Trở lại nơi vua Lê Dụ Tông được hoàn táng: Vua vẫn chưa hết lận đận

 

Khu vực xây dựng lăng mộ vẫn bộn bề trăm mối, vua dù đã được trở về với đất tổ nhưng dường như vẫn chưa hết lận đận.

 

Khu lăng mộ vua Lê Dụ Tông chưa biết đến khi nào hoàn thiện.

 

Chưa biết khi nào hoàn thiện

Làng Bái Trạch sau 1 năm đón vua không có nhiều thay đổi ngoài con đường lớn được nối từ trung tâm huyện chạy thẳng vào làng. Chỉ có một sự thay đổi nho nhỏ đó là xuất hiện thêm một số quán hàng có bán vàng, hương. Tuy nhiên, quán khá vắng khách, bởi người đến thắp hương tại khu lăng mộ không nhiều.

Theo quan sát của chúng tôi, khu lăng mộ của vua Lê Dụ Tông bộn bừa gạch, cát... Có chừng 3 - 4 người thợ đang xây dựng chiếc cổng phía mặt ngoài của lăng mộ. So sánh với ngày "hạ huyệt" cho vị vua này cách đây 1 năm, quang cảnh xung quanh dường như không có sự thay đổi. Để vào thắp hương được cho nhà vua, khách phải đi qua những đống vật liệu vứt bừa bãi khắp khuôn viên của lăng. Cách đó không xa, một chiếc lều bạt tạm bợ được dựng lên để chứa bàn thờ. Ngôi mộ của nhà vua nằm cô đơn trên cao. Đi cùng với chúng tôi, nhiều con cháu dòng họ Lê khi nhìn quang cảnh này đã không khỏi chạnh lòng.

Theo ý kiến của nhiều người dân lân cận, lý do khu lăng mộ vua Lê Dụ Tông được triển khai quá chậm có nhiều nguyên nhân liên quan đến vấn đề kinh phí. Đây là một dự án nằm ngoài quy hoạch chung của huyện Thọ Xuân nên nguồn ngân sách có nhiều điểm "vướng". Mặt khác, theo tìm hiểu của chúng tôi, chính những người dân trước đây từng hồ hởi "đón" nhà vua về bao nhiêu thì nay lại rơi vào thế khó xử vì cuộc sống phía trước bấy nhiêu.

Trong khu vực đất được quy hoạch làm lăng mộ, chúng tôi gặp ông Đỗ Đình Kề đang tự phá dỡ nốt phần nhà cũ của mình. Gia đình ông Kề đã nhận đất đền bù, làm được nhà và đã chuyển về nơi ở mới. Trong câu chuyện, ông Kề không giấu được lo lắng về cuộc sống mưu sinh khi định cư ở nơi mới. Phần đất được cấp chỉ đủ gia đình ông xây nhà, làm sân chứ không có vườn tược như cũ nên không thể chăn nuôi, trồng trọt thêm. Ngoài việc trông đợi vào 2 sào lúa thì 5 người của gia đình ông Kề không có thêm nguồn thu nhập nào khác. Trong khi đó, khi làm nhà mới, gia đình ông đã phải đi vay thêm 65 triệu đồng và phải trả lãi hàng tháng mất hơn 400. 000 đồng.

Theo ông Kề, lý do ông phải vay nợ vì số đất gia đình bị thu hồi dành cho dự án làm lăng mộ vua Lê Dụ Tông lên đến 1.000 m2. Hiện ông đã nhận 200m2 đất ở, 800m2 còn lại vẫn chưa được nhận tiền đền bù. Ông Kề cũng không nắm rõ tổng số tiền ông sẽ được nhận là bao nhiêu và khi nào sẽ được nhận.

 

Đền thờ các vua Lê thời Lê Trung Hưng vừa được khánh thành tại xã Xuân Quang.

 

Lo lắng tương lai

Trong khu quy hoạch làm lăng mộ, vẫn còn một số ngôi nhà chưa được di dời, trong đó có một hộ gia đình hoàn toàn chưa di dời là gia đình anh Nguyễn Văn Định. Anh Định cho biết lý do là chưa đồng ý với phương án đền bù mà chính quyền đưa ra. Gia đình anh có hơn 300m2 đất, theo anh Định, với số đất này sẽ được đền bù 1 nền đất 200m2 như các gia đình khác, số còn lại được nhận tiền. Tuy nhiên, phía chính quyền lại muốn đền hoàn toàn bằng tiền. Theo tính toán của anh Định, nếu được nhận một nền đất đền bù có giá thị trường khoảng 200 triệu, trong khi nhận tiền chỉ được 50 triệu đồng.

Rời khu lăng mộ, chúng tôi đi về phía khu đất tái định cư, nằm ngay trên con đường mới mở vào làng. Ở đây, hầu hết các gia đình đã xây dựng lại nhà mới nhưng đa phần các gia đình không giấu được lo lắng cho cuộc sống tương lai. Chúng tôi gặp lại anh Đỗ Văn Hà -  người có mảnh vườn chứa ngôi mộ vua Lê Dụ Tông trước đây. Khác với vẻ hào hứng khi muốn đưa di hài nhà vua trở lại hố chôn cũ năm trước, anh Hà trở nên trầm tư hơn. Để có tiền mưu sinh, vợ chồng anh Hà mở hàng bán tạp hóa, nhưng vì không có vốn nên hàng khá lèo tèo, thu nhập không đáng kể. Gia đình anh Hà và những hộ dân trong diện di dời  đều chưa được nhận tiền đền bù đất nên gặp rất nhiều khó khăn khi bắt đầu cuộc sống mới.

Đem những thắc mắc trên của bà con đến với ông Đỗ Văn Hùng, Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Giang, chúng tôi được ông Hùng cho biết, xã đã thỏa thuận được với Hội đồng đền bù giải phóng mặt bằng của huyện Thọ Xuân về giá đất cho các hộ dân. Theo thoả thuận, giá đền bù chung sẽ là 150.000đ/m2. Trả lời về trường hợp của anh Nguyễn Văn Định, ông Hùng cho biết xã cũng đã thống nhất với huyện Thọ Xuân đồng ý phương án đền bù đất cho gia đình anh Định như những gia đình khác, số đất còn lại sẽ trả bằng tiền. Đối với tiền đền bù đất cho các hộ dân, ông Đỗ Văn Hùng cho biết là đang đợi huyện Thọ Xuân quyết định và chưa rõ cụ thể thời gian nào sẽ trả cho bà con.

 

Vua Lê Dụ Tông có thêm một đền thờ Chúng tôi cũng trở lại với xã Xuân Quang - nơi từng được chọn lựa để đưa di hài vua Lê Dụ Tông về chôn cất đúng vào dịp địa phương này tổ chức lễ khánh thành đền thờ các vị vua nhà Lê thời Lê Trung hưng. Đền thờ được xây khang trang, trị giá nhiều tỉ đồng. Đền thờ này thờ 3 vị vua là  Lê Hiển Tông, Lê Dụ Tông và Lê Chiêu Thống. Cả ba vị đều được đúc tượng, xây bệ thờ. Được biết, nguồn kinh phí của đền thờ này được xã Xuân Quang huy động từ con cháu dòng họ Lê và các nhà hảo tâm khác trong cả nước. Có lẽ đền thờ này là một niềm an ủi đối với vị vua lận đận Lê Dụ Tông.