500.000 vệt lạ trên Sao Hỏa: Cơ hội nào cho sinh vật sống?

Theo Science Alert, một nghiên cứu thực hiện bởi nhóm tác giả từ Đại học Bern (Thụy Sĩ) và Đại học Brown (Mỹ) đã đưa ra các bằng chứng mới giải thích sự thật về các vệt sáng và tối kỳ lạ mà các tàu vũ trụ đã chụp lại nơi các sườn dốc của Sao Hỏa.

Nhiều năm trước, các hình ảnh đầu tiên về các vệt tối do tàu quỹ đạo của NASA gửi về Trái Đất đã gây chú ý lớn.

Các nhà khoa học đã làm việc chăm chỉ để tìm ra chúng là gì. Một số người cho rằng chúng là những vệt băng mặn theo mùa, tan chảy khi mùa hè yếu ớt của Sao Hỏa đến.

Đó là một giả thuyết cực kỳ hấp dẫn. Liệu đây có phải là tàn tích của nước cổ xưa trên Sao Hỏa, thấm lên bề mặt từ nơi nó được cô lập dưới lòng đất? Liệu hồ chứa ngầm tiềm năng này có thể cung cấp môi trường sống cho sự sống đơn giản không?

Câu trả lời cuối cùng vẫn chưa được tìm ra. Các vệt này được gọi là các đường dốc định kỳ (RSL). Chúng xuất hiện và tái xuất hiện ở cùng một vị trí và có thể kéo dài hàng trăm mét xuống dốc.

Nghiên cứu mới, được công bố trên tạp chí Nature Communications, đã xem xét hơn 500.000 vệt lạ trên Sao Hỏa, trong đó có hơn 13.000 vệt sáng, còn lại là vệt tối.

Không có sự phân định rõ ràng tuyệt đối giữa sáng và tối, nhưng các vệt tối thì trẻ hơn và xuất hiện gần đây hơn, trong khi các vệt sáng thì già hơn.

Sau khi xem xét dữ liệu, họ loại bỏ 3 cơ chế hình thành vệt khô được đề xuất trước đó: Lốc bụi, đá rơi và chu kỳ nhiệt dường như không đóng vai trò quan trọng trên toàn cầu trong việc kích hoạt vệt dốc.

Họ cũng phát hiện ra rằng quan sát sẵn có cũng không ủng hộ bất kỳ kịch bản hình thành ướt nào. Các vệt không có hướng dốc cụ thể nào, thách thức ý tưởng rằng băng giá CO₂ là tác nhân kích hoạt.

Nhìn chung, dữ liệu chỉ ra con đường hình thành khô khả dĩ: Quần thể vệt bụi nằm gần các tác động mới hơn một chút, chịu vận tốc gió bề mặt cao hơn mức trung bình và cũng có tốc độ lắng đọng bụi cao hơn mức trung bình vào mùa đông ở phía Bắc.

Tin buồn là theo phương án này, các vệt lạ dường như không liên quan đến khả năng tồn tại sinh vật sống.

Mặc dù vậy, hiểu về chúng sẽ giúp các nhà khoa học tinh chỉnh các mô hình liên quan đến cách Sao Hỏa hình thành, điều có thể giúp tìm kiếm những nơi phù hợp hơn để sinh vật ngoài hành tinh trú ẩn.