Nếu bị tâm thần, gã anh vợ sát hại NSƯT Vũ Mạnh Dũng có thoát tội?

Chân dung gã anh vợ 'ngáo đá' sát hại NSƯT Vũ Mạnh Dũng

Khoảng 22 giờ ngày 18/2, đối tượng Dương Quang Bình (43 tuổi, ở phường Chương Dương, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội) sau khi sử dụng ma túy đã đốt chiếc xe máy của mình. Tiếp đó, Bình leo lên mái tôn, trèo sang nhà em gái ở bên cạnh rồi dùng dao uy hiếp 6 người trong gia đình. 

Trong cơn ngáo đá, Bình đã dùng dao đâm chết nghệ sĩ ưu tú Vũ Mạnh Dũng (42 tuổi, em rể của Bình, Phó đoàn trưởng Đoàn ca kịch Nhà hát Nhạc vũ kịch Việt Nam).

Theo cơ quan công an, Bình nghiện ma túy đã nhiều năm nay, thời điểm gây án đối tượng này có biểu hiện "ngáo đá". Hiện Công an quận Hoàn Kiếm đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Dương Quang Bình về tội "giết người".

Được biết, trước thời điểm gây án, Bình có tiền sử tâm thần, từng chữa trị nội trú tại Bệnh viện Tâm thần Trung ương từ 11/6 đến 7/8/2019. Nếu xác định Bình bị tâm thần, liệu đối tượng này có thoát tội?

Đối tượng Bình bị bắt giữ (ảnh TL)

Phân tích về tình huống này, luật sư Nguyễn Thu Anh (Đoàn luật sư Hà Nội) cho biết, theo thông tin vụ việc thì rõ ràng hành vi của Bình là giết người. Tuy nhiên, cần phải giám định tâm thần để xác định đối tượng này có đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự hay không. 

Theo đó, sẽ có ba trường hợp có thể xảy ra: Một là, đối tượng hoàn toàn bình thường tại thời điểm gây án; Hai là, đối tượng mắc bệnh tâm thần làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi; Ba là, đối tượng bị hạn chế khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi.

Theo luật sư Anh, nếu rơi vào trường hợp thứ nhất, Bình sẽ phải chịu tội như những người bình thường. Cho dù trước đó Bình có tiền sử về bệnh tâm thần.

Nếu rơi vào trường hợp thứ hai, tức là khi sát hại nạn nhân, Bình đang mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình thì đối tượng này không phải chịu trách nhiệm hình sự. Cụ thể, căn cứ Điều 21 (Bộ luật Hình sự 2015): "Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi đang mắc bệnh tâm thần, một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình thì không phải chịu trách nhiệm hình sự".

Luật sư Anh nhấn mạnh: "Để xử lý trách nhiệm hình sự đối với người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội, cơ quan tố tụng cần phải xác định được năng lực trách nhiệm hình sự của người đó. Trường hợp tại thời điểm gây án, Bình không có năng lực trách nhiệm hình sự thì không phải chịu trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, đối tượng này sẽ bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh để thực hiện công tác phòng ngừa chung cho xã hội".

Còn nếu rơi vào trường hợp thứ ba, tức là Bình chỉ bị hạn chế khả năng nhận thức hoặc vẫn còn đầy đủ khả năng nhận thức nhưng do sử dụng trái phép chất ma túy dẫn đến ảo giác nên thực hiện hành vi phạm tội thì đối tượng này vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự về tội giết người. "Pháp luật quy định trường hợp sử dụng ma túy, rượu bia hoặc chất kích thích khác dẫn đến mất khả năng nhận thức hoặc hạn chế khả năng nhận thức, sau đó thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội thì người thực hiện hành vi vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự", luật sư Anh nói.

Để ngăn chặn người tâm thần phạm tội, luật sư Anh cho rằng, phần lớn bệnh nhân tâm thần hiện nay chủ yếu do gia đình chăm sóc, quản lý và đang tự do sinh hoạt, đi lại trong cộng đồng. Trường hợp gia đình không phát hiện hoặc không thể ngăn chặn kịp thời hành vi của các đối tượng thì sẽ nguy hiểm khôn lường. Do đó, cần phải có biện pháp quản lý người tâm thần nhằm đảm bảo an toàn cho tài sản, sức khoẻ và tính mạng của cộng đồng xã hội.

Bình Minh