Huyền thoại trượt băng nghệ thuật Nga và bí quyết sống sót sau sự phản bội

Cặp vợ chồng Rodnina – Zaitsev là niềm tự hào của đất nước Xô viết trong thập niên 1970. Họ không chỉ đoạt các huy chương vàng, mà giành chiến thắng trong những điều kiện thi đấu khắc nghiệt nhất. Tại giải vô địch thế giới ở Bratislava năm 1973, nhạc đột nhiên tắt giữa bài thi, nhưng họ đã biểu diễn tuyệt vời cho đến tận động tác cuối cùng của bài thi, khiến toàn bộ khán phòng đã đứng dậy vỗ tay hồi lâu.

Rodnina bị chấn thương nặng, nhưng chị vẫn bước ra sân băng với nụ cười rạng rỡ trên môi. Xung đột với huấn luyện viên, với người chồng đồng thời cũng là bạn diễn, nhưng chị đã vượt qua tất cả. Chị không lướt đi trong cuộc sống như trên sân băng, mà đấu tranh với nó và vượt qua mọi rào cản và thử thách để thực sự trở thành nữ hoàng huyền thoại trong lịch sử trượt băng nghệ thuật Nga.

Từ chối căn hộ

Bạn thi đấu đầu tiên của Rodnina là VĐV nam Aleksei Ulanov. Sau chiến thắng của họ tại giải vô địch thế giới ở Colorado-Springs (Mỹ) năm 1969. Dư luận yêu quý họ đến nỗi coi họ là vợ chồng. Giới trượt băng kháo rằng hai người có tình ý với nhau, thậm chí HLV Stanisla Zhuk còn yêu cầu hai người đăng ký kết hôn để xây dựng hình ảnh. Nhưng Rodnina nhất định không chịu.

Chị không thấy ở Ulanov một người chồng, nếu kết hôn vì lợi lộc thì chị không muốn. Thế nên khi Nguyên soái Andrey Grechko, Bộ trưởng Quốc phòng Liên Xô,  Ủy viên Bộ Chính trị Đảng CS Liên Xô mời các VĐV trượt băng nghệ thuật đến thăm,  nói với chị: “Irina này, đây là chìa khóa căn hộ 3 phòng ở trung tâm Moskva, cô hãy kết hôn với Aleksei và dọn đến đó ở”, chị đã trả lời: “Cảm ơn ông, tôi muốn dạo chơi thêm một thời gian nữa”. Grechko cất chìa khóa vào tủ: “Thế thì cô cứ tiếp tục dạo chơi đi, Irina”.

Rodnina có những nguyên tắc sống mà chị tôn trọng suốt đời. Sau khi Ulanov tìm được người yêu mới là VĐV trượt băng Smirnova, hai người thôi không thi đấu cùng nhau nữa.

- Tại giải vô địch thế giới ở Calgary (Canada) năm 1972, Ulanov tuyên bố sẽ thi đấu với người khác. Tức là chị phải xây dựng cuộc sống của mình lại từ đầu…

- Không, chính tôi đã nói 1972 là năm cuối cùng chúng tôi thi đấu cùng nhau.  Lúc đó tôi nghĩ thể thao thế là đủ. Tôi muốn chấm dứt tại Thế vận hội Sapporo (Nhật Bản). Chấn thương bắt đầu xuất hiện. Hơn nữa cặp đôi này không có triển vọng phát triển.

- Bắt đầu với bạn diễn mới là Zaitsev có phức tạp không?

- Bắt đầu một cái mới luôn phức tạp.

- Phụ nữ thường trông cậy vào bờ vai vững chắc của đàn ông…

-  Số tôi thế nào mà suốt đời đàn ông luôn đứng sau. Khi tôi đặt cho mình mục đích nào đó, tôi luôn phải trông cậy vào sức lực của mình. Nếu tin tưởng vào ai đó, thì thường không thu lại được gì.

- Khi chị và Zaitsev bước lên bục vinh quang tại giải vô địch thế giới cao hơn cặp đôi của Ulanov một bậc, chị có cảm thấy đã chiến thắng họ không?

- Tôi không đặt mục tiêu phải thắng ai đó mà đặt mục đích thắng chính bản thân mình. Tôi thắng chính tôi, tức là thắng cuộc sống.

... Sau khi rời khỏi sân băng, Rodnina trở thành huấn luyện viên và cố gắng giúp chồng (Zaitsev) có sự nghiệp. Ông Piseev, một quan chức thể thao, kể lại, chị đã thuyết phục Chủ tịch Uỷ ban Thể thao khi đó là ông Pavkov bố trí cho chồng một vị trí tại Ủy ban.

Do không có kinh nghiệm, nên khi được giao vị trí Phó Vụ trưởng Vụ các môn thể thao mùa đông,  Zaitsev đã không kiểm soát được tình hình. Khi ông Pavlov bị mất ghế, thì Zaitsev cũng bị mất việc.

Có thể, đó cũng chính là cú hích khiến quan hệ trong gia đình Rodnina – Zaitsev căng thẳng.

- Rời khỏi sân băng, chị thì tìm được chỗ đứng, còn chồng thì không. Đó có phải là nguyên nhân rạn nứt?

- Cả hai chúng tôi đều là vận động viên, nên phải thay đổi cách sống. Tất nhiên, mỗi người có con đường riêng, nên đã xuất hiện những sự khác biệt trong tính cách, quan niệm sống… Tôi biết tôi muốn cái gì, còn anh ấy thì không. Chúng tôi cố gắng làm rõ với nhau, nhưng cả hai đều hiểu rằng, nên chia tay thì tốt hơn. Và chúng tôi chia tay, mặc dù con trai tôi lúc đó đang lớn.  

- Đàn ông không thích phụ nữ thành công hơn họ?

- Chẳng nhẽ vì thế mà tôi phải hủy hoại cuộc sống của tôi? Thế nên hoặc phải đào tạo lại đàn ông, hoặc đó là người mà ta không nên giữ lại bên mình.

Cuộc hôn nhân thứ hai

Một thời gian sau khi chia tay với Zaitsev, Rodnina làm quen với một doanh nhân từ Dnepropetrovsk. Anh là người hâm mộ chị rồi trở thành chồng thứ hai của chị.

Năm 1986, cô con gái Alena của chị chào đời. Nghỉ sinh xong, chị không được nhận trở lại công việc huấn luyện viên nên đành chịu cảnh thất nghiệp một thời gian. Năm 1990, chị cùng chồng và 2 con chuyển sang Mỹ. Họ sống trong cảnh tạm bợ. Cho đến khi mua được nhà, thì Rodnina buộc phải sống một mình. Chồng chị đã bỏ đi với… một người bạn thân của chị.

- Điều gì mà chị không bao giờ chấp nhận trong đời?

- Sự phản bội. Tôi là người rất chung thủy và trung thành.

- Tại sao chị chung thủy thế mà lại quyết định chia tay với người mình yêu?

- Tôi có những nguyên tắc. Tôi không bao giờ cho phép ai xúc phạm hay coi thường tôi.

- Theo chị thì  mất cái gì phức tạp hơn: công việc, sự nghiệp hay đàn ông?

-  Cứ nói đến mất mát là thấy đau. Cái nào đau hơn thì mỗi người mỗi khác. Tôi thường đau khi mất những kế hoạch, những ước mơ không thực hiện được. Tôi hiểu ra điều chủ yếu là không được chấm dứt những khát vọng của mình, không được mất niềm tin vào mình, vào sức lực của mình.

- Chị đã sang Mỹ làm việc. Tại sao chị lại quay lại tổ quốc để thêm một lần nữa bắt đầu lại từ đầu?

- Hợp đồng của tôi ở Mỹ chỉ có 2 năm, thế mà tôi phải sống ở đó 10 năm. Ở đó không có môi trường của mình, không có tiếng nói, văn hóa của mình, cứ triền miên phải chịu đựng. Đơn giản đó không phải là đất nước của tôi, xã hội của tôi.

Thành tựu lớn

- Chiến thắng lớn nhất của chị là gì?

- Là các con tôi. Tôi có cảm giác phụ nữ nhìn thấy ở con cái không chỉ là sự tiếp nối của mình , mà là sự tiếp nối mối quan tâm của mình đối với cuộc sống. Khi nảy sinh vấn đề, tiếp tục tập luyện hay nghỉ sinh em bé, tôi không bao giờ lựa chọn mà ngay lập tức vì lợi ích của con.

- Điều gì làm cho chị vui ngày hôm nay?

- Thời tiết, cuộc sống. Tôi thích thú quan sát các con tôi, cháu tôi lớn lên. Tôi là nghị sĩ, công việc nhiều. Đất nước thay đổi, mình phải học nhiều hơn. Tôi quan tâm tới bạn bè, bảo tàng, nhà hát.

- Hành động thiếu thận trọng nhất cuộc đời chị là gì?

- Hồi 5 tuổi, tôi bỏ nhà ra đi. Một chú công an đã đưa tôi trở về nhà.

- Nguyên nhân bỏ đi là gì?

- Tôi bị xúc phạm. Tôi không được ngồi ăn chung với gia đình mà phải ngồi ăn riêng.

- Câu nói nào chị hay nhắc đi nhắc lại?

- Tất cả ở phía trước!

Phúc Thịnh dịch từ Комсомольская Правда