Vụ công bố thông tin nước mắm chứa Asen: Các chủ cơ sở nước mắm truyền thống nói gì?

Cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống bị ảnh hưởng trước thông tin do Vinastas công bố. Ảnh minh họa: P.Linh

Người dân cứ nghe thạch tín là sợ

Ngày 17/10, Hiệp hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ Người tiêu dùng Việt Nam (Vinastas) công bố cuộc khảo sát trên 150 mẫu nước mắm tại 19 tỉnh thành, phát hiện có đến 101 mẫu (chiếm 67,33% số nước mắm được khảo sát) có hàm lượng thạch tín (Asen) tổng vượt ngưỡng cho phép. Tuy nhiên, khi thử nghiệm 20 mẫu trong số các mẫu khảo sát có Asen vượt ngưỡng đều không phát hiện Asen vô cơ (chất gây độc). Ngay sau khi Vinastas công bố thông tin trên đã tạo ra tâm lý hoang mang cho người tiêu dùng lẫn các cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống trên khắp cả nước.

Ngày 20/10, trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Đức Xân, Chủ tịch Hiệp hội chế biến nước mắm truyền thống Quỳnh Dị (thị xã Hoàng Mai, Nghệ An) cho biết, sau khi Vinastas công bố thông tin trên thì các cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống trong Hiệp hội ít nhiều đã bị ảnh hưởng. Nhiều ngày nay, khách hàng liên tục gọi điện về Hiệp hội để hỏi thông tin về chuyện sản xuất nước mắm. Các nghi vấn về chất lượng nước mắm được khách hàng đặt ra. Thậm chí có khách hàng còn dọa sẽ trả lại sản phẩm. “Là một người có kinh nghiệm làm nước mắm hơn 15 năm, tôi thấy công bố này là không chuẩn mực và gây ảnh hưởng xấu đến việc sản xuất, tiêu thụ sản phẩm nước mắm. Người dân cứ nghe đến từ thạch tín là sợ, họ không biết phân biệt Asen hữu cơ với Asen vô cơ. Thực tế cho thấy, Asen vô cơ là chất gây độc, còn Asen hữu cơ không độc và vẫn tồn tại như một chất tự nhiên trong cá”, ông Xân giải thích.

Chủ cơ sở sản xuất nước mắm thuộc diện lớn nhất tỉnh Nghệ An, ông Võ Văn Đại (cơ sở sản xuất nước mắm Vạn Phần) cho biết, ngày Vinastas công bố thông tin nước mắm nhiễm thạch tín ông cũng là người được mời tham dự. Ông cho biết, chính trong cuộc họp này, rất nhiều cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống đã đứng lên phản đối công bố của Vinastas, thậm chí nhiều cơ sở đã bỏ ra ngoài không tham dự nữa. Cũng theo ông Đại, sau khi công bố thông tin này thì cơ sở của ông chưa bị ảnh hưởng nhiều nhưng trong thời gian tới nếu không làm sáng tỏ vấn đề thì việc sản xuất nước mắm của cơ sở này sẽ bị ảnh hưởng. “Người tiêu dùng có kiến thức sẽ hiểu vấn đề nhưng rất nhiều người ở nông thôn hoặc ở vùng thiếu thông tin sẽ xuất hiện tâm lý lo sợ”, ông Đại nói.

Tiểu thương bị ảnh hưởng

Sau khi Vinastas công bố thông tin nêu trên, PV Báo GĐ&XH đã có cuộc khảo sát với nhiều người tiêu dùng về quan điểm của họ về thông tin này. Chị Nguyễn Mai (ở Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết, nhiều ngày nay trong bữa cơm hàng ngày của gia đình chị đã không dám sử dụng nước mắm. Các món ăn trước đây chị hay dùng nước mắm để chế biến nay đã được chị thay thế bằng một loại gia vị khác. “Chỉ cần nghe đến hai từ “thạch tín” là chúng tôi đã sợ. Mấy ngày nay tôi thường xuyên theo dõi báo đài để nắm tình hình, thấy có nhiều ý kiến trái chiều nên càng hoang mang hơn vì không biết tin ai. Mong cơ quan quản lí nhà nước sớm làm rõ thông tin để chúng tôi được yên tâm”, chị Mai cho biết thêm.

Giống chị Mai, anh Trần Thưởng (ở Nam Từ Liêm, Hà Nội) cũng tỏ ra lo lắng trước thông tin nước mắm nhiễm thạch tín. Anh Thưởng cho biết, từ trước đến nay gia đình anh đều sử dụng nước mắm có độ đạm cao. Anh Thưởng cho rằng, độ đạm cao là tốt cho sức khoẻ thay vì ăn các loại nước mắm có độ đạm thấp. Nhà anh là “tín đồ” của loại nước mắm có độ đạm cao nên khi nghe nước mắm có độ đạm cao càng chứa nhiều thạch tín khiến anh rất lo. Không chỉ người tiêu dùng lo lắng mà hầu hết các tiểu thương bán đồ khô tại các chợ Hà Nội cũng cùng chung tâm lý này. “Khách đến hàng mua tỏ ra rất lo ngại về chất lượng nước mắm. Nhiều khách hàng còn chọn những loại có độ đạm thấp vì nghĩ nước mắm có độ đạm càng cao thì càng nguy hại cho sức khỏe”, chị Thu, một tiểu thương bán đồ khô tại chợ Đồng Xa (Cầu Giấy, Hà Nội) chia sẻ. Thậm chí, chị Thu còn cho biết, từ khi có thông tin nước mắm chứa thạch tín, doanh số nước mắm truyền thống của chị bị sụt giảm đáng kể so với ngày thường. Cá biệt hơn chị còn bị khách hàng trả lại hàng vì lo lắng nước mắm chứa thạch tín có hại cho sức khỏe của người dùng.

Dưới góc độ pháp luật, luật sư Trương Quốc Hòe, Trưởng văn phòng luật sư Interla (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho rằng, việc Vinastas công bố thông tin nước mắm có hàm lượng Asen vượt ngưỡng cho phép đã gây xôn xao dư luận và hoang mang cho người tiêu dùng trên toàn quốc. Đối mặt với việc này, thị trường sẽ có những dấu hiệu bất ổn khi niềm tin của người tiêu dùng vào các sản phẩm nước mắm đang bị lung lay, dự kiến doanh số bán hàng đối với mặt hàng này có dấu hiệu sụt giảm, uy tín của các doanh nghiệp sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Việc thận trọng về an toàn thực phẩm là vấn đề quan trọng nhưng việc công bố thông tin khi chưa có tính chính xác cao sẽ ảnh hưởng xấu đến việc sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Đình Việt