Một lớp chuyên Hà Nội giành cú đúp Huy chương Bạc Olympic Trí tuệ nhân tạo 2026

Lần đầu tiên tham dự Olympic Trí tuệ nhân tạo quốc tế (International Winter AI Olympiad - IAIO) 2026, một trong những kỳ thi học thuật về AI quy mô toàn cầu, đội tuyển học sinh Việt Nam đã ghi dấu ấn với 2 Huy chương Bạc và 1 Huy chương Đồng.

Đáng chú ý, cả hai Huy chương Bạc đều thuộc về học sinh lớp 12 chuyên Tin, Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam, một thành tích hiếm gặp, khẳng định bản lĩnh ở sân chơi học thuật tầm cỡ quốc tế.

IAIO 2026 diễn ra tại Slovenia, quy tụ 150 thí sinh đến từ 24 quốc gia và vùng lãnh thổ có thế mạnh về công nghệ. Thí sinh tranh tài ở hai nội dung lý thuyết và thực hành, với yêu cầu cao về nền tảng toán học, thuật toán và khả năng xây dựng, tối ưu mô hình trí tuệ nhân tạo.

Huy chương Bạc IAIO 2026 đến với Phạm Nguyễn Đăng Huy sau hành trình nhiều năm theo đuổi trí tuệ nhân tạo từ bậc THPT. Nam sinh từng giành vô địch Kỳ thi Vô địch Trí tuệ nhân tạo Việt Nam (VAIC) 2025; Giải Ba vòng Khu vực Châu Á kì thi ICPC 2025 (Kỳ thi lập trình Quốc tế dành cho sinh viên); Giải Nhì kỳ thi Olympic Trí tuệ nhân tạo Vietnam - VOAI 2025; Giải Nhì bảng AI cuộc thi Olympic Tin học Miền Trung Tây Nguyên 2025; Giải Khuyến khích kỳ thi Học sinh giỏi Quốc gia môn Tin học năm 2024; Giải Nhì kỳ thi Học sinh giỏi Tin thành phố Hà Nội năm 2024..

Huy cũng là đồng tác giả bài báo tại hội thảo CVPR và có bài báo xuất sắc tại PRICAI. Em vừa xuất sắc trúng tuyển ngành Khoa học máy tính, Đại học Illinois Urbana-Champaign (UIUC), xếp hạng 5 ngành Khoa học máy tính nước Mỹ.

Chia sẻ về khoảnh khắc nhận giải, Huy nói: “Cảm xúc của em là ‘Wow, mình đã làm được’. Cuộc thi có rất nhiều bạn giỏi, trong khi số lượng huy chương rất hạn chế, chỉ có 9 Huy chương Vàng và 12 Huy chương Bạc. Khi nghe xướng tên Việt Nam, chúng em rất tự hào”.

Theo Huy, thách thức lớn nhất của IAIO nằm ở độ rộng và chiều sâu kiến thức. “Đề không chỉ có lập trình mà còn yêu cầu nền tảng toán học và thuật toán ở mức độ cao, có nội dung phải lên đại học mới học. Vì vậy không thể học tủ. Chúng em buộc phải hiểu bản chất thay vì chỉ biết huấn luyện hay sử dụng mô hình”, em nói.

Đề thi gồm hai phần lý thuyết và thực hành. Phần lý thuyết có 3 câu trắc nghiệm và 5 câu tự luận, đòi hỏi nắm vững bản chất mô hình AI cùng kiến thức toán học liên quan. Phần thực hành yêu cầu xử lý một tác vụ tích hợp hồi quy, phân loại và đánh giá tính công bằng của mô hình học máy.

“Em đã phải thử rất nhiều phương án mới tìm ra cách hiệu quả nhất. Đề vừa hàn lâm vừa ứng dụng, nhưng thực sự khó nếu không học bài bản ”, Huy nhận định.

Bắt đầu tìm hiểu AI từ lớp 10, học chuyên sâu từ lớp 11 và tham gia nghiên cứu từ lớp 12, Huy coi tấm Huy chương Bạc là “món quà cho sự cố gắng liên tục suốt những năm cấp 3”. Nam sinh cho biết sẽ tiếp tục theo đuổi AI ở bậc đại học và xa hơn nữa.

Cùng giành Huy chương Bạc Olympic trí tuệ nhân tạo Quốc tế 2026, Trần Thuận Hiếu sở hữu bảng thành tích nổi bật: Giải Nhất Quốc gia ICPC 2025 (Kỳ thi lập trình Quốc tế dành cho sinh viên), Giải Nhất Hội thi Tin học trẻ toàn quốc 2025, Giải Ba Học sinh giỏi Quốc gia Môn Tin Học năm học 2024 - 2025 và 2025 - 2026, Vô địch kỳ thi Vô địch trí tuệ nhân tạo Việt Nam - VAIC 2025, Giải Nhì kỳ thi Olympic trí tuệ nhân tạo Vietnam - VOAI 2025. Em cũng vừa xuất sắc giành học bổng toàn phần Đại học University of Chicago, top 6 đại học tốt nhất Mỹ.

Hiếu cho biết đến với AI không phải vì lĩnh vực này “hot”, mà vì mong muốn hiểu cách thế giới vận hành. “Em bị ám ảnh bởi câu hỏi vì sao mô hình lại tin điều gì là đúng. Khi bắt đầu hỏi ‘tại sao’, em hiểu mình không chỉ học để thi mà đang học cách đặt câu hỏi về thế giới”, Hiếu nói.

Quá trình chuẩn bị cho kỳ thi quốc tế, theo Hiếu, giống như “xây móng nhà”. Em tập trung vào xác suất, tối ưu hóa, cấu trúc mô hình và tư duy nghiên cứu. “Trước ngày thi, em không học thêm cái mới mà chỉ ôn lại những gì đã hiểu thật chắc và tự nhắc đây là cơ hội kiểm tra tư duy, không phải để chứng minh giá trị bản thân”, Hiếu chia sẻ.

Sau IAIO, Hiếu muốn theo đuổi hướng nghiên cứu AI gắn với môi trường dữ liệu không hoàn hảo, tập trung vào tính ổn định, minh bạch và đáng tin cậy của mô hình. “AI chỉ thật sự có ý nghĩa khi rời khỏi slide bài giảng và giải quyết được vấn đề cụ thể trong xã hội”, em bày tỏ.

Theo thầy Nguyễn Thanh Tùng, giáo viên chủ nhiệm lớp 12 chuyên Tin, Trường THPT Chuyên Hà Nội – Amsterdam, Huy và Hiếu đồng hành từ năm lớp 11 khi cùng tham gia đội tuyển học sinh giỏi quốc gia môn Tin học. Năm đó, Huy đạt giải Khuyến khích còn Hiếu đạt giải Ba.

“Điều đáng quý là các em không dừng lại ở thành tích có sẵn mà chủ động theo đuổi AI – lĩnh vực mới và nhiều thách thức với học sinh THPT”, thầy Tùng nhận xét.

Thầy chủ nhiệm cho biết Huy trầm tĩnh, điềm đạm, trong khi Hiếu năng động và hoạt ngôn. Sự khác biệt ấy giúp hai em bổ trợ cho nhau trong học tập.

“Tôi luôn mong học sinh có thể đồng hành cùng nhau trên con đường chinh phục tri thức. Khi có sự sẻ chia và hỗ trợ, hành trình sẽ bền bỉ và đi xa hơn”, thầy nói.