Nhà thơ Bằng Việt: “Dám” lấy vợ trẻ vì tin vào hạnh phúc

Khi liên hệ với nhà thơ Bằng Việt để thực hiện bài viết này, chúng tôi đã chuẩn bị sẵn tinh thần để trò chuyện với một “lão” nhà thơ đã quá tuổi lục tuần. Thế nhưng khi gặp ông ở gia đình, người viết bài đã phải “tế nhị” chuyển cách xưng hô từ ông sang... anh vì... vợ ông quá trẻ. May sao, nhà thơ của “Hương cây bếp lửa” cũng trẻ trung và cởi mở hơn nhiều so với tuổi để chia sẻ với chúng tôi những câu chuyện về thơ và đời của ông.

Nên duyên vợ chồng từ việc xin giảm... thuế!

- Nhiều người bảo, Bằng Việt may mắn trong thơ và may mắn cả trong hạnh phúc riêng tư nữa. Ý nói anh dù không mong muốn nhưng vẫn cưới được một người vợ trẻ hơn mình rất nhiều.

- Phượng, vợ tôi, kém tôi hơn hai giáp. Tôi cũng không bao giờ nghĩ mình lại sẽ cưới một người vợ trẻ như vậy!. Cũng là do số phận thôi vì bà vợ trước của tôi bị bệnh mất cuối năm 1995.

Tôi quen người vợ sau này rất tình cờ. Đó là khoảng năm 1998, khi tôi đang làm ở Hội đồng nhân dân TP Hà Nội. Một lần, giám đốc và kế toán của một công ty tổ chức biểu diễn đến cơ quan tôi để trình bày về việc xin giảm thuế. Cuối năm, công ty đó có mời tôi đến gặp gỡ vui với anh em. Lúc đấy, cô kế toán chính là Phượng còn định làm mối cho tôi một cô bạn khá xinh và cao ráo như người mẫu. Cô này gốc người Hà Nội, hiểu biết và nhất là am hiểu văn thơ nên nói chuyện với tôi khá hợp. Nhưng không hiểu sao tôi lại vẫn thấy có cảm tình với Phượng hơn. Phượng tính mộc mạc, cư xử dễ mến, nét mặt thanh tú chứ không bầu bĩnh, lại có gì giống với những cô gái vùng Trung cận đông nên tôi còn đùa gọi là cô nàng “Shêhêrazat” trong “Nghìn lẻ một đêm”. Hơn nữa, cách nói chuyện của Phượng rất gần gũi và nữ tính.

- Vậy thời điểm quyết định để dẫn đến mối quan hệ như ngày hôm nay là từ khi nào?

- Chúng tôi vẫn hay gọi điện hỏi han nhau nhưng thời điểm quyết định nhất là hôm tôi và Phượng cùng với người bạn đi chơi Sóc Sơn, thăm đền Phù Đổng. Lúc về, gặp bão rất to, xe ô tô không đi nổi nên chúng tôi phải nghỉ nhờ lại nhà một người bạn ở ngang đường. Phượng cứ đòi về vì sợ gia đình lo, tôi phải thuyết phục mãi cô ấy mới đồng ý ở lại với điều kiện được ở cùng phòng cô bạn kia. Thế nhưng vì muốn vun vào cho tôi nên cô bạn kia đã đóng cửa lại giả vờ ngủ say, không cho Phượng vào phòng. Thế là cực chẳng đã, Phượng phải vào phòng tôi nhưng hai người nằm... hai giường.

Gia đình nhà thơ Bằng Việt

Quyết định cưới vì... tin bác Trần Quốc Vượng!

- Khi anh chị đến với nhau, bạn bè và gia đình hai bên có ý kiến gì không?

- Thực ra, yêu thì đã yêu nhưng lúc đầu tôi cũng nghĩ chuyện cưới còn nhiều phức tạp lắm. Bạn bè nhiều người cũng khuyên không nên lấy vì cô ấy trẻ quá, trẻ đến hơn một thế hệ còn gì, rồi không biết tình yêu rồi có bền chặt không hay chỉ vì sự xốc nổi nhất thời. Nhưng tình cờ một hôm, gặp GS Trần Quốc Vượng, tôi kể hết chuyện cho GS Vượng nghe và còn xin một lời khuyên. GS “bấm độn” một lát, xem tử vi cho tôi, rồi bảo cung số của tôi và cô ấy rất hợp. GS Vượng còn nói, đường con cái cũng rất tốt nữa, có quý tướng. Tôi cũng ngại con cái tôi rất phản đối chuyện tôi đi bước nữa kiểu “rổ rá cạp lại” nhưng với Phượng thì các con tôi không hề ác cảm, thậm chí còn rất hài lòng.

- Cách nhau hơn một thế hệ như thế, vậy trong cuộc sống gia đình, có bao giờ anh chị có những bất đồng về quan điểm sống?

- Trước khi cưới, tôi cũng đã rất lo lắng điều đó nhưng trong quá trình chung sống, tôi và Phượng chưa hề có bất đồng về lối sống hay quan điểm. Không những thế, cách quản lý gia đình, nuôi dạy con cái, phong cách ăn mặc của chúng tôi cũng rất hòa hợp. Dù chênh lệch tuổi tác nhưng đi đâu cô ấy cũng muốn tôi đi cùng và còn rất tự hào về tôi nữa. Cô ấy lựa chọn tôi là rất dũng cảm và quyết đoán đấy chứ!

Nếu không làm thơ, tôi đã là một người có danh trong ngành luật

- Anh có bao giờ làm thơ tặng vợ?

- Cũng có một số bài nhưng Phượng là người không tỏ ra thuộc một số bài thơ nào để “làm dáng” cả, kể cả những bài tôi viết tặng cô ấy. Thực ra, không phải bây giờ mà ngay từ hồi mới quen cô ấy đã nói là không thích ra vẻ “điệu đà”, làm duyên theo kiểu “tiểu thư thời thượng”. Tôi quý cô ấy cũng chính vì điều đó, không gượng ép để chiều lòng người khác. Cô ấy bảo, em chỉ sợ không hiểu anh thôi chứ  hiểu thơ thì đã có các bạn đọc rồi. Chỉ có duy nhất một lần cô ấy thuộc thơ tôi ngay từ khi mới in ra. Đấy là bài “Trong rừng”, vì nó gắn với tuổi thơ của cô ấy từ khi còn ở Yên Bái.

- Là một người đã trải qua rất nhiều vị trí công tác và “gánh” nhiều chức danh xã hội trên vai, anh thích mình được mọi người nhắc đến với chức danh nào nhất?

- Từ nhỏ tôi đã thích văn học nghệ thuật, vì thế tôi thấy chức danh nhà thơ là phù hợp với tôi nhất. Còn trong cuộc đời thì con người ta có thể sẽ phải trải qua nhiều chức danh trong các hoạt động xã hội khác nhau. Với riêng tôi, chức danh nhà thơ vẫn là chức danh thú vị và mong muốn nhất.

- Anh đã từng theo học 5 năm chuyên ngành Luật ở Nga. Nếu ngày đó anh đi theo đúng ngành thì liệu Luật gia Bằng Việt có nổi tiếng bằng Nhà thơ Bằng Việt bây giờ không?

- Tất cả các bạn bè trong ngành Luật của tôi thời gian ấy giờ đều thành đạt cả. Nói chung ngày đó chúng tôi học hành rất nghiêm chỉnh, bài bản. Nếu đi theo ngành Luật thì tôi nghĩ rồi mình cũng phải vào cái guồng máy của quan chức ngành Luật học và sẽ là một trong những người có trách nhiệm cao trong ngành. Nhưng tôi không ân hận gì vì mình đã làm thơ.

- Vậy là một người học Luật làm thơ, anh thấy giữa 2 lĩnh vực này có sự liên hệ gì không?

- Thường thì người ta hay nghĩ tư duy pháp lý và tư duy văn học, đặc biệt là thơ ca, sẽ rất khác nhau. Bởi một phía là tư duy chặt chẽ, logic, nhiều lý sự, còn thơ ca thì phóng khoáng, thoải mái, lãng mạn. Tôi là người kết hợp cả hai chuyên môn đó trong một thời kỳ dài thì thấy nó bổ sung cho nhau rất tốt. Nếu như thơ tôi có một mảng khác anh em sáng tác cùng thời như thơ chính luận, thơ triết lý thì chính là do mình được đào tạo một cách bài bản về luật học.

Thanh Hà - Nguyễn Thắng