Nối da đầu đứt rời bằng một nhánh động mạch

Lột da đầu toàn bộ là một tổn thương nặng nề, hy hữu trên thế giới nhưng không quá hiếm ở Việt Nam. Tại Bệnh viện Việt Đức trong vòng 4 năm đã có 7 bệnh nhân lột da đầu toàn bộ được điều trị. Tất cả bệnh nhân đều là nữ, độ tuổi từ 18 - 60. Nguyên nhân tai nạn do tóc dài bị cuốn vào các động cơ tốc độ cao. Trước đây, chỉ có một phương pháp điều trị hiệu quả duy nhất là ghép da trong cấp cứu. Kết quả tuy che phủ được phần mất da rộng lớn này nhưng cái giá phải nhận là một da đầu vĩnh viễn không mọc tóc và cũng không thể sữa chữa được. Kỹ thuật vi phẫu khâu nối lại các mạch máu nhỏ, tái lập tuần hoàn cho mảng da đầu đứt rời là phương pháp duy nhất đảm bảo miếng da đầu mọc tóc trở lại.

 

Da đầu được nối thành công.

 
Hầu hết bệnh nhân được chuyển tới viện với thời gian thiếu máu trung bình 7 - 8 giờ, cá biệt có ca chuyển từ Nghệ  An tới với thời gian thiếu máu 16 giờ. Tất cả đều đã được sơ cứu từ tuyến dưới, miếng da được bảo quản lạnh. Ngay lập tức bệnh nhân được thăm khám nhanh chóng, đầy đủ, chi tiết về tình trạng vết thương, miếng da đầu, xác định tổn thương phối hợp có thể đe dọa tính mạng bệnh nhân.

 

Bệnh nhân được gây mê nội khí quản, nằm ngửa, hai kíp phẫu thuật thực hiện. Kíp 1: Xử lý da đầu, cạo sạch tóc, rửa sạch, phẫu tích cuống mạch thái dương 2 bên, động mạch, tĩnh mạch. Kíp 2: Chuẩn bị phần trung tâm, bộc lộ cuống mạch, động mạch, tĩnh mạch thái dương nông. Sau đó, tiến hành khâu nối các nhánh của động mạch, tĩnh mạch thái dương 1 hoặc 2 bên nếu có thể. Cắt bớt da thừa - đặt dẫn lưu. Khâu da thừa, băng ép nhẹ. Thời gian phẫu thuật từ 8 - 13 giờ.

 

Kết quả trong 7 trường hợp có 6 trường hợp thành công với 5 vạt da sống toàn bộ, 1 trường hợp” vạt da sống một phần. Để có kết quả tốt trong nối da đầu, đối với bệnh nhân sau chấn thương thường choáng, do đó cần cho thuốc giảm đau, truyền dịch, kháng sinh, truyền máu 1 - 2 đơn vị. Phần da đứt rời nên rửa qua bằng nước muối sinh lý, sau đó cho vào túi bóng nilon đổ đầy nước muối sinh lý hoặc thổi đầy không khí sau đó mới ngâm vào thùng nước đá tránh để miếng da tiếp xúc trực tiếp với đá sẽ gây bỏng lạnh. Nếu được bảo quản đúng, thời gian thiếu máu nóng thông thường là 6h, thiếu máu lạnh có thể lên đến 20 giờ. 

 

Theo ThS Nguyễn Hồng Hà