Bước tiến mới về vắc xin ngừa HIV

Ước tính, mỗi năm có khoảng 1,8 triệu người nhiễm mới HIV. Thế nên, một loại vaccine an toàn, không tác dụng phụ có thể nói là dấu chấm hết cho vấn đề đã làm đau đầu nhân loại hàng chục năm nay.

Trong nghiên cứu gần đây được công bố trên tạp chí y khoa The Lancet, nhóm nghiên cứu của Dan Barouch, giáo sư trường Đại học Y Harvard (Mỹ), cho biết vắcxin HVTN704 - còn gọi là Imbokodo - đã bước đầu phát huy hiệu quả ở 2/3 trong số 72 con khỉ được tiêm thử nghiệm, bảo vệ chúng không bị nhiễm HIV.

Tuy nhiên, theo các nhà khoa học, kết quả này vẫn chưa thể đảm bảo vắcxin HVTN704 có thể phát huy hiệu quả tương tự ở người. Vắcxin trên đã được thử nghiệm ở 393 người lớn khỏe mạnh không nhiễm HIV trong độ tuổi từ 18-50 tại Đông Phi, Nam Phi, Thái Lan và Mỹ.

Kết quả ban đầu cho thấy vắcxin tạo nên một phản ứng miễn dịch mạnh trong cơ thể người. Có 5 người ghi nhận các tác dụng phụ như đau dạ dày, tiêu chảy, chóng mặt hoặc đau lưng.

Vắc xin chứng tỏ khả năng giúp khỉ nâu miễn dịch

Trước đó, đã có nhiều công trình nghiên cứu vắc-xin HIV, tuy nhiên, hầu hết chúng đều ít hiệu quả. Vắc-xin có hiệu quả nhất trước đó được thử nghiệm ở Thái Lan năm 2009 nhưng chỉ giảm được 31% nguy cơ nhiễm và phát triển HIV - hiệu quả quá thấp để được triển khai rộng rãi.

Nguyên nhân là vì các dòng HIV có thể thay đổi dựa trên từng vùng của Trái đất. Đồng thời, chúng có tỷ lệ đột biến cực kỳ nhanh, có thể nhanh chóng kháng lại các loại vaccine mới nhất, nên gần như không có cách nào hiệu quả cả.

Tuy nhiên, loại vaccine mới này lại sử dụng cách tiếp cận khác, với công nghệ "khảm vaccine" (mosaic). Bên trong nó có chứa nhiều đoạn virus HIV khác nhau, kết hợp lại để kích hoạt hệ miễn dịch kháng thậm chí là nhiều dòng virus hơn thế nữa.

Dù vậy, chúng ta vẫn chưa có bằng chứng gì cho thấy loại vaccine mới có khả năng hoạt động tốt khi áp dụng vào thực tiễn. Thế mới nói, đây chỉ là kết quả ban đầu, và cần thêm thời gian để hoàn thiện. Nhưng theo các chuyên gia, kết quả đem lại cũng là cực kỳ hứa hẹn rồi.

Giáo sư Dan Barouch, tác giả chính của nghiên cứu này cho biết, ông "lạc quan nhưng thận trọng" với các kết quả mới này.

Nhóm nghiên cứu cho biết họ đang tiến tới một thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn – công đoạn cuối trước khi vắc-xin này được tung ra thị trường. 2.600 tình nguyện viên ở miền Nam Châu Phi đã được tập hợp và sẵn sàng cho thử nghiệm này. Qua đó, các nhà khoa học có thể xác định chuẩn xác tỉ lệ hiệu quả của vắc-xin trên con người cũng như đánh giá lần nữa mức độ an toàn của nó.

Lily (th)