Hà Nội
23°C / 22-25°C

Tháng Năm ăn Tết Đoan Ngọ

Thứ năm, 14:33 28/05/2009 | Xã hội

Sau Tết Nguyên Đán, có lẽ Tết Đoan Ngọ (Tết mồng 5 tháng 5 âm lịch) là cái Tết sum họp đầm ấm nhất và có nhiều tục lệ gắn kết với đời sống của người dân Việt.

Tục hái lá thuốc mồng 5 tháng 5
 
Tết Đoan Ngọ vốn bắt nguồn Trung Quốc với truyền thuyết về vị trung thần Khuất Nguyên thời vua Hoài Vương. Bọn gian nịnh thần ganh ghét Khuất Nguyên bèn bày kế để Hoài Vương thử lòng trung thành của Khuất Nguyên bằng cách ra lệnh ông nhảy sông tự vẫn. “Quân xử thần tử, thần bất tử bất trung” (Vua bảo bề tôi chết, bề tôi không chết là kẻ bất trung).
 
Khuất Nguyên vô cớ bị xử oan nhưng vẫn tuân lệnh vua trầm mình xuống sông tự vẫn đúng vào giờ Ngọ, ngày mồng 5 tháng 5 âm lịch. Người dân Trung Quốc tôn kính, tưởng nhớ Khuất Nguyên nên hàng năm cứ vào ngày ông mất, đúng mồng 5 tháng 5 âm lịch, lại thả bánh, quả xuống nước thờ cúng ông.
 
 
Đoan nghĩa là mở đầu, Ngọ là giữa trưa và ăn tết Đoan Ngọ là ăn vào giữa trưa. Ca dao có câu: “Tháng Tư đong đậu nấu chè/Ăn Tết Đoan Ngọ trở về tháng Năm”. Truyền thuyết đó gắn kết trong đời sống tâm linh của người dân Việt với ý nghĩa gần gũi hơn, và cũng không mấy ai còn truy tìm nguồn gốc của nó. 
 
Tương truyền, Khuất Nguyên vốn là bậc thần y nên dân ta có tục hái lá mồng 5 về ủ rồi phơi khô làm thuốc. Khi ốm đau mang những lá thuốc này nấu nước uống chữa bệnh rất hiệu nghiệm.
 
Theo lệ, sau lễ cúng gia tiên, đúng ngọ (12h trưa), người dân ở các vùng thôn quê rủ nhau đi hái lá. Đây là thời khắc có dương khí tốt nhất, là giờ mặt trời toả ánh nắng tốt nhất trong năm. Lá cây cỏ hái được vào giờ này có tác dụng chữa bệnh rất tốt, nhất là các bệnh về đường ruột hay khi cảm mạo, đem những lá thuốc này nấu nước xông giải cảm rất tốt.
 
Lá mùng 5 là hỗn hợp của bất cứ thứ lá nào có được trong vườn, từ lá tre, lá bưởi, lá cam, lá quýt, đến lá ổi, lá dủ dẻ, hành, tỏi, trầu không... và nhiều nhất là ngải cứu. Trong khi hái lá thuốc, ai nhìn thấy rắn, thằn lằn thì cả năm được nhiều may mắn vì những loài này vào thời khắc đó rất hiếm thấy.
 
Nơi phố phường, thị thành, không nhiều vườn tược, cỏ cây, người dân lại có lệ đi mua lá thuốc mồng 5. Độ trước Tết vài ngày, các bà, các mẹ, các chị từ thôn quê ra chợ phố mang theo đủ thứ loại lá bày bán. Lá được xắt nhỏ, phân từng loại riêng biệt, người đi chợ chọn lấy những lá có mùi vị ưa thích mua về, đúng ngọ ngày mồng 5, lại đem ra phơi khô rồi bọc lại để trong tủ thuốc gia đình, dùng khi nhà có người ốm đau.
 
Lá thuốc mùng 5, dẫu là loại thuốc linh nghiệm thật hay chỉ là truyền thuyết nhưng qua bao đời nay đã gắn liền với đời sống tinh thần của người dân Việt Nam.
 

Ngải cứu, một vị thuốc được hái nhiều trong ngày 5/5 âm lịch.

 
Tết diệt sâu bọ
 
Ở Việt Nam, Tết Đoan Ngọ được “Việt hoá” thành ngày Tết diệt sâu bọ và thờ cúng tổ tiên vào thời điểm quả trên cây, lá trên cành bắt đầu đơm hoa kết trái mong một mùa bội thu. Vì vậy hoa quả là thứ đồ cúng không thể thiếu. Ngoài ra còn những món ăn khác tùy theo tập quán của từng địa phương.
 
Hà Nội ngày này, rượu nếp, đặc biệt là rượu nếp cẩm, là món không thể thiếu. Chị Liên (buôn bán ở chợ Ngọc Hà, Hà Nội) cho biết: “Rượu nếp là thứ bán chạy nhất trong ngày này. Từ sáng tới giờ tôi đã bán hết 10 chậu nếp cẩm”.  
 
Ngoài ra, mâm lễ cúng Tết Đoan Ngọ của người Bắc không thể thiếu hoa quả các loại. Từ sáng sớm, các hàng bán hoa quả đã đông người hỏi mua.
 
Rượu nếp cẩm...
... và rượu nếp là món bán chạy nhất trong ngày này.
 
Ở Đà Nẵng, từ sáng sớm các bà, các chị đã tất bật đi sắm đồ lễ chuẩn bị cho một cái Tết Đoan Ngọ đủ đầy. Sáng nay, các chợ cũng xôm tụ hơn hẳn ngày thường. Một món không thể thiếu trên mâm cơm cúng Tết Đoan Ngọ với người dân nơi đây là bánh ú tro. Bánh ú tro được bán rất nhiều với giá từ 5.000 - 7.000 đồng/chục. Nhà nào cũng mua từ ba bốn chục bánh trở lên.
 
Một người phụ nữ đang chọn những chục bánh thật đẹp chuẩn bị cho mâm cơm ngày Tết mồng 5 tháng 5 cho biết năm nào cũng vậy, vào dịp này, bánh ú tro là thứ chị chọn mua đầu tiên bởi theo chị loại bánh này mang ý nghĩa như bánh chưng ngày Tết Nguyên Đán.
 
Bánh ú tro được bày bán rất nhiều. 
 
Hàng hoa quả cũng nhộn nhịp không kém, giá các loại hoa quả tăng nhẹ so với những ngày thường từ 2.000 - 3.000 đồng/kg các loại. Hoa tươi cũng tăng giá nhưng không đáng kể, được bày bán nhiều nhất là cúc vàng.
 
Nhìn khuôn mặt các bà, cá mẹ ai cũng hớn hở khi chọn mua đồ lễ vì lại có thêm một ngày trong năm gia đình được quây quần bên mâm cơm đầm ấm. Ai đi đâu về đâu, ngày này cũng nhớ về sum họp cùng gia đình, vui Tết mồng 5.
 
Ngoài ra, theo truyền thống của người miền trong, thịt vịt cũng là một thứ không thể thiếu cho ngày lễ này.
 
Theo Dân trí
 
 
 
kimvan
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Thủ tục khám chữa bệnh bảo hiểm y tế có sự thay đổi?

Thủ tục khám chữa bệnh bảo hiểm y tế có sự thay đổi?

Đời sống - 20 phút trước

GĐXH - Thủ tục khám chữa bệnh bảo hiểm y tế (BHYT) là quy trình người dân trình các giấy tờ hợp lệ để được cơ quan bảo hiểm xã hội chi trả một phần hoặc toàn bộ chi phí điều trị. Năm 2026, thủ tục khám chữa bệnh bảo hiểm y tế có điểm gì mới?

Thời tiết hôm nay miền Bắc nơi nào có mưa to?

Thời tiết hôm nay miền Bắc nơi nào có mưa to?

Thời sự - 1 giờ trước

GĐXH - Theo dự báo thời tiết hôm nay, miền Bắc tiếp tục trời âm u. Dự báo vùng mưa to tập trung khu vực vùng núi Bắc Bộ đi kèm sấm sét, gió giật mạnh.

Công an công bố kết luận điều tra vụ cướp ngân hàng ở Gia Lai

Công an công bố kết luận điều tra vụ cướp ngân hàng ở Gia Lai

Pháp luật - 1 giờ trước

GĐXH - Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an đã ban hành kết luận điều tra vụ án “Cướp tài sản; tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng; rửa tiền” xảy ra tại Ngân hàng Vietcombank – Chi nhánh Gia Lai.

Tin sáng 16/3: Dùng xe điện có phải kiểm định khí thải như xe xăng? Đề xuất 3 trường hợp thuộc diện tiêm chủng bắt buộc từ 1/7

Tin sáng 16/3: Dùng xe điện có phải kiểm định khí thải như xe xăng? Đề xuất 3 trường hợp thuộc diện tiêm chủng bắt buộc từ 1/7

Thời sự - 2 giờ trước

GĐXH - Theo quy định hiện hành, xe điện không thuộc đối tượng phải kiểm định khí thải, do không phát sinh khí thải trong quá trình vận hành; Dự kiến, sẽ có ba nhóm chính phải thực hiện tiêm chủng bắt buộc nhằm nâng cao hiệu quả phòng bệnh, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Đối tượng sát hại 2 người ở Hưng Yên được phát hiện tử vong trong xe ô tô

Đối tượng sát hại 2 người ở Hưng Yên được phát hiện tử vong trong xe ô tô

Pháp luật - 12 giờ trước

GĐXH - Công an tỉnh Hưng Yên vừa thông tin chính thức về vụ trọng án xảy ra tại xã Đông Tiền Hải vào chiều 15/3/2026. Nghi phạm Nguyễn Xuân Thăng, sau khi sát hại vợ và một người đàn ông khác, đã được tìm thấy tử vong trong xe ô tô trên đường bỏ trốn.

Bắt đối tượng xông vào phòng tập Aerobic cướp dây chuyền sau 6 giờ gây án

Bắt đối tượng xông vào phòng tập Aerobic cướp dây chuyền sau 6 giờ gây án

Pháp luật - 12 giờ trước

GĐXH - Chỉ sau 6 giờ xảy ra vụ việc, cơ quan chức năng đã bắt giữ được đối tượng dùng dao xông vào phòng tập Aerobic cướp tài sản, gây hoang mang trong dư luận địa phương.

Hưng Yên: Chồng nổ súng bắn chết vợ và một người đàn ông rồi bỏ trốn

Hưng Yên: Chồng nổ súng bắn chết vợ và một người đàn ông rồi bỏ trốn

Pháp luật - 13 giờ trước

GĐXH - Chiều 15/3, lực lượng chức năng tỉnh Hưng Yên đang khẩn trương phong tỏa hiện trường và tổ chức truy bắt Ngô Duy Thắng (SN 1986) – nghi phạm dùng súng bắn tử vong hai người tại địa bàn xã Đông Tiền Hải trước khi lái xe ô tô bỏ trốn.

Khoảng 72 triệu cử tri cả nước đã đi bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp

Khoảng 72 triệu cử tri cả nước đã đi bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp

Thời sự - 13 giờ trước

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho biết, tính đến 16h chiều 15/3, có tổng số 72 triệu cử tri cả nước tham gia bỏ phiếu bầu ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp.

Giờ sinh Âm lịch của người dễ làm nên chuyện lớn khiến gia tộc nở mày nở mặt

Giờ sinh Âm lịch của người dễ làm nên chuyện lớn khiến gia tộc nở mày nở mặt

Đời sống - 14 giờ trước

GĐXH - Trong số 12 khung giờ của hệ Can Chi, 4 giờ sinh Âm lịch dưới đây được cho là mang nhiều tiềm năng để tỏa sáng và mang lại vinh dự cho gia tộc.

Clip táo tợn xông vào phòng tập thể dục cướp dây chuyền

Clip táo tợn xông vào phòng tập thể dục cướp dây chuyền

Pháp luật - 15 giờ trước

GĐXH - Một người đàn ông bịt kín mặt, cầm vật giống dao bất ngờ xông vào phòng tập thể dục ở xã Tân Châu (Nghệ An) nhằm cướp dây chuyền của một phụ nữ. Tuy nhiên, nạn nhân chống trả quyết liệt, khiến đối tượng không thực hiện được ý đồ và phải bỏ chạy.

Top