Thâm cung bí sử (80 -2): Một cuộc dấn thân

Còn tôi ở ngoài rìa cuộc chiến, chụp vài tấm ảnh, viết mấy cái tin rồi ra Hà Nội cũng được dán mác nhà báo chiến trường thì khôi hài quá và hèn quá. Đề nghị anh giúp đỡ để tôi được vào sâu hơn”. “Tôi hoàn toàn ủng hộ anh. Nhưng tôi là cấp đại đội, chỉ lo đánh chứ không quyết định được gì hết. Nhưng tôi sẽ gọi điện để anh trực tiếp nói chuyện với Chính ủy Trung đoàn. Ông ta cũng không quyết định được mà phải báo cáo lên trên”. Chính ủy rất hoan nghênh tinh thần của Nhâm. Ông báo cáo cấp trên và nguyện vọng của anh đã được chấp nhận. Nhâm được điều động về Bộ Chỉ huy Mặt trận B5 làm trợ lý tuyên truyền. Nhâm hỏi tôi: “Tôi nên vào Bộ Chỉ huy B5 bằng đường nào?”.  “Có hai cách đi. An toàn nhất là đi bộ qua các trạm giao liên. Nhanh nhất là nhảy lên xe vận tải quân sự mà đi, nhưng có thể bị đánh chặn dọc đường bất cứ lúc nào”. “Tôi sẽ đi theo xe vận tải quân sự. Sống chết có số, sợ quái gì”. Tôi ra đường chặn một chiếc xe vận tải để gửi Nhâm vào B5. Một thời gian sau, tôi cũng được điều động về Sở Chỉ huy Mặt trận B5. Lúc đó đang mùa mưa, tất cả hầm của lính ta đều bị ngập nước. Ở chiến trường, cái hầm còn quan trọng hơn cơm gạo. Không có cơm gạo thì đào củ mài, củ chụp mà ăn cũng không chết. Nhưng không có hầm là chết. Mưa ngập nước thì tát nước ra mà ở. Nghe tiếng tôi, Nhâm chui trong hầm ra, hai tay gãi đầu. “Ngứa quá. Ngủ quên thì thôi, thức là gãi”. “Anh nên cắt cụt mái tóc đi. Tóc dài quá”. “Nhưng cắt bằng cái gì? Tông đơ không có, kéo cũng không”. Tôi lấy hai chiếc lược và kẹp lưỡi dao lam vào giữa để chải tóc cho Nhâm, chải đến đâu tóc trụi đến đó. Nhâm vun tóc bỏ lên tờ báo cũ. Những con chấy đen như hạt gạo cháy bò lổm ngổm trên giấy. Anh đốt tờ báo, vô số những con chấy nổ lép bép.

Điều kiện làm tin ở chiến trường rất vất vả. Không có điện, bản tin của Nhâm phải gửi đi bằng mật mã và nguồn điện là một cái máy phát điện quay tay. Phải có hai người quay thật lực mới đủ nguồn điện 15W để phát tin. Vì thế, các bản tin của Nhâm phải viết thật ngắn, nếu viết dài thì người quay máy phát điện rất vất vả. Chỉ một cái máy phát điện hiệu Honda 3KW là giải quyết được vấn đề điện cho cả Sở Chỉ huy, nhưng như thế thì Sở Chỉ huy sẽ bị lộ và bị dội bom suốt ngày đêm, có khi còn bị cả sư đoàn địch bao vây. Vì thế Sở Chỉ huy hoạt động theo lối chiến tranh du kích. Nhâm viết tin trong hầm và nguồn sáng là cái đèn dầu. Cái đèn làm bằng một quả bom bi, thắp sáng bằng dầu mazut, loại dầu này nhiều khói. Mỗi sáng Nhâm chui từ dưới hầm lên, hai lỗ mũi của anh đen sì như ống khói tàu hỏa. Chúng tôi ăn ngày một bữa cơm, một bữa sắn. Sắn luộc chấm với muối rang. Cơm cũng ăn với muối rang. “Có cơm ăn là may rồi. Chỗ chị Dương Thị Xuân Quý trước đây còn không có cả sắn mà ăn, “Mỗi bữa chia nhau nửa bát măng rừng”.       

     (Còn nữa)

Khánh Hoàng/Báo Gia đình & Xã hội