Xót xa đình cổ biến thành nhà nghỉ, cửa hàng nội y

Đình Hàng Quạt, số 4 Hàng Quạt, thờ ông tổ nghề Quạt nay một phần hậu cung biến thành nhà nghỉ.

Triển lãm Đối thoại với đình làng đang diễn ra tại trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam khiến người xem phải suy ngẫm về những biến đổi, sự xâm phạm di tích một cách trắng trợn đang diễn ra từng ngày từng giờ.

Tác phẩm sắp đặt ảnh với chủ đề Tôi đi tìm ngôi nhà chung của tác giả Nguyễn Thế Sơn đã gây chú ý cho người xem bởi nó đặt vấn đề một cách trực diện về di sản đình làng hiện nay. Người xem không khỏi đau lòng, xót xa khi những đình làng xưa nay trở thành nhà nghỉ, quán cà phê, cửa hàng bán đồ nội y…

Nghệ sĩ Nguyễn Thế Sơn cho biết, từ bản đồ cổ của người Pháp về thành Thăng Long năm 1873, anh so sánh với bản đồ gần đây thì thấy rằng về cơ bản phố cổ không thay đổi nhiều. Hàng chục ao hồ, sông nhỏ vẫn còn tồn tại cho tới ngày nay. Mà đình chùa xưa thường xây có hướng quay mặt về phía hồ. Anh quyết định đi khảo sát, tìm tòi những đình làng trong phố cổ.

Quá trình khảo sát và tìm lại đình làng, anh Sơn được một số thủ từ hỗ trợ nhiều thông tin và đặc biệt là cuốn sách Di tích lịch sử- văn hóa trong khu phố cổ và quanh hồ Hoàn Kiếm nên anh tin tưởng gần như tuyệt đối những bức ảnh anh chụp được là địa chỉ chính xác các ngôi đình xưa.

Trong số 71 bức ảnh anh chụp được thì chỉ 1/3 đình làng còn giữ được hồn cốt và vẫn là nơi thờ cúng, còn lại thì biến tướng. Ví như đình Đình Hàng Quạt, số 4 Hàng Quạt, thờ ông tổ nghề Quạt, một phần hậu cung đã biến thành nhà nghỉ; Đình Tử Dương, số 8 Hàng Buồm biến thành cửa hàng thời trang…

Trong quá trình thực hiện bộ ảnh, anh Sơn đã gặp rất nhiều phản ứng từ những người sống trong khu vực đình. Họ dò xét, nghi ngờ, có khi cả những lời nạt nộ, hằm hè, có khi lại là sự ấm áp chia sẻ của những cụ già vẫn còn trông giữ ngôi đình.

Theo anh Sơn, xã hội phát triển, nhu cầu của con người ngày càng cao khiến cho đình làng bị lãng quên. Không những thế, nó còn bị người ta lợi dụng một cách triệt để không gian để làm nơi kinh doanh, sinh sống. Những tác phẩm trong bộ ảnh Tôi tìm ngôi nhà chung như là một sự cố gắng của anh để đối thoại với một lớp lịch sử bị đứt gãy, bị tẩy xóa nhiều chỗ. Là nghệ sĩ, dẫu đau lòng lắm trước thực trạng những đình chùa hiện nay nhưng anh chỉ biết dùng nghệ thuật như một sự phản ánh, còn giải pháp thế nào lại phụ thuộc vào cơ quan chức năng.

Một vài tác phẩm của nghệ sĩ Nguyễn Thế Sơn trong triển lãm Đối thoại với đình làng

Đình Kiếm Hồ số 7 Hàng Vôi giờ thành khách sạn cao tầng

Đình Hoa Thị, 90B Hàng Đào, thờ ông tổ nghề nhuộm thành nơi bán quần áo và đồ nội y.

Đình Du Vũ, 42 Hàng Da.

Đình Cổ Tân, 166 Trần Quang Khải giờ không còn dấu vết.

Đình Tử Dương, số 8 Hàng Buồm thành quán cà phê.

Đình Hàng Thiếc, số 2 Hàng Nón, thờ ông tổ nghề Thiếc.