Mảnh “hành tinh đã mất” rơi xuống sa mạc Sahara

Hệ Mặt Trời sơ khai không phải có 8 hành tinh như ngày nay, mà bắt đầu với một loại hành tinh sơ khai nhỏ bé hơn, tạm gọi là "tiền hành tinh". Bằng chứng về một thiên thể như vậy đã rơi xuống sa mạc Sahara, theo một nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học Earth and Planetary Science Letters.

Theo Sci-News, mảnh hành tinh sơ khai đó là Northwest Africa (NWA) 12774, một thiên thạch angrite quý hiếm.

Trước đây, các nhà khoa học cho rằng thiên thạch nhóm angrite có nguồn gốc từ các tiểu hành tinh có bán kính dưới 200 km, vì chúng chứa rất ít silicon dioxide, là thành phần chính cấu tạo nên các hành tinh đá như Trái Đất hay Sao Hỏa.

Tuy nhiên nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi tiến sĩ Aaron Bell từ Đại học Colorado Boulder (Mỹ) đã phát hiện ra khoáng chất clinopyroxene giàu nhôm bên trong NWA 12774.

Tinh thể tinh vi này đòi hỏi áp suất môi trường tối thiểu là 17,5 kilobar, gấp 17,5 lần áp suất ở đáy rãnh Mariana, nơi sâu nhất thế giới.

Áp suất khủng khiếp như thế không thể tồn tại trong lòng một tiểu hành tinh bé nhỏ.

Hơn nữa, các cạnh tinh thể bên trong NWA 12774 vẫn còn rất sắc nhọn và giữ nguyên mô hình hóa học mỏng manh. Nếu nằm ở quá sâu trong lõi, sức nóng và áp suất liên tục sẽ xóa sạch các vết tích này. Điều này chứng tỏ viên đá được hình thành ở tầng nông sát bề mặt của thiên thạch mẹ.

Kết hợp các yếu tố này, nhóm nghiên cứu ước tính thiên thể mẹ của NWA 12774 phải có bán kính lên đến 1.800 km, tức lớn hơn Mặt Trăng một chút và lớn hơn nhiều so với Sao Diêm Vương.

Hơn nữa, khối đá này ước tính tới 4,56 tỉ tuổi, tức già hơn cả Trái Đất 4,54 tỉ tuổi.

Vì vậy, một tiền hành tinh là đáp án khả dĩ nhất khi bàn về thiên thể mẹ của NWA 12774. Không chỉ vậy, kích thước đó cho thấy nó đã là một tiền hành tinh "cao cấp", tức hình thành từ nhiều thế hệ tiền hành tinh nhỏ hơn đã tan vỡ, suýt nữa thì có cơ hội thành một hành tinh thực sự.

“Hiện vẫn chưa rõ nguyên nhân dẫn đến sự kết thúc của hành tinh sơ khai này. Một khả năng là một sự kiện thảm khốc trong hệ Mặt Trời sơ khai đã phá hủy nó, và các mảnh vỡ của nó sau này trở thành vật liệu cấu tạo nên các hành tinh đất đá khác, bao gồm cả Trái Đất" - các tác giả cho biết.

Bên cạnh đó, các vật liệu cấu thành nên thiên thể mẹ của thiên thạch về cơ bản khác với các thành phần của Trái Đất và Sao Hỏa, cho thấy một con đường tiến hóa riêng biệt và độc lập trong quá trình hình thành hành tinh ở giai đoạn đầu lịch sử Thái Dương hệ.