Thế giới phát sốt vì “Cúm heo”

Hôm 27/4, báo chí Mexico cho biết trường hợp nhiễm cúm heo đầu tiên ở nước này xảy ra tại một ngôi làng, nơi cư dân phải sống chung với mùi hôi thối và các đàn ruồi muỗi tỏa ra từ một nông trại nuôi heo gần đó. Bé Edgar Hernandez, 4 tuổi, được xác nhận là nạn nhân đầu tiên của trận dịch. Quê nhà Hernandez, làng La Gloria, nằm rất gần với một nông trại heo đang nuôi khoảng 1 triệu con một năm. Ban đầu người ta cho rằng cậu bé mắc bệnh cảm thông thường. Tuy nhiên các xét nghiệm sau đó cho thấy cậu bé đã nhiễm cúm heo. Sau thời gian điều trị, cậu bé đã hồi phục hoàn toàn, dù ít nhất 152 người đồng hương không có sự may mắn đó và con số nạn nhân được dự báo là sẽ còn tăng cao.

 

Liệu heo có phải nguyên nhân gây ra dịch cúm nguy hiểm?

Hồi đầu tháng này, từng có sự bùng nổ dịch bệnh liên quan tới đường hô hấp ở La Gloria. Vụ việc đã được Veratect, một công ty Mỹ chuyên giám sát các vụ bùng dịch, xác nhận. Công ty cho biết hồi đầu tháng 4, các quan chức địa phương đã báo cáo về một căn bệnh hô hấp lạ khiến nhiều trẻ em ở La Gloria bị viêm phổi nặng. Số liệu y tế lọt vào tay Veratect cho thấy đã có 400 người sống ở ngôi làng 3.000 dân này nhiễm bệnh và phải nhờ sự can thiệp của các bác sĩ. Tuy nhiên các quan chức cho biết khoảng 60% dân sống trong làng, tức 1.800 trường hợp, đã nhiễm bệnh. Phần lớn các nạn nhân mắc bệnh cúm H2N3 thường gặp và được chữa trị khỏi bằng thuốc mà không tử vong. Tuy nhiên bé Hernandez được chẩn đoán đã mắc bệnh cúm A/H1N1.

Theo các chuyên gia, bệnh “cúm heo” có thể lây lan qua việc tiếp xúc với heo nhiễm bệnh, tuy nhiên người ta vẫn chưa rõ ruồi hay phân heo có thể trở thành tác nhân gây bệnh hay không. Dựa trên việc loại cúm mới là sự kết hợp của nhiều loại cúm, người ta vẫn chưa thống nhất tên gọi chung dành cho nó. Ông Richard Besser, quyền giám đốc Trung tâm ngăn chặn và kiểm soát dịch bệnh Mỹ cho biết nước này sẽ có thể không gọi căn bệnh là “cúm heo” vì nó khiến dư luận không hiểu hết bản chất căn bệnh và có phản ứng không phù hợp. Bộ An ninh Nội địa Mỹ gợi ý nên gọi căn bệnh là “dịch cúm H1N1”. Chính phủ Thái Lan, một trong những nước xuất khẩu thịt lớn nhất thế giới, gọi căn bệnh là “cúm Mexico”. Động thái này được Thứ trưởng Y tế Israel ủng hộ vì cho rằng người Do Thái sẽ không phải dùng từ “lợn”. OIE thì đặt tên cho căn bệnh là “cúm Bắc Mỹ”.

 

 

Kiểm tra thân nhiệt hành khách tại sân bay Hàn Quốc.

 

Theo các nguồn tin từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Trung tâm kiểm soát và ngăn chặn dịch bệnh Mỹ, Trung tâm ngăn chặn và kiểm soát dịch bệnh châu Âu (ECDC) và Bộ Y tế Pháp, “cúm heo” có phương thức lây lan giống các loại cúm thông thường khác. Virus gây bệnh có thể lây lan qua đường hô hấp. Ngoài ra, bệnh có thể lây nhiễm qua đường tiếp xúc. Người nhiễm virus có thể truyền bệnh một ngày trước khi xuất hiện các triệu chứng của bệnh và thời gian truyền bệnh kéo dài 7 ngày, hoặc hơn, kể từ khi xuất hiện các triệu chứng. Tuy nhiên, thịt lợn đã được nấu chín kỹ không gây bệnh vì virus cúm bị tiêu diệt ở nhiệt độ 71 độ C. Bệnh thường biểu hiện với các triệu chứng như sốt đột ngột trên 38 độ C, ho, đau đầu và khớp, ngạt mũi, cơ thể mệt mỏi và chán ăn. Một số trường hợp có biểu hiện sưng tấy ở mũi và họng, nôn mửa và tiêu chảy. ECDC khuyến cáo có thể dùng Oseltamivir (được bán trên thị trường dưới nhãn Tamiflu) và Zanamivir (nhãn Relenza) để điều trị cho người nhiễm virus hoặc ngăn chặn khả năng nhiễm bệnh.

Do là một căn bệnh lạ với sức lây lan nhanh nên số bệnh nhân tử vong và nhiễm virus cúm trên thế giới vẫn liên tục gia tăng. Theo số liệu thống kê của WHO, tính đến thời điểm này đã có ít nhất 16 quốc gia trên thế giới có bệnh nhân nhiễm hoặc nghi nhiễm cúm, trong đó ngoài Bắc Mỹ có cả ở châu Âu và châu Á. Riêng tại Mexico, số bệnh nhân tử vong do các triệu chứng liên quan đến cúm đã lên tới 152 người, trong đó 20 người được khẳng định là nhiễm virus H1N1 và gần 2.000 trường hợp nghi nhiễm virus đang được theo dõi điều trị. Tại Mỹ, số bệnh nhân nhiễm bệnh cũng đã lên tới 50 người. Tại Canada được xác định là 6 ca nhiễm virus, còn tại Australia là 70 trường hợp nghi nhiễm.

 

Vẫn chưa có vaccine cho loại cúm mới nhất.

 

Một số quốc gia khác được cho là đã xuất hiện hoặc nghi xuất hiện virus H1N1 gồm có Scotland, New Zealand, Tây Ban Nha, Bỉ, Đan Mạch, Thụy Điển, CH Séc, Anh và Pháp.

Một số quốc gia khác như Trung Quốc, Hàn Quốc, Israel cũng đã có thông báo về các ca nhiễm và nghi nhiễm virus cúm heo. Trường hợp mới nhất vừa được công bố là một phụ nữ Thái Lan, 42 tuổi, bị nghi nhiễm virus cúm và đang được cách ly tại Bệnh viện Chulalongkorn. Đây được coi là trường hợp nghi nhiễm cúm heo đầu tiên tại Đông Nam Á. Các nhà chức trách cho biết hầu hết số bệnh nhân nhiễm hoặc nghi nhiễm cúm trên thế giới đều từ Mexico, Canada hoặc Mỹ trở về. Trước tình trạng dịch cúm lây lan, có nguy cơ trở thành đại dịch, WHO kêu gọi các nước trên thế giới giám sát chặt chẽ diễn biến của dịch, đồng thời nhanh chóng triển khai các biện pháp phòng ngừa nhằm giảm thiểu khả năng lây nhiễm. WHO cũng chính thức báo động cúm heo có thể trở thành dịch bệnh trong cộng đồng và quyết định nâng báo động đối với dịch cúm toàn cầu lên mức 4, trong thang 6 mức báo động. Hôm 28/4 vừa qua, các nước châu Á - Thái Bình Dương đã họp tại Philippines nhằm thảo luận về biện pháp phòng ngừa dịch cúm heo.

 

Sự xuất hiện của căn bệnh cúm nguy hiểm đã khiến khẩu trang trở lại tràn ngập Mexico và nhiều nước.

Trước việc dịch cúm lan rộng, bộ phận phân tích thông tin kinh tế “Economist Intelligence Unit” (EIU) của Tạp chí Economist cho rằng dịch cúm heo có thể làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng kinh tế và tài chính mà thế giới đang phải đối mặt. EIU cho rằng vì nhiều người đã so sánh cuộc khủng hoảng kinh tế hiện nay với cuộc Đại suy thoái 1930, nên người ta cũng lo ngại khi liên tưởng bệnh cúm heo hiện nay với các dịch bệnh trước đây như đại dịch cúm Tây Ban Nha năm 1918 -  1919.

 

Được biết Tập đoàn Smithfield Foods từng bị phạt vì vi phạm quy định về môi trường ở Mỹ. Hồi tháng 10/2000 tòa án đã giữ nguyên án phạt 12,6 triệu USD với tập đoàn này sau lá đơn của cơ quan bảo vệ môi trường kiện công ty vì đã xả chất thải làm bẩn sông Pagan ở Virginia từ những năm 1970. Tuy nhiên phát ngôn viên tập đoàn, bà Keira Ullrich, đã bào chữa rằng công ty không tìm thấy bất kỳ dấu hiệu bệnh lý hoặc triệu chứng của bệnh cúm heo trong các đàn heo do họ nuôi. Bà cho biết ngay cả các công nhân làm việc tại những dự án chăn nuôi của Smithfield trên khắp Mexico cũng không nhiễm bệnh. Cơ quan thú y thế giới (OIE) hôm 27/4 cũng xác nhận virus cúm ở Mexico là sự kết hợp giữa virus cúm gia cầm, cúm ở người và cúm heo. Vì thế gọi “cúm heo” là chưa chính xác, có thể gây thiệt hại cho nông dân.