Hà Nội
23°C / 22-25°C

Mèo có hơn thỏ?

Thứ năm, 13:19 03/02/2011

GiadinhNet - Câu chuyện dân gian Trung Quốc đã từng cân nhắc rất kĩ giữa mèo và thỏ khi quyết định đưa con vật nào vào hệ thống can chi.

Mặc dù trong hệ can chi được cho là xuất phát từ Trung Quốc không có năm Mão (tức năm con Mèo), và hệ can chi của Nhật Bản, Hàn Quốc cũng không có năm Mèo, nhưng khi sang đến Việt Nam, năm con Thỏ đã được người Việt thay thế bằng năm Mèo.
 
Lận đận mèo đi thi

Vì sao mèo lại ghét chuột đến vậy? Dân gian Trung Quốc có một câu chuyện mà giờ đây không nhiều người biết đến, trong đó, có một hướng lý giải vô cùng đáng yêu về mối thù sâu nặng giữa mèo và chuột.
 

Trước đây, khi Ngọc hoàng vẫn còn chưa quyết định 12 con vật nào sẽ được hân hạnh làm đại diện cho vòng quay 12 con Giáp, chuột và mèo vẫn còn là bè bạn. Cho đến một ngày, con mèo, vì ngủ lười mà bị mất cơ hội thăng tiến trong xã hội, con chuột vì ích kỉ đã phải mang họa truyền đời bị mèo rượt bắt.

Chuyện kể rằng khi trời đất đã bắt đầu đi vào ổn định, Ngọc Hoàng tính chuyện mở cuộc thi để chọn các con vật cho vòng quay12 năm. Ngài bèn cho phát giấy mời đi khắp muông thú, kể cả thú đã được thuần hóa và những loài hoang dã.
 

Mèo được người Việt trân trọng nhiều nhất về công năng bắt chuột. Mặc dù đồi núi của chúng ta nhiều nhưng dân cư lại tập trung chủ yếu ở vùng đồng bằng và con mèo lại vô cùng giỏi giang trong việc bảo vệ cho những cót thóc vùng nông nghiệp tiểu nông được an toàn.

Khi đó mèo và chuột vẫn còn thân ái lắm, có hội hè gì cũng rủ nhau đi cùng. Chúng thỏa thuận rằng sẽ cùng nhau đi dự thi để tranh chức 12 con Giáp.

Cả hai lo nghĩ ngày đêm luyện tài luyện sức. Tuy nhiên, mèo chuyện gì cũng có thể làm, duy có việc ngủ là không thể nào nhịn được, mặc dù nhà trên nhà dưới thênh thang, mèo chỉ thích nhất nơi bếp núc, cứ đi qua cửa bếp là mèo không cưỡng lại được ý muốn được vào nằm cuộn trên tro ấm để ngủ.

Đến ngày đi thi, dù đã cố căng mắt ra nhưng đến trước lúc lên đường mèo vẫn ngủ quên mất. Dù đã có hẹn ước nhưng khi đi qua, thấy mèo đang ngủ chuột cũng không đánh thức bạn. Con chuột khôn ranh và không quân tử nghĩ bụng, thế này càng tốt, mình bớt đi một đối thủ. Nó tự nhủ rồi nghĩ đến những cái nanh vuốt và đôi mắt như có thể thôi miên của mèo và quyết định rằng đối thủ này quá mạnh. Thế là chuột lên đường một mình mà không biết rằng dù hôm đó nó được hưởng trọn vẹn niềm vui thi đỗ nhưng suốt quãng đời còn lại không một phút nào được yên thân.

Trong cuộc thi lịch sử ngày hôm đó, có 12 con vật được Ngọc Hoàng chọn làm con Giáp, gồm có Chuột, Trâu, Hổ, Thỏ, Rồng, Rắn, Ngựa, Dê, Khỉ, Gà, Chó, Lợn. Các con vật được lựa chọn hân hoan ra về với những trọng trách mới được giao.

Tuy nhiên, chuột, người bạn ích kỉ chẳng sung sướng được bao lâu vì bạn mèo, với nỗi căm giận sâu sắc đang đợi nó ngay trước cửa nhà và không một lời đưa đẩy, xông vào xé xác chuột. Từ đó, mèo truyền đời con cháu cứ hễ nhìn thấy chuột là giết không tha. Cũng có một vài con mèo không đoái hoài đến những con chuột trù vì nó quá hôi nhưng nhìn chung, mèo luôn coi chuột là kẻ thù không đội trời chung.

Tại sao người Việt chọn mèo thay thỏ?

Câu chuyện dân gian này cho thấy Trung Quốc cũng đã từng cân nhắc rất kĩ lựa chọn giữa mèo và thỏ khi quyết định đưa con vật nào vào hệ thống can chi. Tuy nhiên, với mảnh đất đại lục núi rừng rộng lớn, so với mèo, thỏ vẫn chiếm một vị trí quan trọng hơn trong cuộc sống con người mặc dù cả hai con vật đều mang những tính âm giống nhau.
 

Nhưng dù đã quyết định chọn thỏ làm con giáp thứ tư, người Trung Quốc vẫn có phần luyến tiếc con mèo. Tuy nhiên, hệ thống can chi và âm dương ngũ hành ra đời trước khi có lịch pháp và chữ Hán đã ghi lại sự lựa chọn đầu tiên của người Trung Hoa và do đó, họ không sửa chữ, cũng như sửa đổi một mắt xích trong can chi nữa.
 
Nhật Bản và Hàn Quốc cũng đồng ý với lựa chọn này khi tiếp nhận nền văn hiến can chi của Trung Quốc, duy chỉ có Việt Nam vẫn quyết định chọn mèo làm con giáp thứ tư trong bảng can chi. Điều này cho thấy mèo có một ảnh hưởng đặc biệt quan trọng trong đời sống của người Việt.
Hơn nữa, hệ can chi vào Việt Nam khá muộn và người Việt, phần vì hiểu rằng mèo là một đối trọng của thỏ trong cân nhắc về con giáp thứ tư, phần vì đối với người Việt, con mèo thân thiết hơn con thỏ, mang nhiều lợi ích trong cuộc sống hơn thỏ nên đã quyết định loại thỏ ra và đưa mèo vào vị trí thứ tư trong 12 con giáp.

Điều nữa khiến mèo đối với người Việt quan trọng là dù vốn nổi tiếng là loài sống cô đơn và kiêu sa nhưng mặt khác, đối với con người, mèo lại ấm áp và nũng nịu. Đặc tính này khiến cho mèo và người người vô thức gắn kết với nhau, như một sự cần thiết nào đó mà nếu một ngôi nhà không có mèo, bỗng có vẻ trở nên quạnh quẽ. Người Việt nuôi mèo với mục đích tối thượng là để bắt chuột và mặc dù họ chưa bao giờ khai thác tối đa tình bạn với con vật này, mèo vẫn là một yếu tố quan trọng giúp cho sự cô đơn của con người bớt khắc nghiệt.

Là một nước nông nghiệp nhỏ nên đối với người Việt, tính linh hoạt trong giao tế rất cần thiết.Loài mèo tuy nhỏ bé nhưng sự linh hoạt và mềm dẻo của nó khiến cho sự sinh tồn của nó được đảm bảo một cách chắc chắn, và đây cũng là một lý do khác khiến người Việt trân trọng đưa vào hệ thống can chi. Họ cho rằng, với đặc tính này, con mèo thậm chí còn mạnh mẽ hơn loài hổ. Bức tranh "Đám cưới chuột" cũng tận dụng đặc tính này của mèo để mô tả tính cộng sinh trong đời sống đa dạng sinh học.

Ngoài vị trí thứ tư trong can chi, với những năng lực đặc biệt và bí ẩn của mình, mèo còn chiếm nhiều vị trí trong tín ngưỡng và tôn giáo Việt Nam. Dịp Tết âm lịch này, trong khi người Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật bản hân hoan chào mừng năm con Thỏ thì Việt Nam sẽ riêng biệt tôn vinh con mèo, con vật mềm mại của nhiều cá tính Việt.
 
TS. Cung Khắc Lược
lehuong
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Hi hữu: Người phụ nữ 61 tuổi ở Lâm Đồng bị ong kẹt trong mắt hơn 24 giờ

Hi hữu: Người phụ nữ 61 tuổi ở Lâm Đồng bị ong kẹt trong mắt hơn 24 giờ

Y tế - 10 phút trước

GĐXH - Bệnh viện đã tiếp nhận và xử trí kịp thời một trường hợp côn trùng kẹt lại trong mắt bệnh nhân suốt hơn một ngày gây phù nề và ảnh hưởng đến thị lực.

Con trai MC Hạnh Phúc tiếp tục gây chú ý

Con trai MC Hạnh Phúc tiếp tục gây chú ý

Giải trí - 11 phút trước

GĐXH - MC Hạnh Phúc khiến fan thích thú khi chia sẻ bộ ảnh "còn xuân" của cả gia đình. Đặc biệt, bé Trứng và bé Voi gây ấn tượng với vẻ dễ thương trong tà áo dài.

Nam sinh lớp 9 của Việt Nam được Tổng thống Timor-Leste mời thăm và diễn thuyết: Làm thế nào để trở thành người truyền cảm hứng?

Nam sinh lớp 9 của Việt Nam được Tổng thống Timor-Leste mời thăm và diễn thuyết: Làm thế nào để trở thành người truyền cảm hứng?

Giáo dục - 52 phút trước

GĐXH - Trở thành một diễn giả ở độ tuổi học sinh là một hành trình thú vị, giúp bạn rèn luyện tư duy phản biện, sự tự tin và khả năng tạo ảnh hưởng. Để trở thành người truyền cảm hứng cần những gì?

Truy tố 'cô tiên từ thiện' Trúc Phương, ca sĩ Chi Dân, người mẫu An Tây

Truy tố 'cô tiên từ thiện' Trúc Phương, ca sĩ Chi Dân, người mẫu An Tây

Pháp luật - 56 phút trước

GĐXH - Viện KSND TP.HCM truy tố Nguyễn Đỗ Trúc Phương, ca sĩ Chi Dân, người mẫu An Tây trong chuyên án VN10 về các tội liên quan ma túy.

Loại rau rẻ tiền đang bán đầy chợ, người Việt nên ăn để kéo dài tuổi thọ

Loại rau rẻ tiền đang bán đầy chợ, người Việt nên ăn để kéo dài tuổi thọ

Sống khỏe - 1 giờ trước

GĐXH - Rau cải cúc còn được ví như “rau hoàng đế” nhờ giá trị dinh dưỡng cao và nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, không phải ai cũng nên sử dụng loại rau này.

Vầng Trăng Khuyết phát động Tháng Nội Lực 2026: Đánh thức nghị lực của những phận đời khó khăn

Vầng Trăng Khuyết phát động Tháng Nội Lực 2026: Đánh thức nghị lực của những phận đời khó khăn

Xã hội - 1 giờ trước

Chương trình "Tháng Nội Lực 2026" diễn ra từ ngày 01/04 đến 30/04/2026, với mục tiêu khơi dậy khả năng tự lập và xây dựng các mô hình sinh kế nhỏ cho những người yếu thế đang được chăm sóc tại các cơ sở của Vầng Trăng Khuyết.

Vì sao hôn nhân trung niên dễ 'lệch nhịp'?

Vì sao hôn nhân trung niên dễ 'lệch nhịp'?

Phòng the - 1 giờ trước

GĐXH - Ở tuổi trung niên, không ít cặp vợ chồng rơi vào một tình huống khó nói: một người vẫn còn nhu cầu gần gũi, trong khi người kia lại dần trở nên thờ ơ. Sự “lệch nhịp” này không ồn ào như những mâu thuẫn lớn, nhưng lại đủ âm ỉ để tạo ra khoảng cách – thứ nguy hiểm nhất trong một mối quan hệ lâu dài.

3 kiểu người nhìn hiền lành nhưng cực kỳ sắc sảo: Càng im lặng càng không nên xem thường

3 kiểu người nhìn hiền lành nhưng cực kỳ sắc sảo: Càng im lặng càng không nên xem thường

Gia đình - 1 giờ trước

GĐXH - Không phải ai ít nói cũng đơn giản. Có những người trông hiền lành, bình thường nhưng lại quan sát rất kỹ và suy nghĩ sâu – càng tiếp xúc lâu càng khiến bạn bất ngờ.

Bị sỏi thận có nên ăn rau mồng tơi không?

Bị sỏi thận có nên ăn rau mồng tơi không?

Ăn - 1 giờ trước

GĐXH - Mặc dù là một loại rau giàu dinh dưỡng, rất tốt cho hệ tiêu hóa nhưng người bị sỏi thận có nên ăn rau mồng tơi không? Hãy cùng tìm lời giải đáp trong bài viết sau.

Kết quả xổ số (KQXS) hôm nay thứ Năm ngày 2/4/2026

Kết quả xổ số (KQXS) hôm nay thứ Năm ngày 2/4/2026

Sản phẩm - Dịch vụ - 1 giờ trước

GĐXH - Kết quả xổ số hôm nay - KQXS thứ Năm ngày 2/4/2026: Xổ số miền Nam - XSMN, xổ số miền Trung - XSMT, xổ số miền Bắc - XSMB, xổ số Vietlott - XS Vietlott.

Top