Hà Nội
23°C / 22-25°C

Tháng Năm ăn Tết Đoan Ngọ

Thứ năm, 14:33 28/05/2009 | Xã hội

Sau Tết Nguyên Đán, có lẽ Tết Đoan Ngọ (Tết mồng 5 tháng 5 âm lịch) là cái Tết sum họp đầm ấm nhất và có nhiều tục lệ gắn kết với đời sống của người dân Việt.

Tục hái lá thuốc mồng 5 tháng 5
 
Tết Đoan Ngọ vốn bắt nguồn Trung Quốc với truyền thuyết về vị trung thần Khuất Nguyên thời vua Hoài Vương. Bọn gian nịnh thần ganh ghét Khuất Nguyên bèn bày kế để Hoài Vương thử lòng trung thành của Khuất Nguyên bằng cách ra lệnh ông nhảy sông tự vẫn. “Quân xử thần tử, thần bất tử bất trung” (Vua bảo bề tôi chết, bề tôi không chết là kẻ bất trung).
 
Khuất Nguyên vô cớ bị xử oan nhưng vẫn tuân lệnh vua trầm mình xuống sông tự vẫn đúng vào giờ Ngọ, ngày mồng 5 tháng 5 âm lịch. Người dân Trung Quốc tôn kính, tưởng nhớ Khuất Nguyên nên hàng năm cứ vào ngày ông mất, đúng mồng 5 tháng 5 âm lịch, lại thả bánh, quả xuống nước thờ cúng ông.
 
 
Đoan nghĩa là mở đầu, Ngọ là giữa trưa và ăn tết Đoan Ngọ là ăn vào giữa trưa. Ca dao có câu: “Tháng Tư đong đậu nấu chè/Ăn Tết Đoan Ngọ trở về tháng Năm”. Truyền thuyết đó gắn kết trong đời sống tâm linh của người dân Việt với ý nghĩa gần gũi hơn, và cũng không mấy ai còn truy tìm nguồn gốc của nó. 
 
Tương truyền, Khuất Nguyên vốn là bậc thần y nên dân ta có tục hái lá mồng 5 về ủ rồi phơi khô làm thuốc. Khi ốm đau mang những lá thuốc này nấu nước uống chữa bệnh rất hiệu nghiệm.
 
Theo lệ, sau lễ cúng gia tiên, đúng ngọ (12h trưa), người dân ở các vùng thôn quê rủ nhau đi hái lá. Đây là thời khắc có dương khí tốt nhất, là giờ mặt trời toả ánh nắng tốt nhất trong năm. Lá cây cỏ hái được vào giờ này có tác dụng chữa bệnh rất tốt, nhất là các bệnh về đường ruột hay khi cảm mạo, đem những lá thuốc này nấu nước xông giải cảm rất tốt.
 
Lá mùng 5 là hỗn hợp của bất cứ thứ lá nào có được trong vườn, từ lá tre, lá bưởi, lá cam, lá quýt, đến lá ổi, lá dủ dẻ, hành, tỏi, trầu không... và nhiều nhất là ngải cứu. Trong khi hái lá thuốc, ai nhìn thấy rắn, thằn lằn thì cả năm được nhiều may mắn vì những loài này vào thời khắc đó rất hiếm thấy.
 
Nơi phố phường, thị thành, không nhiều vườn tược, cỏ cây, người dân lại có lệ đi mua lá thuốc mồng 5. Độ trước Tết vài ngày, các bà, các mẹ, các chị từ thôn quê ra chợ phố mang theo đủ thứ loại lá bày bán. Lá được xắt nhỏ, phân từng loại riêng biệt, người đi chợ chọn lấy những lá có mùi vị ưa thích mua về, đúng ngọ ngày mồng 5, lại đem ra phơi khô rồi bọc lại để trong tủ thuốc gia đình, dùng khi nhà có người ốm đau.
 
Lá thuốc mùng 5, dẫu là loại thuốc linh nghiệm thật hay chỉ là truyền thuyết nhưng qua bao đời nay đã gắn liền với đời sống tinh thần của người dân Việt Nam.
 

Ngải cứu, một vị thuốc được hái nhiều trong ngày 5/5 âm lịch.

 
Tết diệt sâu bọ
 
Ở Việt Nam, Tết Đoan Ngọ được “Việt hoá” thành ngày Tết diệt sâu bọ và thờ cúng tổ tiên vào thời điểm quả trên cây, lá trên cành bắt đầu đơm hoa kết trái mong một mùa bội thu. Vì vậy hoa quả là thứ đồ cúng không thể thiếu. Ngoài ra còn những món ăn khác tùy theo tập quán của từng địa phương.
 
Hà Nội ngày này, rượu nếp, đặc biệt là rượu nếp cẩm, là món không thể thiếu. Chị Liên (buôn bán ở chợ Ngọc Hà, Hà Nội) cho biết: “Rượu nếp là thứ bán chạy nhất trong ngày này. Từ sáng tới giờ tôi đã bán hết 10 chậu nếp cẩm”.  
 
Ngoài ra, mâm lễ cúng Tết Đoan Ngọ của người Bắc không thể thiếu hoa quả các loại. Từ sáng sớm, các hàng bán hoa quả đã đông người hỏi mua.
 
Rượu nếp cẩm...
... và rượu nếp là món bán chạy nhất trong ngày này.
 
Ở Đà Nẵng, từ sáng sớm các bà, các chị đã tất bật đi sắm đồ lễ chuẩn bị cho một cái Tết Đoan Ngọ đủ đầy. Sáng nay, các chợ cũng xôm tụ hơn hẳn ngày thường. Một món không thể thiếu trên mâm cơm cúng Tết Đoan Ngọ với người dân nơi đây là bánh ú tro. Bánh ú tro được bán rất nhiều với giá từ 5.000 - 7.000 đồng/chục. Nhà nào cũng mua từ ba bốn chục bánh trở lên.
 
Một người phụ nữ đang chọn những chục bánh thật đẹp chuẩn bị cho mâm cơm ngày Tết mồng 5 tháng 5 cho biết năm nào cũng vậy, vào dịp này, bánh ú tro là thứ chị chọn mua đầu tiên bởi theo chị loại bánh này mang ý nghĩa như bánh chưng ngày Tết Nguyên Đán.
 
Bánh ú tro được bày bán rất nhiều. 
 
Hàng hoa quả cũng nhộn nhịp không kém, giá các loại hoa quả tăng nhẹ so với những ngày thường từ 2.000 - 3.000 đồng/kg các loại. Hoa tươi cũng tăng giá nhưng không đáng kể, được bày bán nhiều nhất là cúc vàng.
 
Nhìn khuôn mặt các bà, cá mẹ ai cũng hớn hở khi chọn mua đồ lễ vì lại có thêm một ngày trong năm gia đình được quây quần bên mâm cơm đầm ấm. Ai đi đâu về đâu, ngày này cũng nhớ về sum họp cùng gia đình, vui Tết mồng 5.
 
Ngoài ra, theo truyền thống của người miền trong, thịt vịt cũng là một thứ không thể thiếu cho ngày lễ này.
 
Theo Dân trí
 
 
 
kimvan
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Thần Tài gọi tên 3 con giáp cuối tháng 5: Dễ có khoản tiền bất ngờ

Thần Tài gọi tên 3 con giáp cuối tháng 5: Dễ có khoản tiền bất ngờ

Đời sống - 2 giờ trước

GĐXH - Cuối tháng 5 được xem là giai đoạn nhiều chuyển động tích cực về tài chính với một số con giáp.

Ai phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cao nhất từ 1/7 khi mức lương cơ sở tăng?

Ai phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cao nhất từ 1/7 khi mức lương cơ sở tăng?

Đời sống - 2 giờ trước

GĐXH - Dưới đây là những đối tượng có mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cao nhất khi mức lương cơ sở tăng.

4 giờ sinh Âm lịch phạm đào hoa xấu theo Bát tự: Dễ vướng tình tay ba, hôn nhân nhiều sóng gió

4 giờ sinh Âm lịch phạm đào hoa xấu theo Bát tự: Dễ vướng tình tay ba, hôn nhân nhiều sóng gió

Đời sống - 4 giờ trước

GĐXH - Theo quan niệm Bát tự, có những giờ sinh Âm lịch được cho là mang "đào hoa xấu", khiến đường tình cảm của một người dễ gặp trắc trở.

Tin sáng 21/5: Cuối tuần nắng nóng tăng mạnh, có nơi vượt 40°C; 27 người nhập viện sau bữa ăn bán trú tại trường tiểu học

Tin sáng 21/5: Cuối tuần nắng nóng tăng mạnh, có nơi vượt 40°C; 27 người nhập viện sau bữa ăn bán trú tại trường tiểu học

Thời sự - 4 giờ trước

GĐXH - Từ cuối tuần, nhiệt độ Bắc và Trung Bộ tăng nhanh, trời chuyển nắng nóng diện rộng; 27 học sinh, giáo viên tại trường tiểu học ở Sa Đéc nhập viện sau bữa ăn bán trú...

Bắc Ninh: Bắt hai đối tượng người nước ngoài cướp 1,1 tỷ đồng của cô gái 28 tuổi

Bắc Ninh: Bắt hai đối tượng người nước ngoài cướp 1,1 tỷ đồng của cô gái 28 tuổi

Pháp luật - 4 giờ trước

GĐXH - Hai đối tượng Zhang Chengrong (SN 1993) và Nie Changao (SN 1995), cùng quốc tịch Trung Quốc bị Công an tỉnh Bắc Ninh khởi tố, bắt giam để điều tra về tội “Cướp tài sản”.

Miền Bắc chuẩn bị đón nắng nóng gay gắt sau đợt mưa dông kéo dài

Miền Bắc chuẩn bị đón nắng nóng gay gắt sau đợt mưa dông kéo dài

Thời sự - 4 giờ trước

GĐXH - Theo dự báo thời tiết, mưa dông ở miền Bắc còn kéo dài đến hết ngày 21/5. Đến ngày 22/5, trời giảm mưa và chuyển sang giai đoạn nắng nóng.

Từ ước mơ của mẹ đến tấm bằng thạc sĩ Đại học ở Mỹ

Từ ước mơ của mẹ đến tấm bằng thạc sĩ Đại học ở Mỹ

Giáo dục - 4 giờ trước

Đại diện cho học viên quốc tế phát biểu tại Lễ tốt nghiệp Thạc sĩ, Đại học Duke (Mỹ), nam sinh Việt đã chạm đến trái tim nhiều người khi trích dẫn câu hát: "Con ơi, hãy ước mơ thay phần mẹ" với thông điệp về lòng biết ơn, trân trọng những hành trang quý giá nhất giúp chúng ta đạt được thành tựu trong đời.

Đau lòng, nam sinh lớp 6 gặp nạn tử vong khi cùng nhóm bạn tắm sông

Đau lòng, nam sinh lớp 6 gặp nạn tử vong khi cùng nhóm bạn tắm sông

Xã hội - 15 giờ trước

GĐXH - Thông tin từ xã Phú Thái (TP Hải Phòng) cho biết, vào hôm qua (19/5), trong lúc xuống sông tắm cùng nhóm bạn, một nam sinh lớp 6 sinh sống trên địa bàn không may bị đuối nước dẫn đến tử vong.

Đi thả diều, nam sinh lớp 8 bị điện giật tử vong

Đi thả diều, nam sinh lớp 8 bị điện giật tử vong

Xã hội - 17 giờ trước

GĐXH - Trong lúc dùng cần câu cá để gỡ diều vướng vào đường dây điện cao thế thì bất ngờ bị dòng điện phóng xuống gây điện giật khiến nam sinh lớp 8 tử vong và 1 em bị thương.

Hà Nội: Nhiều dự án chống ngập tăng tốc 'về đích'

Hà Nội: Nhiều dự án chống ngập tăng tốc 'về đích'

Thời sự - 18 giờ trước

GĐXH - Những ngày đầu mùa mưa 2026, trên hàng loạt công trường chống ngập của Hà Nội, các đơn vị đang tăng tốc hoàn thiện từng hạng mục các dự án chống ngập, để sớm đưa vào vận hành trước mùa mưa năm nay.

Top