Bộ sưu tập ấm trà cổ 'độc nhất vô nhị'

Bộ sưu tập ấm trà cổ.

Ông Vũ Quý Nhân kể về bộ sưu tập của mình.

Trong bộ sưu tập ấm trà cổ của ông, chiếc ấm cổ nhất là ấm gà thần gốm trắng, văn hoa chạm chìm, là ấm cuối thời Lý, gần 800 năm tuổi. Tuổi thọ của chiếc ấm này đã được hội đồng khoa học tỉnh và các nhà nghiên cứu thừa nhận. Ông bảo, ông mua được chiếc ấm này từ một gia đình khá giả ở huyện Đông Anh, Hà Nội. Đó là đồ vật mà gia đình đó được các cụ qua nhiều đời để lại.

Bộ sưu tập của ông còn có nhiều chiếc ấm quý như chiếc ấm cù lao, được truyền tụng đã từng ở phủ chúa Trịnh. Chiếc ấm đó được làm bằng đồng, bên trên là ấm trà, bên dưới là hỏa lò để giữ cho trà trong ấm luôn nóng. Gọi là ấm cù lao vì bình trà ở giữa hỏa lò, nổi bật như một hòn cù lao giữa sông nước. Vòi ấm vươn cao như ống khói, dáng ấm là dáng thăng nên vừa duyên dáng vừa uy nghi. Tại các cuộc triển lãm, trưng bày, chiếc ấm cù lao của ông được rất nhiều người chú ý. Ông kể: “Khách tại các cuộc triển lãm có nhiều người nghiện trà, hoặc các nhà nghiên cứu quan tâm với văn hóa trà nên bỏ công tìm hiểu. Họ nói họ đã từng đọc nhiều sách vở nói về ấm cù lao, nhưng đây là lần đầu tiên nhìn thấy chiếc ấm cù lao thật ở ngoài đời, với dáng gốm và hoa văn tinh tế như thế”.

Chiếc ấm rồng phượng có hoa văn tinh xảo, họa tiết cầu kỳ, kiểu dáng sang trọng.

Trong bộ sưu tập của ông có nhiều chiếc ấm ở các vùng gốm khác nhau. Chiếc ấm từ vùng gốm Chu Đậu giống quả mít, hơi sứt vòi, chiếc ấm được trục vớt ở một con tàu đắm tại Cù Lao Chàm bị hà bám nhiều, nhưng vẫn để lộ men hoa xanh nhã nhặn. Lại có chiếc ấm gốm trắng, được làm cầu kỳ, hình con chích chòe báo tin vui, vòi ấm là cái miệng con chim đang hé mở...

Ấm chia vui là chiếc ấm gốm trắng, được làm cầu kỳ, hình con chích chòe báo tin vui, vòi ấm là cái miệng con chim đang hé mở...

Nhiều người mua đồ cổ để buôn bán, còn ông tìm mua ấm trà cổ vì ông muốn tìm hiểu văn hóa trà của người Việt. Nhiều người thấy ông có cái tâm nên đồng ý bán ấm trà cổ cho ông với giá “tượng trưng”.

Ấm gà thần bằng gốm trắng là chiếc ấm cổ nhất, có từ cuối thời Lý, đã gần 800 năm tuổi.

Bây giờ ngồi nghĩ lại, ông cho rằng ông có được chiếc ấm cù lao cũng là cái duyên. Trong một lần lang thang ở ngoại thành Huế, ông gặp người chủ chiếc ấm cù lao, là dòng dõi một vị quan trong phủ chúa Trịnh. Thấy ông say mê với chiếc ấm, mãi không chịu về, nên người chủ này thương, bán lại với giá “tượng trưng”.

Ấm hoa cúc với những họa tiết cầu kỳ, tinh xảo.

Ấm hình ông tượng ngộ nghĩnh.

 Phương Đạt