6 dấu hiệu để tự kiểm tra chứng rối loạn lo âu
Những năm gần đây, các vấn đề sức khỏe tâm thần trở thành nên đáng lo ngại hơn ở nhóm người trẻ tuổi. Trong đó phổ biến nhất là chứng rối loạn lo âu.
Đại dịch COVID-19 đã dẫn đến nhiều hậu quả tiêu cực về kinh tế, xã hội và ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần của dân số trên toàn thế giới. Cộng thêm những áp lực công việc và tiền bạc khiến người trẻ tuổi trở thành nạn nhân của chứng rối loạn lo âu.
Thực trạng chứng rối loạn lo âu hiện nay ở người trẻ
Theo 1 WHO công bố tháng 3/2022, trong năm đầu tiên của đại dịch COVID-19, tỷ lệ lo âu và trầm cảm trên toàn cầu đã tăng lên 25%. Trong đó, nhóm bị ảnh hưởng nặng nề nhất và thanh niên và phụ nữ.
Ảnh minh họa
Còn Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) cho biết, dịch bệnh và tác động của nó khiến 63% người 18 - 24 tuổi lo âu hoặc trầm cảm. Có tới 25% trong số đó dùng chất kích thích nhiều hơn và khoảng 25% nghĩ đến việc tự tử.
Trong khi đó, trong thời gian đại dịch COVID-19, tần suất các triệu chứng trầm cảm ở Nhật Bản cao gấp 2 đến 9 lần so với trước đại dịch. Một khảo sát tại Anh trên 413.148, bao gồm cả 26.998 dương tính với COVID-19 cũng cho thấy 26,4% người tham gia đáp ứng các tiêu chí về lo âu lan tỏa và trầm cảm. Tương tự, 1 nghiên cứu của Ba Lan cho thấy 20% người dân có các triệu chứng rối loạn lo âu và gần 19% có các triệu chứng lo âu và trầm cảm.
Bác sĩ tâm thần nổi tiếng Đài Loan (Trung Quốc) Yang Congcai cũng cảnh báo rằng tỷ lệ người mắc rối loạn lo âu tổng quát ở nước này tăng tới 20% trong 1 cuộc phỏng vấn với trang ETToday gần đây.
Cách nhận biết chứng rối loạn lo âu
Tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc WHO, cho biết: “Thông tin chúng tôi có được về tác động của COVID-19 đối với sức khỏe tinh thần trên toàn cầu chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. “Đây là một lời cảnh tỉnh cho tất cả các quốc gia hãy quan tâm hơn đến sức khỏe tâm thần và làm tốt hơn nữa việc hỗ trợ sức khỏe tâm thần của người dân”. Tuy nhiên thì trên thực tế không phải ai cũng hiểu rối loạn lo âu là gì và những dấu hiệu để nhận biết nó.
Rối loạn lo âu là gì?
Rối loạn lo âu là một trong những bệnh lý tâm thần kinh phổ biến, nhất là với người trẻ tuổi, ngay cả khi chưa xuất hiện dịch bệnh COVID-19. Về mặt y học, nó biểu đạt chứng rối loạn cảm xúc đặc trưng bởi cảm giác lo sợ lan tỏa, khó chịu mơ hồ kèm theo các triệu chứng thần kinh tự chủ khác.
Ảnh minh họa
Có sự khác biệt giữa lo âu trong đời sống bình thường và lo âu do bệnh lý. Đó là lo âu thông thường sẽ xảy ra khi có 1 sự kiện nào đó phù hợp với trạng thái cảm xúc lo âu và cảm giác này sẽ mất đi khi sự việc đã được giải quyết. Còn lo âu bệnh lý thì không xuất phát từ 1 nguyên nhân rõ ràng nào hoặc người bệnh biểu hiện quá mức. Triệu chứng thường gây khó chịu, căng thẳng kéo dài ảnh hưởng tới cuộc sống sinh hoạt của bệnh nhân.
Rối loạn lo âu bao gồm nhiều dạng như sau:
- Rối loạn lo âu lan tỏa (GAD).
- Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD).
- Rối loạn hoảng loạn.
- Rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD).
- Rối loạn lo âu xã hội.
- Rối loạn lo âu do thuốc.
- Rối loạn lo âu chia ly (separation anxiety disorder).
6 dấu hiệu của rối loạn lo âu
Chia sẻ với ETToday, bác sĩ tâm thần Yang Congcai cho biết, loại rối loạn lo âu người trẻ thường gặp do hậu dịch bệnh COVID-19 và áp lực công việc thường là rối loạn lo âu lan tỏa (GAD). Nó còn được gọi là rối loạn lo âu tổng quát.
Ảnh minh họa
Nó đặc trưng bởi lo âu mãn tính, lo lắng quá mức, dai dẳng, liên tục và khó kiểm soát. Từ đó cản trở các hoạt động hàng ngày, ngay cả khi có rất ít hoặc không có yếu tố tác động. Không kể đến ảnh hưởng của dịch bệnh thì rối loạn tâm thần này thường bắt đầu ở độ tuổi 20 - 30, tỷ lệ nữ mắc cao gấp đôi nam.
Bác sĩ Yang Congcai nhắc nhở, rối loạn lo âu lan tỏa có thể dễ dàng biến chứng thành rối loạn hệ thần kinh tự chủ, trầm cảm và mang đến nhiều tác hại nghiêm trọng khác. Vì vậy, hãy chú ý đến 6 dấu hiệu nhận biết sau đây:
- Tình trạng bồn chồn, căng thẳng, bực dọc thường xuyên.
- Dễ bị mệt.
- Khó tập trung hay đầu trống rỗng.
- Khó chịu, dễ bị kích thích.
- Căng cơ.
- Rối loạn giấc ngủ (khó vào giấc ngủ hay dễ thức giấc, ngủ vật vã). Ngoài ra các triệu chứng có thể bao gồm cảm giác buồn nôn và đau bụng mãn tính.
Ảnh minh họa
Nếu trong vòng 6 tháng, người lớn có từ 3 dấu hiệu trở lên, trẻ em chỉ cần có 1 thì hãy nhanh chóng nhờ tới sự trợ giúp của chuyên gia y tế. Lúc này, bạn sẽ được chỉ định điều trị bằng tâm lý trị liệu hoặc bằng thuốc, hoặc kết hợp cả 2 tùy theo đánh giá từ bác sĩ chuyên môn.
Để phòng ngừa rối loạn lo âu, hãy bắt đầu học cách sắp xếp giữa công việc, học tập, thư giãn phù hợp và nghỉ ngơi khoa học. Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh, cân bằng, hạn chế bia rượu, thuốc lá và các chất kích thích. Bổ sung hợp lý các loại vitamin, khoáng chất, thực phẩm tăng cường miễn dịch và có lợi cho thần kinh, bồi bổ não bộ. Ngủ sớm và ngủ đủ giấc, nhất là vào ban đêm và tập thể dục 30 - 45 phút mỗi ngày.
Ảnh minh họa
Ngoài ra, thay vì chịu đựng 1 mình khi gặp lo âu, hãy tập chia sẻ và giải tỏa. Tìm cho mình những sở thích lành mạnh, môi trường sống hoặc làm việc tích cực hơn. Nên chia sẻ với người thân, bạn bè khi có các vấn đề căng thẳng stress, lo âu mất ngủ… hay tìm gặp các chuyên gia tâm lý để trị liệu kịp thời.
Nguồn và ảnh: ETToday, WHO, Health People
Thực phẩm rất quen thuộc trong ngày lễ Tết nhưng cần ăn đúng cách để tránh tăng cân
Bệnh thường gặp - 6 giờ trướcGĐXH - Giò bò là món ăn truyền thống quen thuộc trong ẩm thực Việt Nam, thường xuất hiện trên mâm cỗ ngày lễ, Tết và cả trong bữa ăn thường ngày. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, dù có giá trị dinh dưỡng cao, giò bò vẫn cần được tiêu thụ với lượng hợp lý để tránh nguy cơ dư thừa năng lượng và tăng cân.
Chuyên gia nhắc nhở: Loại thịt mang tiếng 'đại bổ' nhưng không phải ai cũng được ăn
Bệnh thường gặp - 11 giờ trướcGĐXH - Trong dân gian Việt Nam, thịt cóc từ lâu được xem là món ăn bồi bổ dành cho người ốm yếu, trẻ còi cọc hay người cao tuổi. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích được truyền miệng, thịt cóc cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu chế biến không đúng cách. Việc sử dụng thực phẩm này đòi hỏi sự thận trọng để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.
Nên ăn gì trước khi uống rượu? 5 món 'cứu cánh' giúp giảm say, bảo vệ dạ dày ngày Tết
Bệnh thường gặp - 14 giờ trướcGĐXH - Trước khi uống rượu bia, bạn nên ăn trứng, cơm hoặc bánh mì, các loại hạt, rau xanh và cá giàu omega-3. Những thực phẩm này giúp làm chậm hấp thu cồn, giảm say và bảo vệ dạ dày – đặc biệt quan trọng trong dịp Tết khi tần suất tiệc tùng tăng cao.
Ung thư đại trực tràng ở người trẻ tăng 45%, chuyên gia cảnh báo 7 nhóm thực phẩm nên hạn chế
Bệnh thường gặp - 2 ngày trướcMột trong những nguyên nhân gây nên ung thư đại trực tràng đó là dinh dưỡng.
9 thực phẩm không nên để tủ lạnh dịp Tết: Cứ tưởng giữ tươi lâu, ai ngờ lại làm mất sạch dinh dưỡng
Bệnh thường gặp - 5 ngày trướcGĐXH - Tủ lạnh không phải “cứu tinh” của mọi loại thực phẩm. Có ít nhất 9 thực phẩm không nên để trong tủ lạnh gồm: bánh mì, khoai tây, hành tây, tỏi, cà chua, chuối, mật ong, cà phê và dưa hấu chưa cắt. Việc bảo quản sai cách, đặc biệt trong dịp Tết tích trữ nhiều đồ ăn, có thể khiến thực phẩm mất dinh dưỡng, biến đổi hương vị và nhanh hỏng hơn bạn nghĩ.
Món bánh gói lá chuối quen thuộc của miền Trung: Ăn tưởng nhẹ bụng, hóa ra giàu dinh dưỡng hơn nhiều người nghĩ
Bệnh thường gặp - 6 ngày trướcGĐXH - Không cầu kỳ như nhiều món ăn truyền thống khác, bánh nậm chinh phục người ăn bằng lớp vỏ mềm mịn, nhân tôm thịt đậm đà và hương thơm dịu nhẹ từ lá chuối. Ít ai biết rằng, đằng sau vẻ ngoài giản dị ấy là sự kết hợp khá hài hòa giữa tinh bột, protein và các vi chất thiết yếu, mang lại giá trị dinh dưỡng đáng chú ý nếu ăn đúng cách.
Loại củ này được ví như 'kho' dưỡng chất thu nhỏ: vừa chống viêm, vừa bổ não, còn giúp ổn định đường huyết
Bệnh thường gặp - 6 ngày trướcGĐXH - Không chỉ là món ăn dân dã quen thuộc, khoai từ (củ từ) còn được xem là 'kho' dưỡng chất tự nhiên nhờ chứa nhiều hợp chất sinh học có lợi cho sức khỏe. Từ khả năng chống viêm, hỗ trợ ổn định đường huyết đến tác dụng với não bộ và nội tiết nữ, khoai từ đang ngày càng được các chuyên gia dinh dưỡng đánh giá cao.
Vì sao nên uống nước khi thức dậy dịp Tết? 5 lợi ích đơn giản nhưng nhiều người lại quên mất
Bệnh thường gặp - 6 ngày trướcGĐXH - Uống nước khi thức dậy giúp bù nước sau giấc ngủ, hỗ trợ tiêu hóa, cải thiện tuần hoàn và tăng năng lượng cho cơ thể. Dịp Tết ăn uống thất thường, thức khuya nhiều, thói quen đơn giản này càng quan trọng để giữ sức khỏe ổn định suốt những ngày đầu năm.
Vui xuân, giữ an toàn cho người bệnh thận: 'Cẩm nang vàng' giúp hạn chế biến chứng ngày Tết
Bệnh thường gặp - 1 tuần trướcGĐXH - Dịp Tết với thực đơn giàu muối, đạm và chất béo có thể là 'thử thách' cho người bệnh thận. Chuyên gia hướng dẫn chế độ ăn, sinh hoạt và lưu ý để đón Tết an toàn, giảm nguy cơ biến chứng.
Chim bồ câu – 'đạm vàng' được ví như thực phẩm bồi bổ cao cấp cho cơ thể
Bệnh thường gặp - 1 tuần trướcGĐXH - Không phổ biến như thịt gà hay thịt lợn, nhưng chim bồ câu từ lâu đã được xếp vào nhóm thực phẩm bồi bổ cao cấp nhờ hàm lượng dinh dưỡng vượt trội. Với lượng protein cao, ít chất béo, giàu vi chất và các hợp chất có lợi cho quá trình phục hồi cơ thể, thịt bồ câu được nhiều bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng đánh giá là lựa chọn phù hợp cho người cần bồi bổ sức khỏe.
Chuyên gia cảnh báo: 80% ca ngộ độc dịp Tết đến từ những thực phẩm quen thuộc này
Bệnh thường gặpGĐXH - Theo thống kê nhiều năm, phần lớn các ca ngộ độc thực phẩm trong dịp Tết lại xuất phát từ những món ăn rất quen thuộc trong mâm cơm ngày xuân. Thời tiết lạnh, thức ăn chế biến sẵn để lâu, bảo quản không đúng cách cùng thói quen tụ tập ăn uống đông người khiến nguy cơ ngộ độc tăng cao, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến Tết mất vui, thậm chí phải nhập viện cấp cứu.
