NSƯT Kim Xuân: Vai bà mẹ ngoài đời của tôi không đến nỗi tệ

Sống và theo đuổi nghệ thuật từ cái thời đồng lương không đủ nuôi một người nghệ sĩ… Đến bây giờ chị cảm giác nghệ thuật đã bù đắp được gì cho mình ?

Không ai đến với nghệ thuật với ý nghĩ là “Tôi cứ cho đi có ngày tôi sẽ nhận lại điều gì đó”… Nghệ thuật - đó là nỗi đam mê, là khát vọng mà tôi có từ năm 19 tuổi và chưa bao giờ nỗi khao khát đó nguội lạnh trong tôi, dù đôi khi chỉ để thỏa lòng mình cho một vai diễn tôi đã hy sinh thật nhiều thứ, từ cuộc sống nghệ thuật cho đến sinh hoạt ngoài đời …

Với tư cách là diễn viên gạo cội, nhiều năm trong nghề, chị cảm nhận như thế nào về những bước đi của điện ảnh Việt Nam?

Khoảng vài năm trở lại đây, tôi thấy thú vị khi không khí làm phim thật sự sôi nổi. Không chỉ mùa Tết mà mọi thời gian khác trong năm khán giả đà hào hứng đến rạp xem phim Việt Nam, khán giả nôn nao đợi các bộ phim truyền hình Made in Vietnam thật hay & hấp dẫn vào các buổi tối, vào những “giờ vàng” trong ngày. Phải chăng, đây là “thời điểm vàng” của điện ảnh & truyền hình Việt Nam !...

Nhắc đến nghệ thuật, bao giờ chị cũng dành cho nó một tình yêu đặc biệt. Có bao giờ chị nghĩ đến chuyện chia tay nghệ thuật vì một lý do nào đó không?

Bản thân tôi đã từng nghĩ đến điều này, nhưng khi nhìn lại một số đồng nghiệp từng là những nghệ sĩ thành danh cũng như những người đang tự khẳng định mình thì thấy hầu hết mọi người đều đã từng bỏ công việc để đến với nghề diễn, chứ chia tay với nghệ thuật để làm việc khác thì … chưa ! Với tôi, người nghệ sĩ làm nghệ thuật là để phục vụ khán giả, yếu tố yêu nghề hay không đi đôi với việc người xem chấp nhận & mến mộ mình đến mức nào. Vì vậy, lý do duy nhất để người nghệ sĩ có thể nghĩ đến việc chia tay nghệ thuật là khi khán giả không còn niềm tin nơi mình nữa. Để điều đó không xảy ra, tôi luôn tâm niệm sẽ giữ mãi dòng máu đam mê nghệ thuật trong người, luôn hướng về phía trước như đã từng khắc khoải từ nhiều chục năm qua ...

Cái tên Kim Xuân gắn liền với nhiều vai diễn người mẹ có nhiều tính cách da dạng, phức tạp. Vậy người mẹ Kim Xuân ở ngoài đời liệu có những tính cách phức tạp ấy không?

Người mẹ Kim Xuân ngoài đời thật bình thường như bao phụ nữ Việt Nam khác. Tôi xem gia đình là lẽ sống, là nơi cùng tôi chia sẻ niềm vui, nỗi buồn – không phải là nơi trút giận như trong phim đâu! Qua nhiều vai diễn thật đa dạng từ sân khấu đến điện ảnh, tôi cũng đã chắt lọc được những cái hay, cái tốt của các bà mẹ để đem áp dụng cho bản thân ở ngoài đời. Nhờ thế, tôi hy vọng vai người mẹ tôi đóng ngoài đời cũng không đến nỗi tệ!

Nhiều đạo diễn điện ảnh khó tính đã phải công nhận: "Kịch không thể thiếu Kim Xuân, điện ảnh càng không thể", chị có tự hào về những gì mình đã cống hiến?

Tôi không nghĩ là mình được ưu ái đến thế! Nếu thực sự được công nhận như vậy, tôi xin được cám ơn mọi người, cám ơn cuộc sống đã vun đắp cho tôi trở thành một con người của quần chúng. Với những đóng góp trước nay từ sân khấu đến điện ảnh, tôi thực sự tự hào & rất hạnh phúc với ý nghĩ được tiếp tục cống hiến nhiều hơn nữa cho nghệ thuật & cuộc sống …

Sân khấu và điện ảnh chị đều “ghi điểm” trong mắt đạo diễn cũng như nhiều đồng nghiệp. Nhưng nếu phải chọn 1 trong 2, chị sẽ nắm lĩnh vực nào?

Hiện nay tôi vẫn tham gia cùng lúc hai lĩnh vực sân khấu & điện ảnh. Trước kia tôi là diễn viên kịch nói nên sân khấu là chính, còn bây giờ hơi nghiêng về điện ảnh nên có người cho rằng tôi không còn mặn mà với sân khấu nữa.

Thực ra không phải vậy, sân khấu chính là cái nôi nuôi lớn tôi bao năm qua, không dễ quay lưng đề đến với nghệ thuật thứ bảy. Tôi vẫn trông chờ những kịch bản hay để tiếp tục cống hiến & thỏa lòng đam mê ánh đèn sân khấu. Thật khó khi phải lựa chọn giữa hai môi trường mà mình đã từng nhiều năm gắn bó với bao tâm huyết & yêu thương …

Có ý kiến cho rằng với tài năng và kinh nghiệm diễn xuất của chị mà đóng phim truyền hình thì "hơi phí". Chị nghĩ sao về lời nhận xét này?

Sau một thời gian tham gia đóng phim truyền hình, tôi thấy phim truyền hình không hẳn là nơi để rong chơi như nhiều người từng nghĩ … Công việc diễn xuất bên phim trông bề ngoài có vẻ dễ dàng, không phải tập tành nhiều như bên kịch, không cần phải thuộc cả kịch bản dài. Nhưng chính vì phải diễn từng đoạn ngắn nên diễn viên rất dễ mất tập trung, nếu diễn không khéo khi nối các cảnh lại sẽ thấy không được tự nhiên, mạch lạc. Mặt khác, với kinh nghiệm của mình, tôi cũng phần nào giúp cho các bạn diễn viên trẻ cảm thấy tự tin hơn khi diễn xuất …

Liên tục nhận vai trong các phim truyền hình dài hơi, có khi nào chị cảm thấy "bão hòa" cảm xúc và gặp khó khăn trong diễn xuất?

Để tránh việc “bão hòa” trong diễn xuất, tôi phải đầu tư rất kỷ cho các vai diễn mà mình đảm nhận. Khi đã định hình diễn xuất cho nhân vật, cảm xúc cứ thế mà tuông trào nơi trường quay & việc hóa thân cho các nhân vật của tôi sẽ càng thêm nhiều kinh nghiệm cho công việc & cuộc sống . Nhờ thế mà các đạo diễn làm việc với tôi rất ít khi phàn nàn về tâm lý nhân vật mà tôi thủ vai.

Trong hơn 30 năm làm phim, có bao giờ chị gặp phải những vai diễn mà mình không tài nào hóa thân? Những lúc ấy, chị cảm giác thế nào?

Một kỷ niệm khó phai trong tôi là khi tham gia phim truyện “Huyền thoại bất tử” của đạo diễn Lưu Huỳnh. Trong phim tôi đóng vai một võ sư Bình Định – vợ cũ của huyền thoại Lý Tiểu Long mà – nên phải ngày đêm tập múa gậy đến bở hơi tai. Cũng may là cuối cùng đạo diễn chấp nhận & còn khen múa đẹp nữa chứ!

Ngoài ra, vai này khi cuối đời phải hóa trang thật già, tóc bạc trắng. Phải mất cả buổi mới hóa trang xong nhân vật. Đây đúng là vai diễn cực khổ nhất của tôi từ trước đến nay, đúng về nghĩa đen lẫn nghĩa bóng, nhưng cũng là một vai diễn rất thành công của tôi …

Nếu chia sẻ điều gì đó với các đồng nghiệp trẻ, chị sẽ nói gì?