Phép suy luận của hạnh phúc

Một phép suy luận rất đơn giản phải không? Lại rất có lý! Nhất là được người đứng đầu ngành giáo dục nói ra trong buổi tọa đàm với hơn 400 hiệu trưởng với chủ đề "Hiệu trưởng thay đổi vì một trường học hạnh phúc" hôm thứ Sáu vừa qua. Nếu mọi chuyện suôn sẻ như lời Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ, chẳng mấy mà cả xã hội toàn những điều tốt đẹp, toàn những con người hạnh phúc. Một xã hội phơi phới trong tầm tay.

Đó là những gì thể hiện trên sân khấu, trong một sự kiện, ở những bản tin của các ký giả. Còn đúng dịp 20/11 vừa rồi, hình ảnh học sinh vùng cao cầm một bó mía tặng các thầy cô nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam đã thực sự làm cộng đồng rơi nước mắt. Bó mía, thậm chí là bó hoa xuyến chi được các bé hái bên đường chứ không phải là những bó hoa đắt tiền hay phong bì của cha mẹ, mới là thứ mang lại hạnh phúc cho các giáo viên cắm bản. Nhưng đó là thứ hạnh phúc nghẹn ngào. Chúng tôi tin rằng những thầy cô nhận bó mía, nhận hoa xuyến chi của học sinh thực sự đã nuốt nước mắt vào trong.

Ở chốn đô thành, cũng dịp 20/11 vừa rồi, có thầy cô bối rối vì nhận phong bì từ chính những bàn tay bé xíu, non nớt khi phụ huynh bận việc chỉ kịp chuẩn bị "đơn giản" nhất để con tự đưa quà cho giáo viên. Họ có thể mừng vì có thêm một khoản, nhưng chúng tôi tin rằng ẩn sâu trong tâm trí là nỗi day dứt khi nhận tiền từ những đứa trẻ còn chưa hiểu phong bì là gì. Họ có thực sự hạnh phúc không?

Dường như đã có một phép suy luận ngược về hạnh phúc. Trong môi trường giáo dục, hạnh phúc phải bắt nguồn từ học sinh, từ nụ cười và sự vô tư của con trẻ. Hạnh phúc là khi không có nỗi sợ bị thầy cô bắt phạt, bị bêu trước toàn trường, bị bạn bè kỳ thị, bị stress vì bài tập về nhà, vì học thêm, bị cuốn vào sự gian dối điểm thi của người lớn… Hạnh phúc là khi phụ huynh không phải đắn đo "bao nhiêu" mỗi dịp lễ, Tết. Là khi giáo viên không cần nhận phong bì vẫn sống thoải mái bằng đồng lương. Phải như vậy chứ không phải từ những điều sáo rỗng.

Trẻ em là nền móng xã hội tương lai. Để có hạnh phúc bền vững, nền móng ấy phải được hạnh phúc trước hết, phải được chuẩn bị để có thêm hạnh phúc về sau. Cứ thế xã hội sẽ hạnh phúc, sẽ phơi phới yêu thương. Còn hạnh phúc từ hiệu trưởng, chúng tôi chưa tìm ra phép suy luận nào cho logic. 

Việt Nguyễn