Nước mắm Bà Định Sầm Sơn – “giữ gìn” hồn cốt quê hương

Có một loại nước mắm đã đi vào thơ ca

Việt Nam là dải đất may mắn được bà mẹ thiên nhiên ban tặng đường bờ biển dài với nguồn lợi thủy sản phong phú. Nhờ vậy mà người Việt xưa đã sáng tạo ra nhiều món ăn, nhiều loại gia vị độc đáo, trong đó có nước mắm. Nước mắm được mệnh danh là món "quốc hồn, quốc túy", là linh hồn của ẩm thực Việt.

Chỉ với một chai nước mắm nguyên chất các bà, các mẹ có thể chế biến ra hàng chục món ăn ngon đậm chất quê hương. Nước mắm của người Việt được làm từ cá biển tươi với mùi vị đặc trưng đã nhiều lần được báo chí nước ngoài ca tụng.

Đã từng nhiều lần được thưởng thức nước mắn cốt ở nhiều địa phương trên cả nước nhưng cho đến nay trong tôi vẫn nhớ như in cái buổi rong ruổi qua xứ Thanh. Về với Sầm Sơn với bãi cả dài, là nước trong xanh và hàng trăm món ăn đặc sản tươi ngon từ biển cả. Trong đó, ấn tượng nhất là sản phẩm nước mắm cốt Bà Định.

Nước mắm Bà Định được biết đến là một trong những cơ sở sản xuất nước mắm uy tín, chất lượng nhất của vùng đất Sầm Sơn. Loại mắm ngon này đã được công nhận qua nhiều đời. Ngọt đượm vì cao đạm, mắm Bà Định khác hẳn với các loại mắm nhạt công nghiệp đang được bán trên thị trường.

Có một điều vô cùng ấn tượng với mắm Bà Định đó là khi một giọt mắm vương lên quần thì sẽ bám rất lâu vì độ đạm cao. Nếu như các loại mắm nhạt khác chỉ cần giặt sơ qua nước là không còn mùi vị gì thì mắm Bà Định phải giặt kỹ bằng bột giặt vẫn có thể chưa hết mùi. Chi tiết nhỏ thế thôi nhưng phải là người sành về mắm mới hiểu được đó là điểm mười của chất lượng.

Có lẽ vì nó đã trở thành đặc sản nên mắm Bà Định đã đi vào thơ ca như một sản vật độc đáo của vùng:

Bạn ơi ở đất Sầm Sơn

Có mắm Bà Định thơm ngon vô cùng

Bảy đời kế nghiệp cha ông

Mấy trăm năm ấy lắng trong vị mùi

Nước mắm cốt Bà Định Sầm Sơn được sản xuất từ cá nục, cá cơm tươi nguyên chất và được ủ ròng trong suốt 36 tháng. Sau đó mới đem nấu thành mắm.

Nước mắm Bà Định để lâu không đóng cặn, không mất mùi thơm đặc trưng của mắm. Trái với những lo ngại thường thấy về việc để lâu mất chất, nước mắm Bà Định càng để lâu càng thơm ngon. Khi cho vào các món xào, nấu nước nước mắm tỏa ra mùi thơm dễ chịu.

Quy trình sản xuất đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm

Nước mắm Bà Định là một trong những cơ sở sản xuất chế biến nước mắm truyền thống lâu đời nhất tại Sầm Sơn. Với quy mô 2000m2, được đầu tư bài bản, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Đây là nơi giúp thực khách có điểm nhìn khách quan về cơ sở sản xuất nước mắm thủ công.

Nước mắm Bà Định Sầm Sơn được chế biến từ cá nục, cá cơm tươi sống được đánh bắt vào mùa nắng. Cơ sở nước mắm Bà Định ít sử dụng loại cá biển đánh bắt vào mùa mưa. Theo thợ làm mắm có nghề, cá mùa mưa thường dính nhiều tạp chất từ sông suối đổ về nên hương vị không được thơm ngon, màu sắc không bắt mắt.

Cá cơm làm nước mắm được làm sạch, ướp muối biển theo tỉ lệ 3:1 (3 tấn cá cơm sẽ trộn với 1 tấn muối biển). Đây là tỉ lệ trộn truyền thống được đúc kết sau nhiều đời. Thông thường, cá được ủ vào mùa nóng sẽ nhanh mềm, nhanh lên men hơn mùa lạnh.

Suốt 36 tháng ủ ròng, thợ làm mắm truyền thống ở cơ sở nước mắm Bà Định phải liên tục kiểm tra, điều chỉnh độ mặn nhạt trong mỗi thùng ủ lớn. Có thời điểm thời tiết không chiều người, thợ ủ mắm phải thức cả đêm để kiểm tra mắm để đảm bảo độ thơm ngon và giữ được hương vị chuẩn.

Nhờ làm mắm có tâm, có tầm mà nước mắm Bà Định Sầm Sơn vang danh khắp một vùng. Ai đến Sầm Sơn cũng cố gắng tìm kiếm cơ sở Bà Định để mang về cho gia đình, người thân một chai nước mắm chính hãng.

Rất nhiều du khách nước ngoài từng trầm trồ trước hương vị thơm ngon, đậm đà bản sắc dân tộc của nước mắm Bà Định.

Mắm Bà Định dần khẳng định “vị trí” trên thị trường

Sau nhiều năm nỗ lực, cơ sở nước mắm Bà Định đã được Cục quản lý chất lượng nông, lâm sản và thủy sản Thanh Hóa chứng nhận là cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh sản phẩm. Đây là bước đánh dấu quan trọng giúp thương hiệu nước mắm Bà Định có chỗ đứng trên thị trường.

Nước mắm truyền thống Bà Định đã từng được nhiều chuyên gia ẩm thực đánh giá là thứ gia vị tuyệt hảo trong ẩm thực. Nước mắm truyền thống Bà Định đảm bảo được yếu tố: “Mắm là phải Mặn” và “Mắm là phải Mùi”.

Mặn ở đây chính là vị mặn của muối biển, của cá biển nguyên chất không sử dụng các hóa chất trong sản xuất. Mùi ở đây tức là mùi thơm đặc trưng của nước mắm không pha thêm nước, không chất tạo màu, tạo mùi.

Hiện tại, cơ sở nước mắm Bà Định từng bước đưa thương hiệu sản phẩm nước mắm ra thị trường bằng việc liên kết với công ty Netviet travel tổ chức các tour du lịch tắm biển Sầm Sơn và thăm quan cơ sở sản xuất nước mắm. Chương trình tour khởi hành hằng ngày, cho du khách tham quan thưởng thức thử hương vị loại mắm “thứ thiệt” này.

Trong thời gian tới, cùng với việc nâng cao dây truyền sản xuất nước mắm cốt truyền thống, cơ sở cũng đang ấp ủ chiến dịch đưa nước mắm Bà Định tiến xa hơn. Trong một vài năm tới nước mắm Bà Định có thể được xuất khẩu sang thị trường châu Âu, các nước như Trung Quốc, Đức, Hàn Quốc…

Các du khách Sầm Sơn thường kháo nhau, nếu có dịp đến Sầm Sơn du lịch thì hãy đến thăm cơ sở sản xuất nước mắm Bà Định nằm tại Khu phố Xuân Phú, Phường Trung Sơn, Thành Phố Sầm Sơn. Khi đi du lịch Sầm Sơn về mà lại có món quà tặng người thân là một chai mắm đặc sản Bà Định thì không có gì tuyệt vời hơn được.

Hương Mi