Tranh cãi quanh dự án xây dựng ga ngầm ven hồ Hoàn Kiếm

Sơ đồ tuyến đường sắt đô thị TP Hà Nội, đoạn Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo. Ảnh: Phương Thảo

Dư luận tranh cãi xây dựng nhà ga

Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 2 (đoạn Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo) có đoạn tuyến đi ngầm xuyên qua khu trung tâm thành phố. Đoạn ngầm này có ga C9 được lên phương án là xây dựng bên cạnh hồ Hoàn Kiếm. Phương án được UBND TP Hà Nội lựa chọn có đoạn tuyến đi ngầm cắt qua khu vực phố cổ. Điểm từ dọc phố Hàng Giầy đi ngang qua Đồng Xuân, Hàng Đường, Hàng Ngang, Hàng Đào, qua các tuyến phố Đinh Tiên Hoàng, Hàng Bài, Phố Huế, Đại Cồ Việt, gắn với vị trí ga C9 đặt tại khu vực hồ Hoàn Kiếm.

Sở dĩ UBND TP Hà Nội lựa chọn lối di chuyển này vì tính khả thi cao, có đủ không gian bố trí các công trình phụ trợ, không phải giải phóng mặt bằng dân cư… Theo đó, ga C9 nằm sát ven bờ hồ Hoàn Kiếm có di tích quốc gia đặc biệt là hồ Hoàn Kiếm, đền Ngọc Sơn và di tích quốc gia đền bà Kiệu. Mặc dù phương án trên được nhiều người dân ủng hộ bởi sự tiện lợi, nhanh chóng, hiện đại... Tuy nhiên, không ít ý kiến gay gắt bày tỏ quan điểm không đồng tình.

Ông Hoàng Quang Diệu (65 tuổi, ở quận Hoàn Kiếm) nói: “Hồ Hoàn Kiếm không chỉ là khu di tích quốc gia đặc biệt, là vị trí trung tâm, mà nơi đây còn là khu du lịch của Thủ đô tập trung nhiều người để vui chơi, tản bộ. Nếu đặt nhà ga có các cửa số 1, 2, 3 hướng đi 3 hướng, sẽ khiến mật độ tăng lên, áp lực giao thông cũng tăng lên, chẳng khác nào bóp nghẽn không gian khu trung tâm”.

Bà Lê Bảo (55 tuổi, ở quận Thanh Xuân) hoàn toàn không đồng tình với việc đặt ga ngầm ở vị trí cách tháp Bút hơn 8m, cách nền gò đá 1m. Bà Bảo cho rằng, khoảng cách đó là quá gần, không những vi phạm Luật Di sản văn hóa mà có thể sẽ làm biến dạng di tích, cũng như bất hài hòa cảnh quan hiện nay. Hồ Hoàn Kiếm là một di tích đặc biệt của Hà Nội cũng như của cả nước, không thể làm bừa, hậu quả sẽ vô cùng nghiêm trọng, nhân dân cần lên tiếng phản đối đến các cấp có thẩm quyền để đưa ra quyết định sáng suốt. Bà Bảo cho rằng, một nhà ga to đùng nằm ngay cạnh tháp Bút, vậy còn đâu là tháp Bút và đền Ngọc Sơn? Kéo theo đó là lượng khách du lịch tập trung quá đông ở khu vực này, sẽ tạo sự ồn ào, gây mất mỹ quan, mất vệ sinh, ùn tắc giao thông...

Trong văn bản của Ủy ban Văn hoá, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng gửi đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ kiến nghị xem xét về việc xây dựng dự án cũng khẳng định, phương án xây dựng của UBND TP Hà Nội không những vi phạm Luật Di sản văn hóa mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến di sản, không gian văn hoá của trung tâm. Bởi đây là công trình phục vụ giao thông, không phải là công trình phát huy giá trị di tích lịch sử. Hơn nữa, khu vực di tích này có kết cấu yếu, cấu trúc địa chất thay đổi, nên việc xây dựng tạo độ rung sẽ gây ra nguy cơ huỷ hoại các di tích…

Cần “cân, đếm” di tích với tiện ích

Khu vực dự kiến xây dựng cổng lên xuống số 3 thuộc nhà ga ngầm C9. Ảnh: Chiến Công

Trả lời PV Báo Gia đình & Xã hội, chuyên gia giao thông Bùi Danh Liên nêu quan điểm: “Tôi hoàn toàn đồng tình với việc bảo tồn phải song hành với phát triển di tích. Tuy nhiên, cần tham khảo ý kiến người dân, các chuyên gia, nhà khoa học, các tổ chức chính trị xã hội để cân nhắc, có nên đặt nhà ga C9 tại khu vực ven hồ Hoàn Kiếm hay không. Nếu đại đa số ý kiến không tán thành thì UBND TP Hà Nội nên tiếp thu”.

Ông Liên cho rằng, bảo tồn là việc cần làm nhưng sự tiện ích của người dân cũng cần được đưa lên hàng đầu. Có lẽ, dư luận quan tâm hơn hết là việc đặt ga tàu ngầm tại vị trí hồ Hoàn Kiếm có ảnh hưởng đến người dân, đến sự phát triển chung của thành phố hay không? Bởi bảo tồn rất quan trọng, nhưng không vì bảo tồn mà ta lại chuyển hướng theo một quan điểm, tư duy khác.

“Hồ Hoàn Kiếm được ví như hòn ngọc của Thủ đô, người dân rất trân trọng, nhưng lại gắn với các giai thoại mà không đề cao sự phát triển thì cũng không nên. Bản thân tôi hoàn toàn không tán thành. Bởi ở các nước ngoài như Nhật Bản, hệ thống tàu ngầm rất hiện đại, được thiết kế đặt tại ví trí trung tâm nhất, đắc địa nhất để phục vụ nhu cầu đi lại, nhu cầu tiện ích của người dân. Bên cạnh đó, việc di chuyển hoàn toàn trong lòng đất, nên ta không thể suy diễn là ảnh hưởng hay gây ùn tắc giao thông, bóp nghẽn trung tâm văn hoá. Đây chỉ có thể đáp ứng tiện ích của người dân ngày một cao và tiện lợi mà thôi. Ùn tắc giao thông không phải từ hệ thống di chuyển dưới lòng đất. Những toà nhà cao tầng mọc lên không ngừng nghỉ, không chú trọng quy hoạch hạ tầng mới là nguyên nhân gây ùn tắc giao thông cục bộ. Nhà ga chỉ là tiện ích, phục vụ nhu cầu chính yếu của người đi bộ. Nhà ga đặt tại khu vực ven hồ Hoàn Kiếm là tiện lợi với nhiều người dân tản bộ, du lịch xung quanh hồ, thay vì phải chờ hàng dài đèn đỏ, taxi… mới đến được Bờ Hồ để du ngoạn”, ông Liên nhấn mạnh.

Bảo Loan