Thái vắt rêu thành từng nắm, rêu mịn mát, nắm tròn như bột lọc.
 

Hái rêu ngoài suối.

 
Đối với người Thái ở Mường Lò, rêu là món ăn chỉ dành cho khách quý. Nào là rêu nướng, rêu rán, nhưng độc đáo nhất vẫn là món trộn với các loại gia vị rồi đem nướng.

Sau khi làm sạch rêu, người Thái thường trộn hạt sẻn, hạt dổi, hạt mắc khén (những thứ hạt tiêu rừng thú vị) cùng ớt, tỏi, gừng, củ xả, lá chanh, rồi thêm ít thịt mỡ. Dùng lá dong được rửa sạch để gói rêu và gia vị, buộc lạt tre túm hai đầu, bẻ quặt hai mép lá lại thành cái hình khum khum treo trên một thanh nẹp tre. Đem tất cả vùi vào trong tro ấm. Không than, không lửa, cũng không hơ khói. Bao giờ lá dong cháy tý tách, thì lôi thanh tre ra, hơ cả gói rêu nướng trên than hoa.

Gói rêu cùng gia vị.

 
Lá rong cháy đến lớp trong cùng, mỡ và nước xanh thơm mát của rêu suối rỉ ra, thì bày ra đĩa. Khi ăn, mở gói lá dong ra, mùi mắc khén, hạt sẻn và mấy chục thứ gia vị cùng ngạt ngào, riêng có rêu vẫn mát lịm, thanh tao. Món rêu nướng (khay/"cay pho") vừa quyến rũ với nghệ thuật thứ thiệt của gia vị ẩm thực Thái, lại vừa giữ được cái mát lành, thơm thảo, dịu dàng của vị rêu suối. Món "cay pỉnh" còn thú vị hơn: đem nguyên liệu rêu và gia vị gói bằng lá lốt hoặc lá chanh. Kẹp các gói nhỏ trên thanh tre tươi trẻ đôi, nướng giòn. Rêu chín, cho vào rán với mỡ lợn.

Món rêu luộc ăn như rau cũng rất lạ. Rêu rửa sạch, tẽ nhỏ, bỏ vào nước luộc gà luộc vịt, đun chín tới.

Đem bánh rêu đi nướng.

 
Bà con người Thái, người Tày, người Mông còn rán rêu nhắm rượu. Thả vào miệng, chiêu ít rượu, vị rêu tan chảy rất là ảo diệu. Riêng người Tày ở miền Bắc còn làm bánh mọc, với nhân là rêu suối (bà con gọi là quẹ). Bột bánh làm bằng gạo nếp ở dạng già hơn cốm một chút. Món xôi quẹ phổ biến ở nhiều vùng núi cao. Mỗi khi có dịp Lễ Tết, họ băm  nhỏ rêu với thịt gà thịt vịt, cho vào chõ đồ lên như đồ xôi. Ăn béo ngậy, thơm dịu vị rêu suối. Cái món rêu đồ lên với thịt ấy gần gũi, ám ảnh nhiều miền quê sơn cước, suốt nhiều thế kỷ qua.
 
Rêu suối nhiều, nhưng rêu ngon thì ít. Và cái mùa rêu ăn được, ăn thứ thiệt được lại càng ngắn ngủi. Nên bà con vùng cao (những nơi có tục ăn rêu) quý rêu lắm. Khách quý thì mới đãi rêu khô trên gác bếp. Rêu thường được tổ chức ăn vào bữa cơm tối, khi đại gia đình đông đủ. Cô dâu Thái thường coi dành túm rêu nướng cho mẹ chồng những mong tròn vẹn hơn cái đạo dâu con.
Ông Lò Văn Biến, một nghệ nhân nổi tiếng của Mường Lò, cho biết: "Rêu đặc biệt giúp lưu thông khí huyết, giải độc, giải nhiệt và chống cao huyết áp. Tôi cả đời đi khắp Tây Bắc nghiên cứu văn hoá, thấy người xưa truyền lại cái bí quyết này là tha thiết nhất: rêu ăn vào, chống được ngã nước, sốt rét, sơn lam chướng khí, nên những người đi rừng, nhất thiết phải nướng rêu ăn".
 
Theo CATPHCM
thuhuyen
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Mộ cổ 700 năm khắc tên 4 chữ “Tề Thiên Đại Thánh”: Bên dưới là ai?

Mộ cổ 700 năm khắc tên 4 chữ “Tề Thiên Đại Thánh”: Bên dưới là ai?

Chuyện đó đây - 1 giờ trước

Một trong những khám phá gây tranh cãi nhất chính là một thanh gậy sắt dài hơn 7 mét, được làm từ sắt nguyên chất, nằm im lìm dưới lớp bụi thời gian.

'Đừng đợi mất rồi mới tiếc': Lời gan ruột của cụ ông 91 tuổi khiến ai đang có gia đình cũng phải giật mình

'Đừng đợi mất rồi mới tiếc': Lời gan ruột của cụ ông 91 tuổi khiến ai đang có gia đình cũng phải giật mình

Tâm sự - 1 giờ trước

GĐXH - Những lời này có thể khiến người trẻ mủi lòng, có thể nghe hơi "chát", nhưng khi các bạn bằng tuổi tôi, các bạn sẽ hiểu: Đó chính là chân tướng của cuộc đời.

Bạn không thiếu may mắn, bạn chỉ đang không đi đúng con đường này

Bạn không thiếu may mắn, bạn chỉ đang không đi đúng con đường này

Nuôi dạy con - 1 giờ trước

GĐXH - Nhiều người nghĩ vận may là ngẫu nhiên, nhưng thực tế lại đến từ cách bạn sống mỗi ngày. 5 con đường này có thể thay đổi hoàn toàn cuộc sống của bạn.

Diễn viên phim Sex Education nhan sắc nóng bỏng ở tuổi 28

Diễn viên phim Sex Education nhan sắc nóng bỏng ở tuổi 28

Giải trí - 1 giờ trước

GĐXH - Diễn viên Mimi Keene phim "Sex Education" sở hữu vẻ đẹp ấn tượng, nóng bỏng ở cả trong phim lẫn ngoài đời.

Quảng Ninh phấn đấu cho sự phát triển toàn diện của trẻ em

Quảng Ninh phấn đấu cho sự phát triển toàn diện của trẻ em

Dân số và phát triển - 1 giờ trước

GĐXH - Năm 2026, tỉnh Quảng Ninh đặt mục tiêu nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em, với hàng loạt chỉ tiêu cụ thể và giải pháp đồng bộ, hướng tới xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh, đảm bảo mọi trẻ em đều được phát triển toàn diện.

Tuổi già vẫn đi làm đưa con 27 triệu mỗi tháng, cụ bà nhận lại nỗi tủi thân khó nói

Tuổi già vẫn đi làm đưa con 27 triệu mỗi tháng, cụ bà nhận lại nỗi tủi thân khó nói

Gia đình - 1 giờ trước

GĐXH - Cuộc sống tuổi già vốn dĩ là quãng thời gian an nhàn, nhưng không ít người lại phải đối mặt với những mâu thuẫn âm ỉ trong gia đình.

Triệt phá đường dây đánh bạc qua trang "QQ88", khởi tố 11 đối tượng

Triệt phá đường dây đánh bạc qua trang "QQ88", khởi tố 11 đối tượng

Pháp luật - 2 giờ trước

GĐXH - Cơ quan Công an xác định, Tùng, Hà, Thành cho các đối tượng tại Campuchia thuê tài khoản ngân hàng cá nhân để sử dụng vào mục đích tổ chức đánh bạc, đánh bạc trên trang cá cược trực tuyến “QQ88” và được hưởng 381 triệu đồng.

Hiện trạng dự án mở rộng đường hơn 3.300 tỷ vừa được Chủ tịch Hà Nội 'thúc' tiến độ

Hiện trạng dự án mở rộng đường hơn 3.300 tỷ vừa được Chủ tịch Hà Nội 'thúc' tiến độ

Đời sống - 2 giờ trước

GĐXH - Với tổng mức đầu tư hơn 3.377 tỷ đồng, dự án nâng cấp và mở rộng đường 70 (đoạn từ Trịnh Văn Bô đến hết địa phận quận Nam Từ Liêm cũ) được kỳ vọng là "mạch máu" giao thông quan trọng giải tỏa áp lực cho khu vực phía Tây Hà Nội.

Khám phá tử vi tháng 3 âm lịch 2026 cho con giáp Mão

Khám phá tử vi tháng 3 âm lịch 2026 cho con giáp Mão

Đời sống - 2 giờ trước

GĐXH – Theo dự báo tử vi tháng 3 âm lịch 2026 mang đến cho tuổi Mão một bức tranh tử vi nhiều màu sắc với sự đan xen giữa hung và cát. Cùng khám phá để không bỏ lỡ những điều tốt đẹp đang chờ đón bạn.

4/9 vụ cháy bắt nguồn từ sai lầm 'chết người' này khi dùng nồi chiên không dầu

4/9 vụ cháy bắt nguồn từ sai lầm 'chết người' này khi dùng nồi chiên không dầu

Ăn - 2 giờ trước

GĐXH - Nồi chiên không dầu từ lâu đã trở thành thiết bị “quốc dân” trong căn bếp hiện đại nhờ sự tiện lợi và khả năng giảm dầu mỡ. Tuy nhiên, đằng sau sự phổ biến ấy là những nguy cơ cháy nổ không phải ai cũng nhận ra. Một cảnh báo mới từ lực lượng cứu hỏa Anh đang khiến nhiều người phải nhìn lại thói quen sử dụng thiết bị quen thuộc này mỗi ngày.

Top