Bún sạch khổ vì bún “bẩn”

Bún sạch được sản xuất tại cơ sở bún Đặng Thùy Sinh (Củ Chi, TPHCM). Ảnh: T.Giang.

Sau công bố đầy bất ngờ của Trung tâm Nghiên cứu và tư vấn về tiêu dùng (thuộc Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam) hôm 22/7 cho rằng 80% mẫu bún mà đơn vị này tiến hành khảo sát tại TPHCM có chứa tinopal, khiến người tiêu dùng hoang mang, nay bún tiếp tục “dính scandal”. Hôm 29/7, tại hội nghị triển khai các quy định về an toàn thực phẩm đối với ngành nghề sản xuất, kinh doanh bún và bánh tươi trên địa bàn TPHCM do Sở Y tế phối hợp với Sở Công Thương tổ chức, GS.TS Chu Phạm Ngọc Sơn-Chủ tịch Hội Hóa học TPHCM khẳng định ngoài tinopal còn nhiều chất khác.

Sau khi phân tích các mẫu bún và thực phẩm chế biến từ gạo, Trung tâm sắc ký Hải Đăng (được các cơ quan chức năng tại TPHCM gửi mẫu bún để phân tích và định danh chất tinopal) phát hiện không chỉ có tinopal CBS-X, mà còn thêm formaldehyde, acid oxalic có trong các mẫu. Theo GS.TS Chu Phạm Ngọc Sơn, việc phát hiện chất tinopal CBS-X trong các mẫu bún là vô cùng khó với cách kiểm nghiệm hiện nay. “Phải dựa trên phương pháp phân tích công thức mảnh ion bằng đầu dò cuối phổ (HPLC), chúng tôi mới phát hiện được tinopal CBS-X có trong mẫu bún. Đây là hóa chất tẩy trắng được dùng trong công nghiệp chế biến giấy, bột giặt… và cấm dùng trong chế biến thực phẩm”, GS.TS Chu Phạm Ngọc Sơn cho biết.

Cũng theo vị giáo sư này, trong các mẫu bún và thực phẩm làm từ gạo còn phát hiện formaldehyde, acid oxalic là những chất cấm dùng trong chế biến thực phẩm. Bên cạnh đó, chất bảo quản sodium benzoate cũng được tìm thấy trong các mẫu với hàm lượng vượt ngưỡng cho phép 1.000mg/kg sản phẩm. Hóa chất tinopal CBS-X giúp các mẫu bún trắng đẹp; còn để lâu ít bị thiu, ôi là nhờ sodium benzoate, formaldehyde, acid oxalic.

Trước đó, những kết quả kiểm tra từ Chi cục An toàn thực phẩm TPHCM trong tháng 7 cũng cho thấy có 7/7 mẫu bún nhiễm chất tinopal, hai mẫu khác chứa acid oxalic. Hồi cuối tháng 6/2013, Phòng y tế quận 8 cũng phát hiện trong bún có tinopal khi tiến hành lấy mẫu tại một cơ sở sản xuất bún trên địa bàn. Hiện công tác thanh, kiểm tra của cơ quan chức năng mà chủ lực là sự phối hợp giữa Sở Công Thương-Sở Y tế TPHCM đang được đẩy mạnh và toàn diện nhằm sớm có công bố chính thức danh sách cơ sở sản xuất bún sạch trên địa bàn thành phố, dự kiến vào ngày 10/8.

Nhà sản xuất bún khóc vì “sâu”

Thống kê từ Sở Công Thương TPHCM cho thấy hiện trên địa bàn có 201 cơ sở sản xuất bún và thực phẩm từ gạo có đăng ký giấy phép. Tuy nhiên, theo những cơ sở sản xuất bún “chính quy” này thì hiện TPHCM có hàng ngàn cơ sở sản xuất bún chui, lậu. Sự hiện diện của tinopal và các chất cấm có trong bún được phát hiện gần đây, trong khi chưa làm rõ cơ sở sản xuất nào phải chịu trách nhiệm, đã gây hoang mang cho người tiêu dùng khiến thị phần bún sụt giảm nghiêm trọng, ảnh hưởng nặng nề đến các nhà sản xuất bún tuân thủ đầy đủ các quy định ATVSTP.

Tình trạng “con sâu làm rầu nồi canh” khiến nhiều chủ cơ sở sản xuất bún tham gia ký kết không dùng tinopal và hoạt chất cấm tại Sở Y tế TPHCM hôm 29/7 đều rất bức xúc. Ông Điều, chủ cơ sở sản xuất bún Tú Linh (quận Gò Vấp) cho biết: “Sản lượng bún bán ra thị trường sụt giảm hơn 50% so với thường lệ. Nếu tình hình không sớm được cải thiện, các cơ sở sản xuất bún sẽ gặp nhiều khó khăn”.

Nhằm giúp người tiêu dùng có sự lựa chọn an toàn, ông Nguyễn Tấn Bỉnh - Giám đốc Sở Y tế TPHCM đã kêu gọi các cơ sở sản xuất bún và thực phẩm từ gạo nhanh chóng thực hiện việc đóng gói sản phẩm bằng bao bì có đầy đủ nhãn mác, địa chỉ… để người tiêu dùng có sự phân biệt bún sạch-bún bẩn dễ dàng.

Bún sạch lên ngôi

Thanh Giang