6 dấu hiệu để tự kiểm tra chứng rối loạn lo âu
Những năm gần đây, các vấn đề sức khỏe tâm thần trở thành nên đáng lo ngại hơn ở nhóm người trẻ tuổi. Trong đó phổ biến nhất là chứng rối loạn lo âu.
Đại dịch COVID-19 đã dẫn đến nhiều hậu quả tiêu cực về kinh tế, xã hội và ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần của dân số trên toàn thế giới. Cộng thêm những áp lực công việc và tiền bạc khiến người trẻ tuổi trở thành nạn nhân của chứng rối loạn lo âu.
Thực trạng chứng rối loạn lo âu hiện nay ở người trẻ
Theo 1 WHO công bố tháng 3/2022, trong năm đầu tiên của đại dịch COVID-19, tỷ lệ lo âu và trầm cảm trên toàn cầu đã tăng lên 25%. Trong đó, nhóm bị ảnh hưởng nặng nề nhất và thanh niên và phụ nữ.
Ảnh minh họa
Còn Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) cho biết, dịch bệnh và tác động của nó khiến 63% người 18 - 24 tuổi lo âu hoặc trầm cảm. Có tới 25% trong số đó dùng chất kích thích nhiều hơn và khoảng 25% nghĩ đến việc tự tử.
Trong khi đó, trong thời gian đại dịch COVID-19, tần suất các triệu chứng trầm cảm ở Nhật Bản cao gấp 2 đến 9 lần so với trước đại dịch. Một khảo sát tại Anh trên 413.148, bao gồm cả 26.998 dương tính với COVID-19 cũng cho thấy 26,4% người tham gia đáp ứng các tiêu chí về lo âu lan tỏa và trầm cảm. Tương tự, 1 nghiên cứu của Ba Lan cho thấy 20% người dân có các triệu chứng rối loạn lo âu và gần 19% có các triệu chứng lo âu và trầm cảm.
Bác sĩ tâm thần nổi tiếng Đài Loan (Trung Quốc) Yang Congcai cũng cảnh báo rằng tỷ lệ người mắc rối loạn lo âu tổng quát ở nước này tăng tới 20% trong 1 cuộc phỏng vấn với trang ETToday gần đây.
Cách nhận biết chứng rối loạn lo âu
Tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc WHO, cho biết: “Thông tin chúng tôi có được về tác động của COVID-19 đối với sức khỏe tinh thần trên toàn cầu chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. “Đây là một lời cảnh tỉnh cho tất cả các quốc gia hãy quan tâm hơn đến sức khỏe tâm thần và làm tốt hơn nữa việc hỗ trợ sức khỏe tâm thần của người dân”. Tuy nhiên thì trên thực tế không phải ai cũng hiểu rối loạn lo âu là gì và những dấu hiệu để nhận biết nó.
Rối loạn lo âu là gì?
Rối loạn lo âu là một trong những bệnh lý tâm thần kinh phổ biến, nhất là với người trẻ tuổi, ngay cả khi chưa xuất hiện dịch bệnh COVID-19. Về mặt y học, nó biểu đạt chứng rối loạn cảm xúc đặc trưng bởi cảm giác lo sợ lan tỏa, khó chịu mơ hồ kèm theo các triệu chứng thần kinh tự chủ khác.
Ảnh minh họa
Có sự khác biệt giữa lo âu trong đời sống bình thường và lo âu do bệnh lý. Đó là lo âu thông thường sẽ xảy ra khi có 1 sự kiện nào đó phù hợp với trạng thái cảm xúc lo âu và cảm giác này sẽ mất đi khi sự việc đã được giải quyết. Còn lo âu bệnh lý thì không xuất phát từ 1 nguyên nhân rõ ràng nào hoặc người bệnh biểu hiện quá mức. Triệu chứng thường gây khó chịu, căng thẳng kéo dài ảnh hưởng tới cuộc sống sinh hoạt của bệnh nhân.
Rối loạn lo âu bao gồm nhiều dạng như sau:
- Rối loạn lo âu lan tỏa (GAD).
- Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD).
- Rối loạn hoảng loạn.
- Rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD).
- Rối loạn lo âu xã hội.
- Rối loạn lo âu do thuốc.
- Rối loạn lo âu chia ly (separation anxiety disorder).
6 dấu hiệu của rối loạn lo âu
Chia sẻ với ETToday, bác sĩ tâm thần Yang Congcai cho biết, loại rối loạn lo âu người trẻ thường gặp do hậu dịch bệnh COVID-19 và áp lực công việc thường là rối loạn lo âu lan tỏa (GAD). Nó còn được gọi là rối loạn lo âu tổng quát.
Ảnh minh họa
Nó đặc trưng bởi lo âu mãn tính, lo lắng quá mức, dai dẳng, liên tục và khó kiểm soát. Từ đó cản trở các hoạt động hàng ngày, ngay cả khi có rất ít hoặc không có yếu tố tác động. Không kể đến ảnh hưởng của dịch bệnh thì rối loạn tâm thần này thường bắt đầu ở độ tuổi 20 - 30, tỷ lệ nữ mắc cao gấp đôi nam.
Bác sĩ Yang Congcai nhắc nhở, rối loạn lo âu lan tỏa có thể dễ dàng biến chứng thành rối loạn hệ thần kinh tự chủ, trầm cảm và mang đến nhiều tác hại nghiêm trọng khác. Vì vậy, hãy chú ý đến 6 dấu hiệu nhận biết sau đây:
- Tình trạng bồn chồn, căng thẳng, bực dọc thường xuyên.
- Dễ bị mệt.
- Khó tập trung hay đầu trống rỗng.
- Khó chịu, dễ bị kích thích.
- Căng cơ.
- Rối loạn giấc ngủ (khó vào giấc ngủ hay dễ thức giấc, ngủ vật vã). Ngoài ra các triệu chứng có thể bao gồm cảm giác buồn nôn và đau bụng mãn tính.
Ảnh minh họa
Nếu trong vòng 6 tháng, người lớn có từ 3 dấu hiệu trở lên, trẻ em chỉ cần có 1 thì hãy nhanh chóng nhờ tới sự trợ giúp của chuyên gia y tế. Lúc này, bạn sẽ được chỉ định điều trị bằng tâm lý trị liệu hoặc bằng thuốc, hoặc kết hợp cả 2 tùy theo đánh giá từ bác sĩ chuyên môn.
Để phòng ngừa rối loạn lo âu, hãy bắt đầu học cách sắp xếp giữa công việc, học tập, thư giãn phù hợp và nghỉ ngơi khoa học. Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh, cân bằng, hạn chế bia rượu, thuốc lá và các chất kích thích. Bổ sung hợp lý các loại vitamin, khoáng chất, thực phẩm tăng cường miễn dịch và có lợi cho thần kinh, bồi bổ não bộ. Ngủ sớm và ngủ đủ giấc, nhất là vào ban đêm và tập thể dục 30 - 45 phút mỗi ngày.
Ảnh minh họa
Ngoài ra, thay vì chịu đựng 1 mình khi gặp lo âu, hãy tập chia sẻ và giải tỏa. Tìm cho mình những sở thích lành mạnh, môi trường sống hoặc làm việc tích cực hơn. Nên chia sẻ với người thân, bạn bè khi có các vấn đề căng thẳng stress, lo âu mất ngủ… hay tìm gặp các chuyên gia tâm lý để trị liệu kịp thời.
Nguồn và ảnh: ETToday, WHO, Health People
Thói quen uống hết nước phở: Ngon miệng nhưng không phải ai cũng nên duy trì
Bệnh thường gặp - 16 giờ trướcGĐXH - Dù mang lại cảm giác trọn vị, việc uống cạn nước phở có thể tiềm ẩn rủi ro nếu lặp lại thường xuyên, đặc biệt với một số nhóm người.
Đừng lầm tưởng gỏi cuốn là 'thần dược healthy': 4 nhóm người đại kỵ ăn đồ cuốn thường xuyên
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Các món cuốn từ rau sống, thịt và hải sản được nhiều người ưa chuộng nhờ cảm giác nhẹ bụng, ít ngấy. Tuy nhiên, không phải ai cũng nên ăn thường xuyên, đặc biệt là một số nhóm đối tượng có nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe nếu sử dụng không đúng cách.
Người đàn ông 51 tuổi mắc cùng lúc 2 loại ung thư nguy hiểm từ dấu hiệu nhiều người Việt bỏ qua
Bệnh thường gặp - 2 ngày trướcGĐXH - Ho kéo dài, khó thở, đau ngực âm ỉ, người bệnh đi khám phát hiện đồng thời 2 khối ung thư trong lồng ngực và được phẫu thuật loại bỏ cả hai trong một lần.
Chuyên gia cảnh báo: Ung thư đại tràng di căn gan- nguy hiểm khi phát hiện từ dấu hiệu phân đen
Bệnh thường gặp - 2 ngày trướcGĐXH - Một người đàn ông cao tuổi nhập viện vì mệt mỏi kéo dài và đi ngoài phân đen, sau đó được xác định mắc ung thư đại tràng đã di căn gan. Trường hợp này được các chuyên gia cảnh báo là không hiếm gặp, bởi nhiều dấu hiệu ban đầu của bệnh thường mờ nhạt và dễ bị bỏ qua.
Tưởng chỉ ù tai thông thường, người phụ nữ 48 tuổi được phát hiện khối u nguy hiểm ẩn sâu trong hòm nhĩ
Bệnh thường gặp - 3 ngày trướcGĐXH - Tiếng ù tai liên tục theo nhịp mạch đập không chỉ gây khó chịu mà còn là tín hiệu cảnh báo những khối u nguy hiểm ẩn sâu trong hòm nhĩ.
Người đàn ông bất ngờ phát hiện dị dạng mạch máu não ở tuổi 59: Ai có dấu hiệu đau đầu, ù tai cần cảnh giác
Bệnh thường gặp - 4 ngày trướcGĐXH - Chịu đựng tình trạng đau đầu, ù tai kéo dài, người đàn ông 59 tuổi đi khám lại phát hiện dị dạng mạch máu não.
Chuyên gia chỉ rõ: Ăn nấm đúng cách - lợi đủ đường nhưng sai một bước có thể gây hại
Bệnh thường gặp - 5 ngày trướcGĐXH - Nấm là thực phẩm giàu dinh dưỡng và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, nếu sử dụng không đúng cách hoặc bảo quản sai, loại thực phẩm này có thể tiềm ẩn những rủi ro không nhỏ.
Ngủ đủ vẫn mệt? 3 thói quen buổi tối tưởng vô hại nhưng đang âm thầm 'rút cạn năng lượng' của bạn
Bệnh thường gặp - 2 tuần trướcGĐXH - Ngủ đủ nhưng sáng nào cũng mệt rã rời, đầu óc nặng trĩu và chẳng còn chút năng lượng? Có thể bạn đang tự “bào mòn” cơ thể mỗi tối mà không hề nhận ra.
Uống nước tưởng vô hại nhưng sai cách lại 'hại ngược' cơ thể: 4 thói quen nhiều người đang mắc phải
Bệnh thường gặp - 2 tuần trướcGĐXH - Uống nước là việc ai cũng làm mỗi ngày, nhưng không phải ai cũng làm đúng. Những thói quen tưởng chừng vô hại như uống quá nhiều trong một lần hay uống ngay sau khi ăn no có thể âm thầm ảnh hưởng đến dạ dày và thận mà bạn không ngờ tới.
Đau mỏi cơ sau tập thể thao: Ăn gì để 'sửa chữa' tổn thương và phục hồi thần tốc?
Bệnh thường gặp - 2 tuần trướcGĐXH - Nhiều người coi cảm giác đau cơ, mỏi rã rời sau mỗi buổi tập là minh chứng cho việc tập luyện hiệu quả. Tuy nhiên, TS. Lê Thị Hương Giang cảnh báo: Đó thực chất là những "tổn thương vi mô". Nếu không được bù đắp dinh dưỡng đúng cách, quá trình phục hồi sẽ bị đình trệ, dẫn đến quá tải và chấn thương dai dẳng.
Thói quen uống hết nước phở: Ngon miệng nhưng không phải ai cũng nên duy trì
Bệnh thường gặpGĐXH - Dù mang lại cảm giác trọn vị, việc uống cạn nước phở có thể tiềm ẩn rủi ro nếu lặp lại thường xuyên, đặc biệt với một số nhóm người.
